Σε πρώτη ανάγνωση, ο νέος τρόπος επιλογής των γενικών γραμματέων, που σχεδιάζεται με το νομοσχέδιο «Διαφάνεια, αξιοκρατία και αποτελεσματικότητα της δημόσιας διοίκησης», ακούγεται αξιοκρατικός.
Πράγματι, οι γ.γ. δεν θα διορίζονται πλέον απευθείας από τον υπουργό, αλλά ένα ειδικό συμβούλιο θα προ-επιλέγει τους 5 «καλύτερους» υποψηφίους από ένα μητρώο «επιτελικών στελεχών της δημόσιας διοίκησης» και ο υπουργός θα διαλέγει αυτόν που προτιμά μεταξύ αυτών των 5.
Σε δεύτερη ανάγνωση όμως προκύπτει το εξής ερώτημα: Οι γ.γ. είναι πολιτικά πρόσωπα (όπως οι υπουργοί, υφυπουργοί κ.λπ.) ή διοικητικά (όπως το προσωπικό της κεντρικής υπηρεσίας κάθε υπουργείου); Αν ισχύει το πρώτο, τότε ο περιορισμός της επιλογής σε δημοσίους υπαλλήλους αποτελεί μια οπισθοδρόμηση στην αξιοκρατία.
Τείνει να εδραιώσει μια τεχνοκρατική νομενκλατούρα δημοσίων υπαλλήλων, που θα παρακάμπτει την πολιτική βούληση των πολιτών, όπως εκφράζεται σε ένα δημοκρατικό πολίτευμα. Αν ισχύει το δεύτερο, τότε είναι εξίσου μη αξιοκρατικό να επιλέγει ο υπουργός μεταξύ 5 υποψηφίων, όχι τον ικανότερο διοικητικά, αλλά εκείνον της πολιτικής του αρέσκειας.
Τελικά τα ημίμετρα ακυρώνουν την αξιοκρατία σε κάθε περίπτωση. Αξιοκρατία, ναι! Αυτή όμως απαιτεί να απαντήσουμε στο αρχικό ερώτημα και να δώσουμε την αντίστοιχη λύση, χωρίς δεύτερη σκέψη.
*Χειρουργός – Μέλος του Συντονιστικού «Κοινωνία Πρώτα»
