Ενώ γράφονται αυτές οι γραμμές, οι ισχυρότερες χώρες του πλανήτη παζαρεύουν στη διπλωματική κονίστρα της Βιέννης το μέλλον της μαρτυρικής Συρίας, ερήμην –ως συνήθως– του λαού της, που έμεινε πάλι (όπως και πριν από έναν αιώνα στις Βερσαλίες) «στην απέξω».
Ταυτόχρονα, δεκάδες Σύροι πρόσφυγες -απεγνωσμένοι συνάνθρωποί μας, πρώην νοικοκυραίοι, που στριμώχνονται σαν σαρδέλες στις βάρκες με τα δυνάμει μελλοθάνατα βρέφη τους στην αγκαλιά- θαλασσοπνίγονται στο Αιγαίο προσπαθώντας να προλάβουν ανοιχτό τον περίφημο «βαλκανικό διάδρομο» προς τη βόρεια και κεντρική Ευρώπη, πριν σφραγιστεί οριστικά από τους… πονόψυχους, κατά τα άλλα, εταίρους μας.
Πενήντα πνίγηκαν μόνο τις τελευταίες μέρες, αλλά μετά τα μαζεμένα δάκρυα για τον μικρο Αϊλάν, η ευαισθησία των «πολιτισμένων» χορηγών του εμφυλίου στέρεψε απότομα.
Η υποκρισία τους, αντίθετα, ξεχειλίζει.
Μιλώντας στο Γαλλικό Πρακτορείο, υψηλόβαθμος αξιωματούχος του ΟΗΕ που συμμετέχει στις πυρετώδεις διαβουλεύσεις της Βιέννης είπε πως το «κλειδί» για μια βιώσιμη παύση του πυρός είναι ο απευθείας διάλογος δύο βασικών «παικτών» της τραγωδίας –του σιιτικού Ιράν, που στηρίζει έμπρακτα τον Ασαντ, και της ουαχαμπίτικης Σαουδικής Αραβίας, που ενισχύει με κάθε μέσον όλες τις φανατικές σουνιτικές οργανώσεις του πλανήτη, από τη Συρία και το Ιράκ ώς το Πακιστάν και το Αφγανιστάν, ενώ ταυτόχρονα διεξάγει τον πρώτο καθαρά «δικό της» βρόμικο πόλεμο κατά των σιιτών Χούθι στην Υεμένη.
Αλλά τι διάλογο μπορούν, αλήθεια, να κάνουν δύο θεοκρατικά, μεσαιωνικά στη σύλληψη και τη δομή τους καθεστώτα, που μισιούνται θανάσιμα εδώ και 14 αιώνες, από τον καιρό που σκοτώθηκε μπαμπέσικα ο Αλή, ο γαμπρός και τελευταίος εξ αίματος διάδοχος του προφήτη Μωάμεθ;
Αλλά και αν φώτιζε –λέμε τώρα- ο Αλλάχ το υπερσυντηρητικό παπαδαριό και τις διεφθαρμένες, ξέχειλες από πετροδολάρια πολιτικοοικονομικές ελίτ σε Τεχεράνη και Ριάντ, και έβρισκαν επιτέλους ένα κάπως ειρηνικότερο modus vivendi τα δύο αυτά μεγάλα ισλαμικά κράτη, τι μας κάνει, αλήθεια, να πιστεύουμε ότι θα σταματούσε το μαρτύριο των πολύπαθων Σύρων, Ιρακινών και Υεμενιτών –για να αναφέρουμε μόνο τα πιο ενεργά μέτωπα του ακήρυχτου αυτού ενδο-μουσουλμανικού πολέμου;
Θα τους άφηναν άραγε στην ησυχία τους τα πραγματικά μεγάλα αφεντικά του κόσμου τούτου, οι αποικιοκράτες της Εσπερίας, που εδώ και πάνω από 100 χρόνια –συγκεκριμένα από το 1908, όταν οι δαιμόνιοι Εγγλέζοι της Anglo-Persian Oil Company (APOC, η σημερινή BP) πρωτοανακάλυψαν πετρέλαιο στο Ιράν και το Ιράκ- χαράζουν σύνορα στην άμμο και ανεβοκατεβάζουν με πολέμους και πραξικοπήματα καθεστώτα-μαριονέτες για να το εκμεταλλευτούν καλύτερα;
Μέρες που είναι, θυμήθηκα έναν από τους αγαπημένους μου υπαρκτούς κινηματογραφικούς ήρωες, τον «Λόρενς της Αραβίας» -κατά κόσμον Τόμας Εντουαρντ Λόρενς.
