Σώμα Ελληνικού Οδηγισμού: Φιλίες, κατασκήνωση και ένα παιχνίδι με νόημα

Ο Oδηγισμός είναι μία παγκόσμια, αυτόνομη, ανεξάρτητη οργάνωση με παιδαγωγικό χαρακτήρα που απευθύνεται σε παιδιά και νέους. Είναι η “πιο Μεγάλη Παρέα του κόσμου” σε 90 πόλεις σε όλη την Ελλάδα, 153 χώρες στον κόσμο και 11.200.000 μέλη σε όλη τη γη. Η Ζωή στη Φύση αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι του Οδηγισμού. Η ΕφΣυν πήγε κατασκήνωση με τους έφηβους 14-17 ετών (Μεγάλοι Οδηγοί) και συνομίλησε μαζί τους για το όραμα της νέας γενιάς για την κοινωνία μας.

“Ξεκίνησα τον Οδηγισμό από 9 ετών, ως Πουλί! Από τότε πηγαίνω κάθε χρόνο κατασκήνωση. Η πρώτη μου Κατασκήνωση Κοινοτικής Ανάπτυξης ήταν το 2016, στο Λύκειο, ως Μεγάλη Οδηγός και τώρα όντας ενήλικη πια, συνεχίζω ως Στέλεχος. Για μένα η Κατασκήνωση Κοινοτικής Ανάπτυξης δεν είναι μία απλή κατασκήνωση είναι μία εμπειρία ζωής που συνδυάζει τον εθελοντισμό με τη διασκέδαση δημιουργώντας ένα πλαίσιο συνεργασίας και ουσιαστικής δράσης!” λέει η Δήμητρα, Αρχηγός της Ομάδας Μεγάλων Οδηγών του Καρέα.

Οι νέες και οι νέοι, σε μια εποχή όπου η τεχνολογία και η ταχύτητα κυριαρχούν, επιλέγουν τον Οδηγισμό επειδή τους προσφέρει μια σπάνια ευκαιρία να επιβραδύνουν, να συνδεθούν με τη φύση και τους συνομηλίκούς τους και να καλλιεργήσουν ουσιαστικές δεξιότητες ζωής.

“Πόσο αναγκαίος είναι ο Οδηγισμός σήμερα;” αναρωτιέμαι, ενώ κατευθύνομαι προς τον οδηγικό κατασκηνωτικό χώρο στη Νέα Μάκρη, ΤΑ ΚΟΝΑΚΙΑ. Εκεί έχουν ήδη καταφθάσει κάποιοι Μεγάλοι Οδηγοί και στήνουν το χώρο για το κατασκηνωτικό τριήμερο που θα ζήσουν μαζί με τις Ομάδες τους σε σκηνές.

Μέσα από την ομαδική δράση, την εξερεύνηση και τη δημιουργία, οι Μεγάλοι Οδηγοί μαθαίνουν να συνεργάζονται, να αναλαμβάνουν ευθύνες και να αναπτύσσουν αυτονομία, σε αντίθεση με την «εύκολη λύση» που προσφέρει η σύγχρονη κοινωνία. Μέσα στην Ομάδα ενισχύεται το αίσθημα προσφοράς, δημιουργώντας αξέχαστες εμπειρίες που δεν τις εξασφαλίζει η οθόνη ενός κινητού.

“Επιλέγουμε τον Οδηγισμό καθώς μας δίνει την ευκαιρία να ζήσουμε αληθινά, να ανακαλύψουμε τον εαυτό μας και να δημιουργήσουμε ουσιαστικές σχέσεις σε έναν κόσμο που τρέχει ασταμάτητα. Στην Κατασκήνωση Κοινοτικής Ανάπτυξης μου δίνεται η ευκαιρία να έρθω σε επαφή με την τοπική κοινωνία αλλά και να αποτελέσω κομμάτι της μέσω της προσφοράς. Με γεμίζει χαρά και δύναμη η σκέψη ότι όσα κάνουμε μαζί αφήνουν ένα αποτύπωμα στο τόπο που μας φιλοξενεί και τον αλλάζουν προς το καλύτερο. Όλα αυτά τα χρόνια, μου μαθαίνει πως όταν συνεργαζόμαστε και ενώνουμε τις δυνάμεις μας, μπορούμε να αλλάξουμε κάτι μικρό στον κόσμο γύρω μας αλλά και κάτι μεγάλο μέσα μας”, συμπληρώνει η Δήμητρα και μου χαρίζει τον κόμπο από το μαντήλι της που συμβολίζει τους γερούς δεσμούς της Ομάδας.

