Ποιος απονομιμοποιεί ποιον στη δημοκρατία;

Και ο ασήμαντος εσύ τι κάνεις εδώ; / Εγώ υπήρξα / Απόδειξέ μας πως υπήρξες

Σπ. Κωσταγιόλας, «Σε τροχιά φωτός»

Ενα από τα πλέον παράξενα φαινόμενα της πολιτικής μας ανομίας είναι ότι αξιωματούχοι της δημόσιας ζωής (πολιτικοί, κρυφοπολιτικοί, τάχατες απολιτικοί) ενώ έχουν πλήρως απονομιμοποιηθεί στην κοινωνία και στην κοινή γνώμη (ως λαμόγια, κωλοτουμπίστες, διπρόσωποι κ.λπ.) γράφουν άρθρα και κάνουν δηλώσεις σχετικά με την απονομιμοποίηση των θεσμών.

Ατομα, ανάξια και ανέντιμα στην άσκηση λειτουργημάτων (δοτοί, «ψηφισθέντες», «προταθέντες»), αναλύουν την κρίση με όρους που αφορούν στους άλλους αλλά ποτέ τους ίδιους. Φταίνε οι καιροί, οι κακοί, οι εχθροί, αλλά όχι οι ίδιοι, δηλαδή οι «φτηνοί».

Τους φταίει η ποιότητα της Δημοκρατίας, η αναποτελεσματικότητα των θεσμών και η έλλειψη στρατηγικής της Πολιτείας αλλά δεν είναι υπεύθυνος κανένας από αυτούς για τον τρόπο που άσκησε την εξουσία. Τάχατες «αριστεροί» (ΔΗΜΑΡ;) που όσο συν-κυβερνούσαν είχαν πλήρως απορροφηθεί από τις πρακτικές και τα προστατευόμενα συμφέροντα των δεξιών υπουργών.

Τάχατες «μεταγραφόμενοι» (ΠΑΣΟΚ;) που όσο συν-κυβερνούσαν έφτιαχναν το προσωπικό τους προφίλ σε βάρος του ίδιου του κόμματός τους.

Τάχατες «αυτόνομοι» (του χώρου;) που όσο συν-κυβερνούσαν αλλοίωσαν την ιδεολογική προσέγγιση ασχολούμενοι ιδιαιτέρως με τα επαγγελματικά τους.

Αυτοί όλοι, κι άλλοι πολλοί, δίχως αιδώ, εμφανίζονται στα ΜΜΕ για να εξηγήσουν στον «αφελή» ελληνικό λαό τα βαθύτερα αίτια της κρίσης.

Θα μου πείτε γιατί τα ΜΜΕ «παίζουν» τέτοιους τύπους.

Απλούστατα διότι είναι συνεχώς διαθέσιμοι, συνεχώς πρόθυμοι, συνεχώς υποκύπτοντες στη σαγήνη των πέντε δευτερολέπτων δημοσιότητας (για οποιαδήποτε χρήση).

Από την άλλη προβάλλουν και υπηρετούν το προφίλ του «πετυχημένου». Θυμίζω ότι το σύνδρομο του εν κρίσει τελούντος νεοέλληνα παραμένει όπως και πριν το 2009: η τήρηση κανόνων αποπνέει συντήρηση, η αυθαιρεσία/ ανομία αποδεικνύει μαγκιά. Και ακόμα: η συναίνεση οδηγεί σε ταπεινωτική ήττα, η διαφωνία προδικάζει θριαμβευτική νίκη.

Αυτό το ψυχοπαθολογικό εθνικό σύνδρομο δεν φανερώνεται μόνο σε ατομικές περιπτώσεις, αλλά θέτει σε κίνδυνο όλη τη Δημοκρατία αφού εργαλειοποιεί απορρυθμιστικά τους θεσμούς, αφού δίνει στους δημαγωγούς και στην οχλαγωγία λειτουργικό ιδεολογικό προβάδισμα στη (λεγόμενη) «ζώσα πολιτική».

Το «ιδιωτικό» δεν ταυτίζεται μόνο με τον πλούτο ή τον ευγενή βίο. Εχει προ καιρού καταλάβει όλο το θεσμικό κενό και έχει μετουσιωθεί σε (ασυνείδητο;) εργαλείο ανάλυσης της κοινωνικής και πολιτικής πραγματικότητας. Ακόμα και πολλοί (αυτοχαρακτηριζόμενοι;) αριστεροί αναλύουν και δρουν με βάση την προσωπική περί δικαίου (ανιδιοτελή;) αντίληψή τους κι όχι με σεβασμό στο ισχύον συνταγματικό και νομικό σύστημα.

Προσωπική νομοθέτηση, προσωπική απονομή δικαιοσύνης, προσωπική τιμωρία. Κι όλα αυτά στο όνομα του «δημόσιου συμφέροντος και της δημοκρατικής νομιμοποίησης».

Τώρα πώς η αυτονομιμοποίηση καταλήγει σε (εικαζόμενη) νομιμοποίηση του συνόλου, είναι μέρος της παθογένειας.

Χωρίς εμπιστοσύνη σε τίποτα και σε κανένα (πλην του εαυτού μας) η μη-κανονικότητα ανάγεται σε επαναστατική θεωρία και η κανονικότητα χαρακτηρίζεται ασθένεια των ηλιθίων ή των παράσιτων.

* Βουλευτής της ΔΗΜΑΡ, καθηγητής Εγκληματολογίας στο Τμήμα Επικοινωνίας και ΜΜΕ του Πανεπιστημίου Αθηνών