H κυβέρνηση έκρινε ότι ήρθε η κατάλληλη πολιτική στιγμή για να προχωρήσει σε αναθεώρηση του Συντάγματος. Δεν θα μπούμε στη διαδικασία να αναλύσουμε το αν είναι μια κίνηση προσανατολισμού λόγω της πίεσης που υφίσταται. Άλλωστε είναι τόσο συστηματικά τα σκάνδαλα και οι αρνητικές καταστάσεις που δημιουργεί σε συνεχόμενη βάση, που όποια στιγμή και να επέλεγε, θα μπορούσε να ιδωθεί ως κίνηση αποπροσανατολισμού της κοινής γνώμης. Αποφάσισε λοιπόν ο πρωθυπουργός ότι 70 (!) άρθρα του Συντάγματος είναι αναχρονιστικά και αναζητεί συναίνεση για να τα αναθεωρήσει, αφού τα περισσότερα τα έχει καταστρατηγήσει. Ας δούμε αυτά που θεωρεί η ίδια τα πιο κρίσιμα.
Άρθρο 16. Ένα από τα πλέον πολυσυζητημένα άρθρα, από την αρχή διακυβέρνησης Μητσοτάκη, το 2019. Ουσιαστικά όλες οι αρχικές νομοθετικές ρυθμίσεις που αφορούν στην τριτοβάθμια εκπαίδευση στόχευσαν ευθέως στο αυτοδιοίκητο των ΑΕΙ (Συμβούλια Διοίκησης), στον περιορισμό των ακαδημαϊκών ελευθεριών (Πειθαρχικό πλαίσιο) στο ακαδημαϊκό άσυλο (Πανεπιστημιακή Αστυνομία), ενώ η τελευταία ουσιαστικά καταστρατήγησε το Άρθρο 16 (Ιδιωτική Τριτοβάθμια Εκπαίδευση και Ιδιωτικά Πανεπιστήμια), μέσα από νομικά τερτίπια περί δήθεν αναγκαιότητας εφαρμογής του Άρθρου 28 για τις διεθνείς συμβάσεις/συμφωνίες.
Αρχικά μας παρουσίασαν δήθεν συμφωνίες με ιδρύματα διεθνούς φήμης που πρέπει να συναφθούν, ενώ καταλήξαμε να βλέπουμε να δίνονται άδειες λειτουργίας σε κολέγια που είτε δεν διέθεταν τη στοιχειώδη κτιριακή υποδομή, είτε δεν είχαν καταθέσει καν οδηγούς σπουδών. Ειδικά το τελευταίο είχε παρουσιαστεί ως μια γραφειοκρατική λεπτομέρεια (!) που έπρεπε να διεκπεραιωθεί σε 15 μέρες μέσα στο Σεπτέμβριο για να εξασφαλίσουν τις απαιτούμενες άδειες λειτουργίας από το ακαδημαϊκό έτος 2025-2026.
Άρθρο 86. Ο τρόπος με τον οποίο έκαναν κατάχρηση στην προστασία που παρείχε σε υπουργούς της κυβέρνησης την τελευταία επταετία είναι παριμοιώδης. Δεν έχει υπάρξει σκάνδαλο με τόσο «καραμπινάτη» εμπλοκή υπουργών, όπως αυτά -τα πιο πρόσφατα- του ΟΠΕΚΕΠΕ και των Τεμπών, που αυτοί να απεμπλακούν τόσο απροκάλυπτα αλλά και προκλητικά παράλληλα καταθέτοντας υπομνήματα στις προανακριτικές. Σχεδόν εξίμισι χρόνια βρισκόμαστε σε αναμονή των εκτελεστικών νόμων για το κανονιστικό περιεχόμενο του αναθεωρημένου άρθρου του Συντάγματος. Κάποιος κακόπιστος θα υπέθετε ότι η ψήφιση του άρθρου τον Νοέμβριο του 2019 είχε απλά επικοινωνιακές σκοπιμότητες.
Άρθρο 90. Η κυβέρνηση κόπτεται να περιορίσει τις αρμοδιότητες της εκτελεστικής εξουσίας για την επιλογή Προέδρου/Αντιπροέδρων του Αρείου Πάγου, του ΣτΕ και της Εισαγγελίας του Αρείου Πάγου. Διατείνεται ότι έτσι διασφαλίζει την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης, θεωρώντας ότι έχουμε διαγράψει από τη μνήμη μας την τραγελαφική διαδικασία στην οποία οι ολομέλειες του Αρείου Πάγου και της Εισαγγελίας του Α.Π., διεξήγαγαν μυστικές ψηφοφορίες για τις θέσεις του Προέδρου και του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, καθώς και για τις κενές θέσεις των αντιπροέδρων και εν συνεχεία το Κυβερνητικό Συμβούλιο επέλεξε τα πρόσωπα της αρεσκείας του (άσχετα προφανώς με τα πρόσωπα που είχαν επιλεγεί απο τις παραπάνω ολομέλειες). Ειρωνική υποσημείωση ότι η Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας της βουλής (την πλεοψηφία της οποίας έχει η κυβερνώσα παράταξη) επέλεξε ως πρώτη επιλόγη τον αδερφό του υπουργού Δικαιοσύνης για Εισαγγελέα του Α.Π.
Άρθρο 103. Η εμμονή του πρωθυπουργού με τη μονιμότητα των δημοσίων υπαλλήλων ξεκίνησε από τότε που ανέλαβε το πόστο του υπουργού Διοικητικής Μεταρρύθμισης την περίοδο 2013-2015. Σε μόλις δύο χρόνια θητείας, έκλεισε πάνω από 20 φορείς του Δημοσίου ενώ είχε στόχο να απολύσει τουλάχιστον 15.000 δημοσίους υπαλλήλους. Βέβαια, έπραξε τα δέοντα ώστε να ισοσκελίσει λίγο τις απώλειες, διορίζοντας άτομα με λαμπρές σπουδές σε αντίθεση με τους μη-παραγωγικούς τεμπέληδες του Δημοσίου.
Η συνέχεια της παραπάνω καταγραφής περιλαμβάνει προφανώς κι άλλα άρθρα που μπορεί κανείς να αναπτύξει. Τα βασικό συμπέρασμα όμως είναι ότι η κυβέρνηση, ενώ καθ’ όλη τη διάρκεια της επταετίας της «τσαλάκωσε» το Σύνταγμα, τώρα απαιτεί -με υποκριτικό αλλά και προκλητικό τρόπο- από την αντιπολίτευση συναίνεση για να τροποποιήσει τα δήθεν ενοχλητικά άρθρα του Συντάγματος κάποια από τα οποία έχει ήδη καταστρατηγήσει και κάποια από τα οποία έχει βάλει στο στόχαστρο για να υλοποιήσει τις νεοφιλελεύθερες πολιτικές της.
Εάν και εφόσον θέλουν και οι ίδιοι να είναι πλήρως συνεπείς με την υποκρισία και προκλητικότητα τους ας προγραμματίσουν να αναθεωρήσουν και το Άρθρο 19 (Απόρρητο επιστολών, ανταπόκρισης και επικοινωνίας) σύμφωνα με το οποίο «το απόρρητο των επιστολών και της ελεύθερης ανταπόκρισης ή επικοινωνίας με οποιονδήποτε άλλο τρόπο είναι απόλυτα απαραβίαστο».
*Καθηγητής ΕΜΠ
