Γιατί η Συρία δεν θα γίνει Λιβύη

Οταν το κύμα της «αραβικής άνοιξης», το 2011, έφτασε στη Συρία, με το τυραννικό καθεστώς Ασαντ στο στόχαστρο ενός ετερόκλητου κινήματος, ξεκίνησε αιματηρότατος εμφύλιος με εκατοντάδες χιλιάδες νεκρούς τα επόμενα πέντε χρόνια και εκατομμύρια πρόσφυγες και εκτοπισμένους.

Δίβουλος τότε ο ΣΥΡΙΖΑ, γι’ αυτό, ως υπεύθυνος διεθνών σχέσεων, είχα προτείνει να τοποθετηθούμε ζητώντας διάλογο των αντιμαχόμενων πλευρών με στόχο ένα σχέδιο ειρήνης που να προβλέπει ελεύθερες εκλογές, ώστε ο κυρίαρχος λαός να επιλέξει τον τρόπο που ήθελε να κυβερνηθεί. Είχα δεχτεί πυρά από μερίδα της Κ.Ε. που υποστήριζε ότι «θέλουμε νίκη της επανάστασης», θεωρώντας ότι η ειρηνική λύση θα ευνοούσε το καθεστώς Ασαντ.

Θυμίζω ότι η Αριστερά και τα Κ.Κ. είχαν χαιρετίσει ως «αντιιμπεριαλιστικό» το κίνημα του Χομεϊνί το 1979 στο Ιράν, που είχε ανατρέψει τον Σάχη, με σημαία τον αντιαμερικανισμό, το οποίο όμως δεν έφερε δημοκρατία αλλά θεοκρατία, με πρώτα θύματα τους κομμουνιστές του κόμματος Τουντέχ.

Επανερχόμενος στο Συριακό, θεωρώ ότι η Συρία δεν θα γίνει Λιβύη. Προσωπικά, το ελπίζω για τους εξής λόγους:

Παρά τις διαφορετικότητες εντός της χώρας, εθνικές και θρησκευτικές, στη Συρία μέχρι πρόσφατα λειτουργούσε ισχυρό κεντρικό κράτος, που δεν υπήρξε στη Λιβύη της ιδιόμορφης σοσιαλιστικής Τζαμαχιρία. Επιπλέον, στη Συρία δεν υπήρξε διεθνής στρατιωτική επέμβαση, που το 2013 είχε κατ’ αρχήν αποφασιστεί από τον Βρετανό πρωθυπουργό Ντέιβιντ Κάμερον, συναινούντων των τότε κυβερνήσεων των ΗΠΑ και της Γαλλίας.

Ευτυχώς, η βρετανική Βουλή είχε καταψηφίσει την πρόταση Κάμερον, με συνέπεια το ναυάγιό της. Αντιθέτως, στη Λιβύη υπήρξε στρατιωτική επέμβαση του ΝΑΤΟ, με αποτέλεσμα την ουσιαστική διάλυση της χώρας, που ακόμα να σταθεί στα πόδια της.

Προσθέτω ότι στη Συρία υπάρχει η παραδειγματικά αυτοδιοικούμενη κουρδική περιοχή της Ροτζάβα, στην οποία ανήκει και το θρυλικό Κομπάνι, που θέλει να καταργήσει η Αγκυρα, αλλά υποστηρίζεται από τις ΗΠΑ.

Δικαιολογημένα καθολική είναι η εκτίμηση ότι κερδισμένη από τις τελευταίες εξελίξεις στη Συρία είναι η Αγκυρα. Θυμίζω, ωστόσο, ότι οι διαρκείς τουρκικές παρεμβάσεις είχαν ευνοηθεί αρχικά από το καθεστώς Ασαντ, που το 1999 δέχτηκε την αξίωση της Αγκυρας να εκδιωχθεί από τη Βόρεια Συρία ο Κούρδος ηγέτης Οτσαλάν.

Πιο πρόσφατα, το 2018, οι ΗΠΑ του Τραμπ και η Ρωσία του Πούτιν άναψαν το πράσινο φως για τη στρατιωτική επιδρομή της Τουρκίας στην πληθυσμιακά κουρδική περιοχή του Αφρίν, με τότε πρώτο στόχο της τουρκικής εισβολής το θρυλικό Κομπάνι, που το 2014 αντιστάθηκε νικηφόρα στο λεγόμενο «Ισλαμικό κράτος», αποσπώντας τον παγκόσμιο θαυμασμό ως προπύργιο της ελευθερίας κατά του σκοταδισμού.

* Υπεύθυνος του Γραφείου Ειρήνης του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ.