Πάνος Βαλαβάνης:1954 – 14 Μαΐου 2025

Αρχαιολόγος. Ομότιμος καθηγητής Κλασικής Αρχαιολογίας στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Κτίστης και  δημιουργός πολιτισμού.

-Αντρέ Μαλρώ: Ο πολιτισμός δεν κληρονομείται, κατακτάται.

Ήταν παντρεμένος με την  αρχαιολόγο Έφη Μπαζιωτοπούλου, με την οποία απέκτησαν δύο γιούς: Τον Δημήτρη και τον Ηλία.

 Αριστοτέλης:  ἀνδρεῖος δ’ ἐστὶν ὁ περὶ τὸν καλὸν θάνατον καὶ τὰς τοιαύτας συμφορὰς ἀδεής..

Μαρσέλ Προυστ: Το ταξίδι της ανακάλυψης δεν σημαίνει να ψάχνεις για καινούργια μέρη, αλλά να έχεις καινούργια μάτια.

Τ.S. Eliot: Δεν θα σταματήσουμε να εξερευνούμε. Και το τέλος της εξερεύνησής μας θα είναι όταν θα φτάσουμε εκεί από όπου ξεκινήσαμε και θα ανακαλύψουμε το μέρος για πρώτη φορά.

Arnold J. Toynbee: Ο πολιτισμός είναι μια κίνηση, όχι μια κατάσταση. Είναι ένα ταξίδι, όχι ένα λιμάνι.

Αντρέ Μαλρώ: Ο θάνατος δεν είναι κάτι πολύ σοβαρό. Ο πόνος, είναι.

Βλαντιμίρ Ναμπόκοφ: Η ζωή είναι μια πολύ μεγάλη έκπληξη. Δεν βλέπω το λόγο γιατί ο θάνατος να μην είναι ακόμα μεγαλύτερη.

Κώστας Καρυωτάκης: Θάνατος είναι οι κάργες που χτυπιούνται
στους μαύρους τοίχους και στα κεραμίδια..

Πάνος Βαλαβάνης:
Τα πεδία  στα οποία αφιέρωσε κυρίως την έρευνα του: Αττική κεραμική και αγγειογραφία, Παναθηναϊκοί αμφορείς, Κεραμικά εργαστήρια, τοπογραφία της αρχαίας Αθήνας, τοπογραφία και Ιστορία της περιοχής Γαλαξιδιού, Αρχαία ελληνική τεχνολογία, αρχαίος αθλητισμός και Ολυμπιακοί Αγώνες, παιδικά αρχαιολογικά βιβλία..

Ο Πάνος Βαλαβάνης, τον Απρίλιο του 2012 εντόπισε τα ίχνη του  ιπποδρόμου των Δελφών. Χρονολογείται στη β΄ δεκαετία του 6ου αι. π.Χ. Αυτό προέκυψε από την έρευνα και την σχολαστική παρατήρηση της ανοιξιάτικης χλωρίδας. Στην  ανασκαφή και στην έρευνα  δούλεψε με την σύζυγο του Έφη Μπαζιωτοπούλου. Την αποτύπωση της πολύ εκτεταμένης περιοχής ανέλαβα εγώ.

 Είπε για τον Ιππόδρομο των Δελφών ο Πάνος Βαλαβάνης:

-Ολοκληρώνεται η εικόνα  για το ιερό των Δελφών. Μέχρι τώρα, μας έλειπε μια μεγάλη εγκατάσταση. Τώρα, έχουμε όλα τα στοιχεία: Το Ιερό του Απόλλωνα, το Ιερό της Αθηνάς Προναίας, το Γυμνάσιο, το Στάδιο και τον Ιππόδρομο. Και φυσικά, τώρα αποκτά άλλη διάσταση και η παρουσία του Ηνιόχου, αφού ξέρουμε πού ακριβώς έγινε ο αγώνας και η νίκη του.

 Στον ελαιώνα της Ιτέας, στην περιοχή, όπου σύμφωνα με ενδείξεις, τοποθετείται ο αρχαίος ιππόδρομος των Δελφών, ξεκίνησε από το 2013 τοπογραφική και γεωλογική έρευνα, η οποία διεξάγεται από το Πανεπιστήμιο Αθηνών, σε συνεργασία με την Αρχαιολογική Υπηρεσία και τη Γαλλική Αρχαιολογική Σχολή.

Είπε  σε συνέντευξη το 2023 στο ΑΠΕ:  Οι αρχαίοι δεν ήξεραν ότι θα μείνουν στην ιστορία.

Έλεγε στους φοιτητές του Αρχαιολογικού τμήματος του Πανεπιστημίου Αθηνών: -Αφήστε πίσω την πρόσληψη των μνημείων ως απλών φορέων αισθητικής τουριστικού τύπου (το how beautiful ).

-Γενικότερα, η δουλειά της εκπαίδευσης και όλων των δασκάλων δεν είναι να τα πούμε όλα. Είναι να ανοίγουμε την όρεξη των παιδιών, να ψάξουν παραπέρα και να τους δώσουμε τα ‘εργαλεία’, όχι τα τεχνικά -αυτά τα παιδιά τα ξέρουν καλύτερα από εμάς-, όσο κυρίως τον τρόπο σκέψης. Πώς, δηλαδή, μέσα από τα φαινόμενα, τα αρχαία κατάλοιπα, τις αρχιτεκτονικές και γλυπτικές μορφές, θα πάμε πίσω στο παρελθόν για να μάθουμε το γιατί, να δούμε τι ήταν αυτά που οδήγησαν τους ανθρώπους να κάνουν τις συγκεκριμένες επιλογές.

Με τον Πάνο είχαμε συνεργαστεί σε πολλές τοπογραφικές, αρχιτεκτονικές και αρχαιολογικές έρευνες:  Όλες είναι δημοσιευμένες.

1*. Αρχιτέκτων. Ιστορικός Αρχιτεκτονικής. Ιστορικός Τέχνης.

2*. In memoriam  Πάνου Βαλαβάνη.