“Τα μέρη που πηγαίνουμε στις Κατασκηνώσεις Κοινοτικής Ανάπτυξης είναι μέρη στα οποία δεν θα μας δινόταν εύκολα η ευκαιρία να τα επισκεφτούμε και αυτό τα κάνει ξεχωριστά. Οι αναμνήσεις μας εκεί είναι ανεκτίμητες”. “Οι φιλίες με ανθρώπους που γνωρίζεις για λίγες μέρες είναι τόσο δυνατές ώστε να κρατήσουν σε όλη σου τη ζωή. Ο Οδηγισμός μας αλλάζει και μας κάνει να σκεφτόμαστε αλλιώς. Να σκεφτόμαστε συνολικά και ομαδικά. Οι στιγμές που περνάει ένα παιδί και αργότερα ένας έφηβος που συναναστρέφεται με συνομηλίκούς του κάθε καλοκαίρι, στην κατασκήνωση, αλλά και καθ’όλη τη διάρκεια του χρόνου, στις συγκεντρώσεις, είναι για όλη του τη ζωή”, μοιράζονται μαζί μας η Έλλη από την Ομάδα της Φιλοθέης και η Άννι από την Ομάδα της Ηλιούπολης, ενώ παράλληλα στήνουν ένα εκπαιδευτικό ανεμολόγιο στον χώρο.

Ο Οδηγισμός είναι ένα παιχνίδι με νόημα. Παρέχει ευκαιρίες σε παιδιά και νέους (ηλικίας από 5 έως 17 ετών) για να προκαλέσουν τους εαυτούς τους σε νέες περιπέτειες και να αποκτήσουν εμπειρίες, να αποκτήσουν εμπιστοσύνη στον εαυτό τους και τις ικανότητές τους να αναπτύξουν το δικό τους προσωπικό σύστημα αξιών, ώστε να δίνουν νόημα και κατεύθυνση στη ζωή τους.

Παρέχει την ευκαιρία να αναπτύξουν κριτική σκέψη, να γίνουν ικανοί να παίρνουν αποφάσεις, να κάνουν νέες φιλίες, να διασκεδάζουν, να γίνουν πιο ανεκτικοί, δίκαιοι, ευγενικοί, τίμιοι, να μάθουν την αξία της ομαδικής δουλειάς και να αναπτύσσουν ηγετικές ικανότητες. Μέσα από τα προγράμματα μαθαίνουν να αγαπούν και να προστατεύουν το φυσικό περιβάλλον, να κατανοούν και να μαθαίνουν τον κόσμο, τους ανθρώπους και τις διαφορετικές κουλτούρες.

Η Ειρήνη Καλλιγά, ιδρύτρια του Οδηγισμού στην Ελλάδα το 1932, υπήρξε μια πρωτοπόρος γυναίκα με όραμα να προσφέρει στα νέα κορίτσια ευκαιρίες ανάπτυξης και προόδου σε μια εποχή που οι ρόλοι τους ήταν περιορισμένοι. Εμπνευσμένη από τις αρχές του παγκόσμιου Οδηγισμού, πίστευε ότι τα κορίτσια έχουν ανάγκη από έναν χώρο όπου θα ενισχύουν την αυτοπεποίθησή τους, θα αποκτούν δεξιότητες ζωής και θα μαθαίνουν να συνεργάζονται δημιουργικά. Το όραμά της στόχευε στη διαμόρφωση ελεύθερων, υπεύθυνων και δραστήριων γυναικών, ικανών να προσφέρουν στην κοινωνία και να γίνουν φορείς αλλαγής, θέτοντας τα θεμέλια ενός κινήματος που συνεχίζει μέχρι σήμερα με μεικτές πια ομάδες (κορίτσια και αγόρια) να εμπνέει και να ενδυναμώνει γενιές νέων σε όλη την Ελλάδα.

“Εμείς, οι Μεγάλοι Οδηγοί, συγκεντρωνόμαστε μια φορά την εβδομάδα, σε τακτική μέρα και συναποφασίζουμε, οργανώνοντας μόνοι μας το πρόγραμμα και τις δράσεις, που θα υλοποιήσουμε στην κοινωνία.  Με τη στήριξη πάντοτε των ενήλικων εθελοντών που αποτελούν το Αρχηγείο της Ομάδας μας, οι δραστηριότητές μας μπορούν να γίνουν στο βουνό, στη θάλασσα ή στην πόλη.  Ο κεντρικός άξονας του Κλάδου Μεγάλων Οδηγών είναι η προσφορά στον συνάνθρωπο και το περιβάλλον. Έτσι, μέσα στην Ομάδα μάς δίνεται η ευκαιρία να συμμετέχουμε ενεργά και να προσφέρουμε στο κοινωνικό σύνολο, να καλλιεργούμε τις δεξιότητές μας, να διαπλάθουμε τον χαρακτήρα μας και να προετοιμαζόμαστε για ηγετικούς ρόλους στην κοινωνία του αύριο” μας λέει Δήμητρα από την Ομάδα της Ηλιούπολης.

Ο κατασκηνωτικός χώρος όπου συναντηθήκαμε προσφέρει σε ένα περιβάλλον πανέμορφου δάσους τις ιδανικές ευκαιρίες για να πραγματοποιήσουν παιδιά και έφηβοι τις συναντήσεις τους. Οι πιο μικροί που ζουν για πρώτη φορά σε σκηνές χωρίς τους γονείς τους είναι μόλις 5-6 ετών (Αστέρια).

Η Νανώ, Πρόεδρος της Επιτροπής Διαχείρισης του κατασκηνωτικού χώρου ΤΑ ΚΟΝΑΚΙΑ, μας καλωσορίζει στην είσοδο: “Οι μεγαλύτεροι, 7- 11 ετών (Πουλιά) και 11- 14 ετών (Οδηγοί) φτιάχνουν κατασκευές με ξύλα και σχοινιά, στήνουν τις σκηνές τους, αναλαμβάνουν υπεύθυνα να βοηθήσουν στο μαγείρεμα, πλύσιμο πιάτων, να σερβίρουν το φαγητό και να εξωραϊσουν τον χώρο. Διαθέτει 7 κατασκηνωτικους χώρους με αυτονομία σε μαγειρείο και χώρους υγιεινής και χρησιμοποιούνται όλο το χρόνο με αποκορύφωμα την καλοκαιρινή περίοδο.

Ο χώρος 75 στρεμμάτων πευκοδάσος, με τμήματα οπωροφόρων δένδρων και βοτανολόγο αξιοποιεί compost για τον εμπλουτισμό του εδάφους και των κήπων”.

“Οι Μεγάλοι Οδηγοί είναι σε μία υπέροχη ηλικία, αυτή της εφηβείας, που η “ύπαρξη” ταλαντεύεται στα βάθη και στα ύψη! Στην κατασκήνωση οι έφηβοί μας δημιουργούν τις συνθήκες να παραμείνουν όσο περισσότερο μπορούν στα «ύψη» ενώ οι ενήλικες εθελοντές, τα Στελέχη μας, φροντίζουν ώστε τα «βάθη» να διαρκέσουν λίγο!” σημπληρώνει η Νανώ.

Μαζί βρίσκεται και η Δώρα, Έφορος των Οδηγικών Κατασκηνώσεων ανά την Ελλάδα: “Η Κατασκήνωση Κοινοτικής Ανάπτυξης για τους εφήβους, τους Μεγάλους Οδηγούς δηλαδή, είναι κατασκηνώσεις που υλοποιούνται σε απομακρυσμένα μέρη σε όλη την Ελλάδα και ουσιαστικά αξιοποιούν την ενέργεια των εφήβων και τη διοχευτεύουν εκεί όπου υπάρχει ανάγκη. Οι Μεγάλοι Οδηγοί που κατοικούν στην Αττική και στους κοντινούς Νομούς, αξιοποιούν το χώρο αυτό ως τόπο εκπαίδευσης για όσα θα υλοποιήσουν σε όλη την Ελλάδα την θερινή περίοδο. Αποκτούν γνώσεις και οριζόντιες δεξιότητες για να τις εφαρμόσουν στην οδηγική και ακαδημαϊκή ζωή τους. Δουλεύουν σε Ομάδες Ενδιαφέροντος και μέσω συλλογικών διεργασιών φέρουν εις πέρας το έργο που έχουν αναλάβει.

Μερικά παραδείγματα εμπειριών είναι η συνεργασία με συνομήλικους από άλλα μέρη της Ελλάδας, μπάνιο σε ποτάμια, μαγείρεμα τέλειων συνταγών σε γκάζι, χρήσιμες χειροποίητες κατασκευές για τα χωριά, διάσχιση φαραγγιών με νερό και βουτιές στις βάθρες, διάνοιξη και σηματοδότηση μονοπατιών, συναντήσεις με γηραιούς κατοίκους, φιλίες που μόλις ξεκίνησαν αλλά διαρκούν για πάντα.”

Ο ήλιος έχει ήδη ξεκινήσει να δύει και η μέρα πλησιάζει προς το τέλος της, μα οι Μεγάλοι Οδηγοί που έχουν έρθει από το πρωί στον κατασκηνωτικό χώρο συνεχίζουν να στήνουν κάποιες τελευταίες κατασκευές και αντίσκηνα για τις υπόλοιπες Ομάδες που θα φτάσουν. Γεμίζουν τον χρόνο τους με ζωντάνια και όρεξη σχεδιάζοντας κάποια παιχνίδια που θα παίξουν όλοι μαζί. Παιχνίδια γνωριμίας, εμπιστοσύνης, ταχύτητας αλλά και εκτόνωσης, βρίσκουν τη θέση τους πλάι σε νέες ιδέες που γεννιούνται μέσα από τη φαντασία των εφήβων και των Αρχηγών τους. Για τους Οδηγούς, το παιχνίδι δεν είναι απλώς διασκέδαση· είναι ένας τρόπος μάθησης και δεσίματος. Στις στιγμές αυτές καλλιεργείται η συνεργασία, η αποδοχή, η φιλία και η αγάπη για τη ζωή στη φύση, αξίες που θα τους συνοδεύουν για μια ζωή.