Η πολιτική είναι το εργαλείο αναφοράς των προσδόκιμων λειτουργικών εφαρμογών στην κοινωνία, οι οποίες όμως έχουν διαφορετικές αναπαραστάσεις που πηγάζουν από τη δομική και ιεραρχική κατηγοριοποίηση, ανάλογη με τη στρωματοποίηση των πολιτών.
Κάτι τέτοιο θα πρέπει να ερμηνεύει τις κοινωνικές αναπαραστάσεις ως προσλαμβάνουσες δυνατότητες των πολιτών στην ανάλογη στρωματική καταγωγή και κατάταξη, η οποία κυρίως λειτουργεί ως πολιτισμική «έξη» προκαθορίζοντας τον τρόπο και τα μέσα κατανόησης.
Ετσι η πολιτική, όπως και άλλες κοινωνικές λειτουργίες, καθίσταται μη ρεαλιστικό εργαλείο αναφοράς για όλους τους πολίτες, αφού διαφοροποιείται στην πρόσληψη-κατανόηση από κάθε κοινωνική ομάδα αντίστοιχη με τη στρωματική της προέλευση.
Δηλαδή η κοινωνική αναπαράσταση της πολιτικής γίνεται κατανοητή στο φαντασιακό επίπεδο του πολίτη ως πολιτισμική «έξη» που έχει αφομοιώσει στη διάρκεια της ανάπτυξής του, τόσο στο στενό οικογενειακό ή ευρύτερο κοινωνικό περιβάλλον όσο και της ανάλογης εκπαίδευσής του.
Το παραπάνω χαρακτηρίζει τις εν δυνάμει διαφοροποιημένες ικανότητες των πολιτών ως προς την αποδοχή ή απόρριψη «πολιτικών», αφού έτσι μπορούν και εκλογικεύουν κυρίως τα ατομικά αλλά και της ομάδας «θέλω» ή και προσδοκίες τους.
Φυσικό είναι τα κατώτερα κοινωνικά στρώματα να αδυνατούν τόσο στην ερμηνεία όσο και στην κατανόηση των πολιτικών λειτουργιών ως πραγματικής αναφοράς, αφού η παρουσίαση από τα ΜΜΕ, αλλά και από τα επικοινωνιακά εργαλεία των κυβερνητικών και αντιπολιτευτικών κομμάτων επικαλύπτει συνήθως το «είναι» στο «φαίνεσθαι».
Ανάλογη είναι η προσέγγιση για τα μεσαία στρώματα, τα οποία θεωρώντας ότι έχουν μορφωτικά και κοινωνικά εργαλεία που τους επιτρέπουν να κατανοήσουν τις «πολιτικές» ως ρεαλιστικά και εφαρμόσιμα δεδομένα, αποδέχονται τα σημαίνοντα και σημαινόμενα αφού οι πολιτισμικές τους «έξεις» νομίζουν ότι έτσι ικανοποιούνται.
Φυσικά η ανώτερη και ελιτίστικη κοινωνική στρωμάτωση, ως εμπλεκόμενη στις πολιτικές λειτουργίες που επηρεάζει άμεσα και έμμεσα τα μέλη των αντίστοιχων «ηγεμονικών φατριών» που προέρχονται από την «τάξη» τους, δύναται να ικανοποιείται στην αναπαραστατική της αναφορά αφού προσδοκά αναλογική εκπροσώπηση στο παρόν και το μέλλον.
Η πολιτική στις σύγχρονες δημοκρατίες είναι μια επιχειρηματική και επαγγελματική δραστηριότητα όσων μπορούν ή αποδέχονται τους όρους που θέτουν οι «χρηματοδότες-πάτρωνες» της πολιτικής χειραγώγησης, με όποιο όνομα ή αναπαραστατική λειτουργία μπορεί ο κάθε πολίτης να κατανοήσει.
Οσο απαισιόδοξο και αν ακούγεται, η πολιτική στις αντιπροσωπευτικές δημοκρατίες, νομιμοποιημένη μέσω της ψήφου ως εντεταλμένη αναφορά της λαϊκής ετυμηγορίας, έχει τελειώσει, αφού ο έλεγχος και η καθοδήγησή της είναι πλέον απόλυτα και καθοριστικά από τους «έχοντες και κατέχοντες» τα εργαλεία εφαρμογής της.
Η προσδοκία της θετικής προοπτικής άρα και το αναφερόμενο ως αναγκαιότητα της πολιτικής πραγματικότητας για όλους τους πολίτες και ειδικά για τους πολιτισμικά «αδύναμους» είναι η απαίτηση της προσλαμβάνουσας αναπαραστατικής δυνατότητας να γίνεται στο αντίστοιχο επίπεδο κατανόησής τους.
Κάτι τέτοιο σημαίνει ότι η ρεαλιστική κοινωνική αναπαράσταση για όλους στο «είναι και όχι στο φαίνεσθαι» θα πρέπει να διερευνηθεί τόσο στο επίπεδο της ελληνικής διανόησης όσο και στους έχοντες τα εργαλεία χειραγώγησης όπως τα ΜΜΕ και τις άλλες μορφές κοινωνικής επικοινωνίας και επίδρασης.
Οι σημερινές κομματικές ιδεολογικές αναφορές στους υπάρχοντες πολιτικούς σχηματισμούς φαντάζουν ως κακέκτυπη απομίμηση αναχρονιστικών κατάλοιπων δυτικών και ανατολικών προελεύσεων, κάτι που παραπέμπει σε λανθάνουσες αναπαραστατικές αναφορές άλλων εποχών.
Τελικά μπορούν να υπάρξουν κοινωνικές αναπαραστάσεις πολιτικών αναφορών αντίστοιχων των στρωματικών προσδοκιών και κατανοήσεων ή βαδίζουμε πειραματιζόμενοι το σήμερα ως εικονική αναπαράσταση του αύριο της πολιτικής;
Εκτιμάται ότι μπορεί να υπάρξει ελπίδα όταν και εφόσον η κοινωνική πλειοψηφία, δηλαδή τα μεσαία και κατώτερα στρώματα «εκπαιδευτούν» έτσι ώστε να μπορούν να κατανοούν και να ερμηνεύουν την πραγματική αναπαράσταση του «είναι από το φαίνεσθαι» της προβαλλόμενης επικοινωνιακά πολιτικής.
*αναπληρωτής καθηγητής Πανεπιστημίου Πελοποννήσου
