Η Υβρις και η Νέμεση

1. Μία ημέρα στο Αουσβιτς, ο συγγραφέας Πρίμο Λέβι απήγγειλε ένα κάντο από την κόλαση του Δάντη σε ένα σύντροφό του (μελλοθάνατο και σε απόλυτη απόγνωση) και το ποίημα για την κόλαση έφτασε από μία απόσταση εξακοσίων χρόνων (από τότε που το έγραψε ο Δάντης) για να απαλύνει την απόγνωση, την απελπισία και την απανθρωποποίηση του ιδίου και του συντρόφου του. Ηταν το κάντο με αναφορά στον Οδυσσέα και παρότι κλείνει τραγικά περιέχει τους στίχους: «Δεν πλαστήκατε να ζείτε σαν ζώα, αλλά να επιδιώκετε την αρετή και να μάθετε τον κόσμο», τους οποίους απήγγειλε και μετέφρασε στον άνθρωπο, ο οποίος βάδιζε δίπλα του.

Ο Λέβι επέζησε από την κόλαση των στρατοπέδων εξόντωσης των ναζί και έγραψε ο ίδιος υπέροχα βιβλία (μεταξύ αυτών το: «Εάν αυτό είναι ο άνθρωπος», εκδόσεις «Αγρα»).

2. Οι Αμερικανοί ποιητές έγιναν οι ίδιοι ένα αντιπολεμικό κίνημα όταν ο Σαμ Χάμιλ απέρριψε την πρόσκληση στο συμπόσιο «Ποίηση και Αμερικανική φωνή» που οργάνωσε η Λόρα Μπους αμέσως μετά την ανακοίνωση του σχεδίου «Σοκ και Δέος» για τον ισοπεδωτικό βομβαρδισμό της Βαγδάτης από την κυβέρνηση του συζύγου της (Τζ. Μπους). Αυτό το συμπόσιο, παρά τη σημαντική χρονική απόσταση, προσομοιάζει με την πρόσφατη –στα καθ’ ημάς– εκδήλωση με τον ηχηρό τίτλο «Δικαιοσύνη: Θεμέλιο Ανάπτυξης και ευημερίας». Θα ήταν πιο εύστοχος, εγκρατής και επίκαιρος ένας τίτλος όπως «Δικαιοσύνη: Ως θεσμός και όχι ως μηχανισμός».

Ο Χάμιλ προώθησε την οργισμένη επιστολή του προς την πρώτη κυρία, στην κοινότητά του και συνέχισε να ταξιδεύει… Τα ποιήματα παρουσιάστηκαν σε κυβερνήσεις σε ολόκληρο τον κόσμο και ο ιστότοπος έγινε ένα οργανωτικό εργαλείο για πολιτικά ενεργούς ποιητές ή για να κινητοποιήσει πολιτικά τους ποιητές, ώστε να τερματιστεί ο βάρβαρος αυτός πόλεμος. Η Γάζα είναι χειρότερη περίπτωση και η σιωπή άκρα του τάφου… και μόνο… Τραμπ, φευ!

3. Το 1940 στην τελευταία πριν από τον θάνατό του επιστολή σε ένα φίλο του, ο ασύγκριτος, πέραν κάθε αμφισβήτησης ή κατηγοριοποίησης, Γερμανοεβραίος δοκιμιογράφος και θεωρητικός Βάλτερ Μπένγιαμιν έγραφε: «Κάθε γραμμή που κατορθώνουμε να δημοσιεύσουμε σήμερα –ανεξάρτητα από το πόσο αβέβαιο είναι το μέλλον το οποίο την εμπιστευόμαστε– είναι μία νίκη που αποσπούμε από τις δυνάμεις του σκότους». Ανατριχιαστικά επίκαιρος.

Αφιερωμένα τα παραπάνω και όσα ακολουθούν στον απεργό πείνας –αν τον προλάβουν– Π. Ρούτσι (ως οιονεί αλογόμυγα) τον οποίο δεν γνωρίζω ούτε έχω καμία σχέση με την υπόθεση. Τα χτυπήματα που υπέστη και υφίσταται αντιμετωπίζονται χωρίς οργή, μέσα από αυτή τη μοναδική και ανείπωτη ταπείνωση, γι’ αυτό και διεγείρει και αφυπνίζει τις καρδιές και τις ψυχές των ανθρώπων να αγανακτήσουν και αντισταθούν στον αμοραλισμό και την αχαλίνωτη εξουσία του Κρέοντα!

Ως κατακλείδα υπενθυμίζω στους κρατούντες της Εκτελεστικής και της Δικαστικής Εξουσίας τον Βελλεροφόντη και την Υβρη του (ας αναζητήσουν σχετικά στην αρχαία ελληνική μυθολογία και ας εγκύψουν, μολονότι πιστεύω ότι δεν θα το πράξουν). Επειτα από περιπέτειες και άθλους, έζησε πολλά χρόνια με τιμές και μεγαλεία, αλλά θέλησε να γίνει ίσος με τους θεούς και να ανεβεί τον ουρανό (Ολυμπο τότε) με το φτερωτό του άλογο, τον Πήγασο, αλλά ο Ζευς (Δίας) δεν συγχωρεί την ξιπασιά, την αλαζονεία και τον ναρκισσισμό και έτσι έστειλε μια αλογόμυγα και τον έριξε από το άλογο και έμεινε χωλός και τυφλός ζώντας την υπόλοιπη ζωή του στην αθλιότητα. Ο μύθος του Βελλεροφόντη απηχεί τη μοίρα όλων εκείνων που καταλαμβάνονται από την Υβρη (με την αρχαία έννοια του όρου) την έπαρση, τη σπάταλη οίηση και την ανεδαφική κομπορρημοσύνη, που πηγάζουν από την άγνοια του εαυτού και των ορίων, γι’ αυτό και ακολουθεί η Νέμεση.

*Δικηγόρος τ. Γ.Γ. ΔΣΘ