Οπλα για κατανάλωση

Και στον πόλεμ’ «όλα για όλα» κουβαλούσα πολυβόλα
να σκοτώνονται οι λαοί για τ’ αφέντη το φαΐ.
Κώστας Βάρναλης

Τα προϊόντα του πρωτογενούς και δευτερογενούς τομέα παράγονται όχι για να παραμένουν στα ράφια ή για να κοσμούν τα μουσεία. Παράγονται για να καταναλώνονται. Οχι φυσικά από αυτούς που τα παράγουν, αλλά από το ευρύ κοινό εντός και εκτός συνόρων. Και για να μπορεί το κοινό να καταναλώνει και να υπάρχει μια ισορροπία στην οικονομική -επομένως και στην κοινωνική- ζωή πρέπει να διαθέτει και τους ανάλογους πόρους. Αν το κοινό αντιμετωπίζει οικονομική δυσπραγία για να αγοράσει και να καταναλώσει, τότε, πέραν της δυστυχίας που απειλεί το ίδιο, κάνει την εμφάνισή της και η οικονομική κρίση, αφού τα προϊόντα μένουν αδιάθετα, οι εργάτες απολύονται και τους παραγωγούς που προμηθεύουν τις βιομηχανίες με πρώτη ύλη τούς αφήνουν απλήρωτους.

Μεταξύ των προϊόντων συγκαταλέγονται και διάφορα ηλεκτρονικά παιχνίδια που απευθύνονται κυρίως στα παιδιά. Είτε είναι μέσα στις προθέσεις των παραγωγών είτε όχι, η χρήση των παιχνιδιών αυτών προσβάλλει σοβαρά την υγεία των παιδιών, ακόμη και τη σωματική τους ακεραιότητα. Η πλειονότητα ωστόσο των παιχνιδιών αυτών έχει ως στόχο το μυαλό και την κοινωνική φύση των παιδιών: παραλύει την κριτική τους σκέψη, διαμορφώνει τη συνείδησή τους με κατεύθυνση εσωστρέφειας και αντικοινωνικότητας και συνολικά τα αποξενώνει από το φυσικό και κοινωνικό περιβάλλον τους.

Αλλά την κορυφαία θέση μεταξύ των προϊόντων που παράγονται κατέχουν τα όπλα. Από την πιο απλή σφαίρα ώς το πιο σύνθετο υποβρύχιο και την πιο πλουμιστή φρεγάτα. Και απασχολούνται στις πολεμικές βιομηχανίες εκατομμύρια εργάτες, αλλά και κορυφαίοι επιστήμονες, μεσάζοντες, διευθυντές, δημοσιογράφοι και άλλοι παντός είδους ειδήμονες και κατεργαραίοι. Και συμβαίνει με τα όπλα ό,τι ακριβώς συμβαίνει με όλα τα παραγόμενα προϊόντα. Με τη διαφορά πως αυτά είναι πανάκριβα και απαιτούν τεράστια ποσά για να κατασκευαστούν και τεράστια για να αγοραστούν. Είτε από τις αναγνωρισμένες κυβερνήσεις, οπότε το εμπόριο αυτό θεωρείται νόμιμο, είτε από τις παράνομες οργανώσεις, οι οποίες επιδίδονται σε εμφύλιους πολέμους και πάσης φύσεως τρομοκρατικές ενέργειες, οπότε το εμπόριο αυτό γίνεται κρυφά και λέγεται λαθρεμπόριο. Και αποφέρει μυθικά κέρδη.

Τα όπλα λοιπόν παντός είδους -εδάφους, αέρος και θάλασσας- παράγονται για να καταναλώνονται. Και συμβαίνει μάλιστα οι παραγωγοί τους πρώτα να δέχονται τις παραγγελίες εκ μέρους των πελατών τους και μετά να προβαίνουν στη διαδικασία παραγωγής. Το σύστημα της αγοράς αυτής δουλεύει με πυρετώδεις ρυθμούς. Και γίνεται σοβαρή διαφήμιση, μάλλον προπαγάνδα, για την αποτελεσματικότητά τους και την ευστοχία τους, έτσι που να μη μένει καμιά αμφιβολία στους αγοραστές για την επιτυχία ή όχι της αγοράς ή της παραγγελίας.

Και εμπλέκονται σ’ αυτό το σύστημα πρωθυπουργοί, υπουργοί και άλλα σημαίνοντα πρόσωπα των κυβερνήσεων. Το πακέτο των θεμάτων που περιλαμβάνουν οι επισκέψεις διαφόρων τέτοιων προσώπων ανά τον κόσμο εμπεριέχει και τη διαφήμιση-προώθηση όπλων από τις βιομηχανίες της δικής τους χώρας προς τις άλλες. Με άλλα λόγια πρόεδροι κρατών, πρωθυπουργοί, υπουργοί με τα επιτελεία τους λειτουργούν ως ντίλερ, δηλαδή ως εμπορικοί αντιπρόσωποι των εταιρειών. Οι οποίες, όπως είναι το πρέπον, δεν τους αφήνουν έτσι…

Και έτσι στήνεται ένας φαύλος κύκλος, που από τη μια απομυζά των ιδρώτα των λαών και τους στερεί τα αγαθά της παιδείας και του πολιτισμού. Και από την άλλη τούς βάζει, αν όχι να πολεμούν μεταξύ τους, να ζουν με τον φόβο του άλλου και την υποψία πως ο γείτονας λαός θέλει το κακό τους και γι’ αυτό η κυβέρνησή τους αγοράζει σύγχρονα και προηγμένα όπλα. Κι αφού ακούνε και τον πρωθυπουργό τους να δηλώνει υπερήφανος για την αγορά τους, πείθονται πως αυτό το αλισβερίσι γίνεται για τη δική τους ασφάλεια! Και όχι για τα συμφέροντα των βιομηχάνων και των μεσαζόντων!

Αλλά το κρίσιμο ζήτημα είναι πως τα όπλα παράγονται για να καταναλωθούν. Και το σύστημα επείγεται να τα απορροφήσει γρήγορα η αγορά, γιατί τα στελέχη του ετοιμάζουν τη νέα σειρά πιο εξελιγμένων και πιο προηγμένων όπλων. Αλλά για να καταναλωθούν πρέπει να γίνονται πόλεμοι. Να σκοτώνονται επομένως οι άνθρωποι, να ισοπεδώνονται οι πόλεις, να καταστρέφονται οι κοινωνίες και να ζουν μέσα στη δυστυχία. Και όσο καλύτερα όπλα διαθέτει κανένας, τόσο περισσότερους ανθρώπους σκοτώνει. Και όσο πιο προηγμένα είναι τα όπλα του, τόσο πιο εύκολα σκοτώνει και ρημάζει τους αντιπάλους του.

Δεν είναι οι λαοί που θέλουν πολέμους. Οι λαοί θέλουν να ζουν ειρηνικά μεταξύ τους, να συνεργάζονται και να βοηθά ο ένας τον άλλον. Οι βιομήχανοι των όπλων θέλουν πολέμους. Και βάζουν τους λαούς να σκοτώνονται μεταξύ τους για να πηγαίνουν περίφημα οι δικές τους δουλειές!

*Φιλόλογος, συγγραφέας