Λάτρης του κλασικού αραβικού πολιτισμού, ρομαντικός και σπουδαγμένος, αλλά συνάμα σκληροτράχηλος και ατρόμητος πολεμιστής, ο Λόρενς έφτιαξε από το μηδέν έναν αντάρτικο «αραβικό στρατό» ενώνοντας τους ντόπιους φύλαρχους ενάντια στους Οθωμανούς κατακτητές -είτε με την ιδέα της δημιουργίας ενός νέου, ενιαίου αραβικού έθνους, είτε μοιράζοντας τις χρυσές λίρες και τα μοντέρνα τουφέκια και κανόνια του βρετανικού Στέμματος.
Με διαδοχικά σαμποτάζ, αλλά και αιφνιδιαστικές εφόδους ιππικού στην Ακαμπα και άλλες πόλεις-κλειδιά, και φτάνοντας ώς την κατάληψη της Δαμασκού –την οποία έβλεπε σαν την ιδανική πρωτεύουσα του νέου αραβικού κράτους που οραματιζόταν– τις τελευταίες εβδομάδες του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, ο Λόρενς πέτυχε όλους τους τακτικούς του στόχους: όποιος διαβάσει το βιβλίο που έγραψε πριν σκοτωθεί σε τροχαίο δυστύχημα, τους «Επτά Πυλώνες της Σοφίας», διαπιστώνει ότι ο ιδεαλιστής αυτός Βρετανός αξιωματικός πίστευε ειλικρινά στις υποσχέσεις του για αραβική ανεξαρτησία και αναγέννηση του αραβικού μεγαλείου από τις στάχτες του.
Του διέφευγε, όμως, ένα βασικό στοιχείο: ότι η Βρετανική Αυτοκρατορία είχε άλλα σχέδια για τη Μέση Ανατολή και είχε ήδη από το 1917 –πολύ πριν κριθεί ο πόλεμος με τους Οθωμανούς– συμφωνήσει με τους Γάλλους τη μοιρασιά των εδαφών, με βάση το μυστικό σύμφωνο Σάικς-Πικό και πραγματικό γνώμονα την τοποθεσία των πετρελαιοφόρων πεδίων και των (χερσαίων και θαλάσσιων) οδών διακίνησης του μαύρου χρυσού στον χάρτη…
Ο Λόρενς πολέμησε για να κάνει τον φίλο του εμίρη Φαϊζάλ, τον Σερίφ (τοποτηρητή) της Μέκκας, βασιλιά όλων των Αράβων.
Ομως στη διάσκεψη των Βερσαλιών, το 1919, όπου μάταια προσπάθησε να εκμεταλλευτεί τη δημοτικότητά του για να κάνει «λόμπινγκ» υπέρ των Αράβων, διαπίστωσε με τον πιο πικρό τρόπο ότι το βασίλειο του Φαϊζάλ ήταν χτισμένο στην άμμο.
Οπως και σήμερα στη Βιέννη, έτσι και τότε στο Παρίσι οι εκπρόσωποι των Αράβων περίμεναν υπομονετικά στα χρυσοποίκιλτα φουαγέ την ετυμηγορία των Μεγάλων, που στην πραγματικότητα τους είχαν ήδη ξεπουλήσει.
Εναν χρόνο αργότερα, το 1920, οι Γάλλοι κατέλαβαν στρατιωτικά τη Δαμασκό και τσάκισαν οριστικά τις δυνάμεις του Φαϊζάλ στη μάχη του Μεσαλούν, μετατρέποντας το «Λεβάντε» (Συρία και Λίβανο) σε δικό τους προτεκτοράτο…
Και ο Λόρενς συνειδητοποίησε, με μεγάλη καθυστέρηση, πως υπήρξε κι αυτός ένα άβουλο πιόνι σε έναν απάνθρωπο μηχανισμό που τον ξεπερνούσε.
Εναν μηχανισμό που ζει και βασιλεύει, για τον οποίο οι ανθρώπινες ζωές, και ιδιαίτερα οι ζωές των αμάχων, δεν σημαίνουν απολύτως τίποτε.
