Ενέργεια, καύσιμα: Όσα δεν κάναμε και θα πληρώσουμε ακριβά!

Η Ελλάδα βρίσκεται αντιμέτωπη με μία ακόμη ενεργειακή κρίση χωρίς να είναι κατάλληλα προετοιμασμένη. Εδώ και δεκαετίες παρακολουθώ τον κύκλο της ελληνικής οικονομίας, άνοδος σε περίοδο λογικών διεθνών τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου και πτώση μέσω διεθνούς ενεργειακής αναστάτωσης.

Θα μπορούσαμε να είχαμε κάνει πολλά για να προετοιμαστούμε για τη νέα ενεργειακή κρίση. Κάναμε ελάχιστα και θα το πληρώσουμε πολύ ακριβά.

Η ηλεκτροκίνηση περίπου στο μηδέν

Όποιος θέλει μικρότερη εξάρτηση από το πετρέλαιο και τα διεθνοπολιτικά παιχνίδια που παίζονται γύρω από αυτό,
δίνει προτεραιότητα στην ηλεκτροκίνηση.

Από το 2019 δεν έγινε τίποτα ουσιαστικό. Η βαθύπλουτη λόγω πετρελαίου και φυσικού αερίου Νορβηγία, έρχεται πρώτη στην  Ευρώπη στην ηλεκτροκίνηση.

Εμείς, χωρίς πετρέλαιο και φυσικό αέριο, είμαστε στους ουραγούς της ΕΕ-27

Η Ουγγαρία έχει προσελκύσει γύρω στα 18 δισ. δολάρια κινεζικές επενδύσεις στην ηλεκτροκίνηση. Η Τουρκία εξάγει ήδη το ηλεκτρικό αυτοκίνητο που κατασκευάζει κοινοπραξία τουρκικών επιχειρήσεων στην ευρωπαϊκή αγορά. Ολοκληρώνεται και το εργοστάσιο της κινεζικής BYD.

Εμείς τελευταίοι στην ηλεκτροκίνηση, τραγικά πίσω στα συστήματα φόρτισης, εκτός παραγωγής.

Οι «σείχηδες» των Αθηνών

Είμαστε εκτός ηλεκτροκίνησης και κάνουμε ότι μπορούμε για να  αυξήσουμε την κατανάλωση καυσίμων. Δεν μας συνετίζουν ούτε οι προσφυγές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για την κακή ποιότητα του αέρα σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη. Οι αρμόδιοι συμπεριφέρονται λες και είμαστε χώρα με τεράστια περιθώρια αύξησης της κατανάλωσης καυσίμων.

Λόγω λιτότητας και φορολογίας έχουμε τα παλαιότερα ΙΧ στην  ΕΕ-27. Μέσος όρος ηλικίας 17,3 έτη.

Oσο παλαιότερα τόσο μεγαλύτερη η κατανάλωση καυσίμων.

Η διαρκής υποβάθμιση του συγκοινωνιακού δικτύου στρέφει τον κόσμο, ιδιαίτερα στην Αθήνα, στα αυτοκίνητα ΙΧ.Η έλλειψη νέων έργων υποδομής αυξάνει τους χρόνους των διαδρομών και την κατανάλωση καυσίμων. Οι συγκοινωνιολόγοι εκτιμούν αύξηση χρόνου μέσης διαδρομής 30% από το 2019.

Ούτε τρένο, ούτε λιγνίτη

Σερβία και Ουγγαρία προωθούν τον εκσυγχρονισμό του σιδηροδρομικού τους δικτύου με τη βοήθεια των Κινέζων οι οποίοι θεωρούνται, μαζί με τους Ιάπωνες,
παγκόσμιοι πρωταθλητές στην τεχνολογία του σιδηροδρόμου και την ανάπτυξη των δικτύων.

Η γραμμή Βελιγράδι-Βουδαπέστη θεωρείται υποδειγματική για την ευρύτερη περιοχή.

Επιδίωξη των αρμοδίων στην Ελλάδα είναι να επιστρέψει ο σιδηρόδρομος στο προ Τεμπών, προ πλημμυρών στη Θεσσαλία, χάλι. Σήμερα είναι ακόμη χειρότερος. Όμως το σύγχρονο τρένο είναι οικολογικά φιλικό, καλύπτει κοινωνικές ανάγκες χωρίς χρήση ΙΧ, περιορίζει την εξάρτηση από εισαγόμενα καύσιμα, ενισχύει τη δυνατότητα μετατροπής της Ελλάδας σε ευρωπαϊκή πύλη εμπορευμάτων από Κίνα και Ινδία.

Ίδια ιστορία εθνικής παραίτησης και με τον λιγνίτη. Η κυβέρνηση τον έθαψε στα γρήγορα υπέρ του εισαγόμενου φυσικού αερίου. Αύξησε έτσι το διεθνοπολιτικό ρίσκο της ενεργειακής της πολιτικής. Το πληρώσαμε ακριβά το 2022-23 με την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, από ότι φαίνεται θα το ξαναπληρώσουμε. Κάτι ήξεραν Γερμανία και Πολωνία που εξασφάλισαν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή παράταση της λειτουργίας των σταθμών ηλεκτροπαραγωγής με άνθρακα.

Ακόμα περισσότερα ξέρει η Κίνα που επιτυγχάνει τους στόχους για μείωση των αερίων του θερμοκηπίου έχοντας ταυτόχρονα το ρεκόρ στην ανάπτυξη των ΑΠΕ και στην παραγωγή ηλεκτρισμού με άνθρακα.

ΑΠΕ με φρένο και καπέλο

Οι ΑΠΕ συμπληρώνουν την ηλεκτροκίνηση για να δώσουν γρήγορη απεξάρτηση από τα εισαγόμενα καύσιμα. Οι ΑΠΕ αναπτύσσονται ικανοποιητικά στην Ελλάδα αλλά με φρένο και καπέλο.

Δεν έχει αναπτυχθεί επαρκώς η σύνδεσή τους με το δίκτυο και υπάρχει σοβαρή καθυστέρηση στα συστήματα αποθήκευσης. Έτσι πετιέται, στην κυριολεξία, ένα αυξανόμενο ποσοστό της ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται από ΑΠΕ.

Επιπλέον η κυβέρνηση αποφεύγει με κάθε τρόπο την ανάπτυξη ενεργειακών κοινοτήτων. Αυτές είναι αναγκαία προϋπόθεση για να αγκαλιάσουν οι τοπικές κοινωνίες και συγκεκριμένοι επαγγελματικοί κλάδοι τις ΑΠΕ.

Τέλος τα τεχνολογικά άλματα στις ΑΠΕ, ιδιαίτερα στην Κίνα, προκαλούν μεγάλη μείωση του κόστους της «πράσινης» ηλεκτροπαραγωγής. Πριν μερικά χρόνια οι ΑΠΕ ήταν αναγκαίες για την αποτροπή της κλιματικής αλλαγής, σήμερα όμως έχουν συγκριτικό οικονομικό πλεονέκτημα.

Στην περίπτωση της Ελλάδας αυτό το πλεονέκτημα χάνεται εξαιτίας της μετατροπής της ηλεκτρικής ενέργειας σε χρηματιστηριακό είδος με το κόστος να προσδιορίζεται από τη διεθνή τιμή του φυσικού αερίου. Πρόκειται για ασύμφορη ευρωπαϊκή επιλογή από την οποία πρέπει να απαλλαγούμε ακολουθώντας το παράδειγμα της Ισπανίας και της Πορτογαλίας.

Σοβαρά λάθη και παραλείψεις ανεβάζουν για την Ελλάδα τον λογαριασμό της εξελισσόμενης ενεργειακής κρίσης. Θα πάθουμε και αυτή τη φορά, τουλάχιστον να μάθουμε!