Τα αεροπορικά πλήγματα στο Ιράν το πρωί του Σαββάτου εντάχθηκαν από το Ισραήλ σε ένα πλαίσιο προληπτικών χτυπημάτων, με τον επιλεγμένο χαρακτηρισμό να ταυτίζει το Ιράν με έναν, σύμφωνα με προηγούμενη φράση του Αμερικανού προέδρου, «κίνδυνο παγκόσμιου βεληνεκούς». Τα στοιχεία βεβαίως δεν μπορούν να στηρίξουν επαρκώς την κατηγορία – γι’ αυτόν, άλλωστε, ακριβώς τον λόγο τα επιχειρήματα που θεμελιώνουν τον πόλεμο εστιάζουν σε κάτι άλλο: στα αυταρχικά χαρακτηριστικά του καθεστώτος και στην καταπίεση της ιρανικής κοινωνίας από τους «μουλάδες».
Αυτή η εστίαση, με τη σειρά της, μας οδηγεί στο αληθινό διακύβευμα των αεροπορικών επιχειρήσεων που (φαινομενικά τουλάχιστον) είναι η προσπάθεια ανατροπής του ιρανικού συστήματος διακυβέρνησης και η εξέγερση του λαού εναντίον των «αγιατολάδων». Το φαινομενικά της παρένθεσης έχει να κάνει με την έλλειψη –τουλάχιστον προσώρας– των πραγματικών προϋποθέσεων μιας τέτοιας προοπτικής, προϋποθέσεων, δηλαδή, που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μια βιώσιμη εναλλακτική μεταβολής των πολιτικών δομών της χώρας.
Και από την άλλη μεριά, ο συνδυασμός του εφιαλτικού σεναρίου αμερικανικών χερσαίων επιχειρήσεων στη χώρα, εμφύλιου πολέμου, απόσχισης μειονοτικών περιοχών και διάχυσης του χάους στις γύρω περιοχές (με το μέτωπο Πακιστάν – Αφγανιστάν, αλλά και τα ιρανικά χτυπήματα σε έξι γειτονικές χώρες να θέτουν τον τόνο) πρέπει να μας κάνει να αναρωτιόμαστε ως προς το αν πράγματι αυτό που ζούμε, τουλάχιστον από την πλευρά των ΗΠΑ, είναι αποτέλεσμα πραγματικών προθέσεων, τυπική κάλυψη μιας υποχρέωσης ή αυτό που κάποιοι δημοσιογράφοι αποκάλεσαν «καπρίτσιο».
Και τα δύο τελευταία ενδεχόμενα ανέδειξε σε ανάρτησή του ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών με τη φράση: «Ο Ντόναλντ Τραμπ άλλαξε το “Πρώτα η Αμερική” σε “Πρώτα το Ισραήλ” – που σημαίνει ότι η Αμερική έρχεται τελευταία». Η χαμηλή δημοσκοπική απήχηση πιθανής εμπλοκής των ΗΠΑ σε πόλεμο κατά του Ιράν και η ενίσχυση του αντιισραηλινού στρατοπέδου στο εσωτερικό των υποστηρικτών του προέδρου Τραμπ δείχνει τα εσωτερικά όρια των κινήσεων της αμερικανικής κυβέρνησης – όρια που όλος ο κόσμος ελπίζει ότι δεν θα ξεπεράσει.
*Καθηγητής στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο
