Η Συμφωνία, οι επαναπροωθήσεις, η νομιμότητα

Δευτέρα, 4/4/2016: η Συμφωνία Ε.Ε.-Τουρκίας ξεκίνησε, οι πρώτες επαναπροωθήσεις προς την Τουρκία έγιναν και -απ’ ό,τι φαίνεται- θα συνεχιστούν αύριο (Παρασκευή).

Οπως διαβάζουμε, όλα έγιναν «νόμιμα» και «κανονικά»: οι περισσότεροι ήταν μετανάστες, οι υπόλοιποι δεν είχαν ζητήσει άσυλο, επιβιβάστηκαν χωρίς βία κ.ο.κ.

Ολα καλά λοιπόν; Πρώτα πρώτα, είναι εξαιρετικά αμφίβολο, αν όλα έγιναν νόμιμα.

Ο Βενσάν Κοστέλ, διευθυντής Ευρώπης της Υπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ, δήλωσε ότι 13 από τους 202 είχαν υποβάλει αίτηση ασύλου, αλλά η Ελληνική Αστυνομία «ξέχασε» να τις επεξεργαστεί.

Το Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες, που επισκέφθηκε τη ΒΙΑΛ στη Χίο (30-31 Μαρτίου), αναφέρει -μεταξύ άλλων- ότι κανένας από τους κρατούμενους δεν είχε σαφή ενημέρωση για τους λόγους της κράτησης και τα δικαιώματά του, ενώ πολλοί είπαν ότι δεν καταγράφηκε η επιθυμία τους για αίτηση ασύλου.

Δύο καταγγελίες που, αν επιβεβαιωθούν -με βάση τη σοβαρότητα της Υπατης Αρμοστείας και του ΕΣΠ πρέπει να τους αποδώσουμε όλη την οφειλόμενη σημασία, αναιρούν τη νομιμότητα της διαδικασίας.

Υπάρχουν, όμως, και βαθύτερα ζητήματα.

Οι επαναπροωθήσεις γίνονται στο πλαίσιο της Συμφωνίας Ε.Ε.-Τουρκίας, η οποία επιδιώκει, με κάθε τρόπο, τη μείωση της ροής από την Τουρκία.

Και αυτή ακριβώς είναι μια ουσιαστική διαφορά των τωρινών επαναπροωθήσεων από άλλες, στο παρελθόν.

Και σε αυτό ακριβώς το πλαίσιο, μικρή σημασία έχει ότι όσοι επαναπροωθήθηκαν τη Δευτέρα ήταν Πακιστανοί, Μπανγκλαντεσιανοί κ.ο.κ.

Οχι μόνον επειδή η Αριστερά αξιακά ποτέ δεν διέκρινε τους κατατρεγμένους με βάση την εθνικότητά τους, αλλά και επειδή είναι σαφές ότι η επιχείρηση ξεκινάει από τους πιο «αδύναμους κρίκους»: αυτούς που λογίζονται ως «μετανάστες».

Και είναι θέμα χρόνου πότε θα έρθει σειρά των Σύρων, που όλοι τούς αναγνωρίζουν, στα λόγια τουλάχιστον, ως πρόσφυγες.

Το ότι οι επαναπροωθήσεις γίνονται στο πλαίσιο της Συμφωνίας έχει και άλλες επιπτώσεις: όσοι επαναπροωθήθηκαν επιστρέφουν στην Τουρκία (και όχι στην πατρίδα τους, όπως συνέβαινε κατά κανόνα στο παρελθόν), σε άγνωστες συνθήκες, σε ένα περιβάλλον με το οποίο πιθανότατα δεν έχουν καμία σχέση.

Οσο περνάνε οι μέρες, φαίνεται καθαρότερα ότι η Συμφωνία Ε.Ε.-Τουρκίας καταπατάει τις διεθνείς συνθήκες, αλλά και ότι δεν μπορεί να εφαρμοστεί νόμιμα:

Αν οι Επιτροπές Ασύλου κάνουν σωστά τη δουλειά τους και δεν απορρίπτουν συνοπτικά τις αιτήσεις, η Συμφωνία θα μπλοκαριστεί -ας συνυπολογίσουμε, εδώ, ότι οι υπηρεσίες -παρά την αναμενόμενη ενίσχυσή τους- δεν μπορούν να ανταποκριθούν στον όγκο δουλειάς.

Ο μόνος τρόπος να λειτουργήσει η Συμφωνία είναι οι μαζικές «επιστροφές», οι οποίες θα αφορούν στη συντριπτική πλειονότητα πρόσφυγες (ας μην το ξεχνάμε: σύμφωνα με τα στοιχεία της Υπατης Αρμοστείας, η ροή, κατά 90%, είναι προσφυγική).

Αυτός ήταν και ο λόγος που την Παρασκευή καταψήφισα το άρθρο 60 του νόμου, πλέον, 4375/2016.

Είναι ένας σημαντικός νόμος, με πολλές θετικές διατάξεις, που αναβαθμίζει τη διαδικασία ασύλου και πρώτης υποδοχής· ωστόσο, θα εφαρμοστεί στο πλαίσιο της Συμφωνίας Ε.Ε.-Τουρκίας -κι αυτό όχι μόνο τον υπονομεύει, αλλά και αποτυπώνεται σε σημεία του και κατεξοχήν στο άρθρο 60.

Το άρθρο θεσπίζει δυνατότητα «εξαιρετικά ταχύρυθμων διαδικασιών ασύλου» (15 ημέρες στα σύνορα, τη στιγμή που ο προηγούμενος νόμος προέβλεπε έως και 28).

Επίσης, προβλέπει ότι, όταν κάποιος κάνει προσφυγή κατά πρωτοβάθμιας απορριπτικής απόφασης για το άσυλο, η προσφυγή μπορεί να εξεταστεί, σε δεύτερο βαθμό, χωρίς την παρουσία και ακρόαση του αιτούντος (όπως προέβλεπε αρχικά το νομοσχέδιο, αν ο ίδιος το επιθυμούσε).

Διατάξεις, όλες αυτές, που μπορούν να αλλοιώσουν την ουσία και το δικαίωμα στο άσυλο.

Οι επαναπροωθήσεις συνεχίζονται. Πρέπει, ως αριστεροί και αριστερές, να απαιτήσουμε να σταματήσουν, να αγωνιστούμε να μην εφαρμοστεί η Συμφωνία που προσβάλλει το διεθνές δίκαιο.

Και να διεκδικήσουμε μια νέα συμφωνία, με σεβασμό της νομιμότητας, και μαζικές επανεγκαταστάσεις από την Τουρκία στην Ε.Ε., της τάξης των 500.000, όπως λεγόταν το καλοκαίρι (ο αριθμός 72.000, που προβλέπει η Συμφωνία, σε σύνολο 3 εκατομμυρίων προσφύγων στην Τουρκία είναι εμπαιγμός).

Αυτή η Συμφωνία είναι παράνομη, να υπερασπιστούμε το δίκιο!

*βουλευτής ΣΥΡΙΖΑ