Στη ζοφερή εποχή της απαξίωσης της ζωής, στις απεχθείς γυναικοκτονίες, ανταμώνεις στην τέχνη με ρόλους που ενσαρκώνουν ένα είδος κάθαρσης, μια ιδεώδη λύση του γόρδιου δεσμού που συνιστούν οι πολλαπλές δυνατές έξοδοι της ιστορίας… την οποία ωστόσο δεν μπορείς να φανταστείς. Αυτό αντάμωσα στον φαινομενικά εσώτερο διάλογο της Λυσιστράτης ή την αυτοκριτική της ή την απολογία της ή ακόμα-ακόμα την κραυγή της. «ΟΧΙ ΑΛΛΟ ΑΙΜΑ». Επίκαιρο στις μέρες μας, για τους νεκρούς των πολέμων, για την προσφυγιά, για τη Μαρία, την Ελένη και κάθε Ελένη που δεν «υπακούει» και «αντιστέκεται», για όποια γυναίκα «το παίζει δύσκολη» και δολοφονείται ξανά και ξανά.
«ΟΧΙ ΑΛΛΟ ΑΙΜΑ», λοιπόν, κραυγάζει η εξαιρετική Ειρήνη Μελά σε μια παράσταση που αποτελεί σύλληψη, διασκευή και σκηνοθεσία της Αγγελικής Κασσόλα. Μια Λυσιστράτη σύμβολο όλων των ηπείρων· διαδραστική, αντιπολεμική παράσταση, που θίγει το θέμα της παγκόσμιας ειρήνης, της δημοκρατίας, της δικαιοσύνης και τα ζοφερά αποτελέσματα σε όλα τα επίπεδα μιας πατριαρχικής κοινωνίας. Πόσο δύσκολο αλήθεια φαντάζει να πας κόντρα στη θέληση ενός συστήματος που έχει κολλήσει στο δέρμα των ανθρώπων σαν δεύτερη φύση τους; Γίνεται; Ισως και να είναι ουτοπία.
Με αυτά και με αυτά βρίσκεσαι και συ μέσα στην πλοκή. Και τότε αρχίζουν τα δικά σου πάθη. Ετσι κι εγώ. Η πρωταγωνίστρια μας ενέπνευσε να συμμετάσχουμε. Το όλο εγχείρημα δημιουργούσε κάποιες φορές την εντύπωση μιας διπλής και αντιφατικής τάσης: από τη μια, σαν να αποτελούν μια κραυγή εξέγερσης, να κάνουν μια ρωγμή στην κοινωνική τάξη, να διεκδικούν μια άλλη ζωή ή να αποκαλύπτουν την πραγματική, να αφήνουν την οργή και την αγανάκτηση να ξεσπάσουν· κι από την άλλη, χάρη σε μια ευγενική προδιάθεση καθησυχάζουν τον άνθρωπο, τον ειρηνεύουν.
Αναπόφευκτα δίπλα στα πάθη βγαίνουν στην επιφάνεια μαθήματα ζωής, ανθρώπινες αξίες και στάσεις ζωής. Γενναιοψυχία, θάρρος, ευγνωμοσύνη, οίκτος, συμπόνια, αλληλεγγύη, ενοχές… δηλαδή όλα τα συστατικά του πολιτισμένου, του ανθρώπινου βίου… και όλα αυτά ανακατεμένα με αβεβαιότητες, απρόοπτα, νοσταλγία, μοναξιά, αλλά και ανθρώπινη επαφή.
Η Αγγελική Κασσόλα κατάφερε να δέσει και να σκηνοθετήσει τη Λυσιστράτη του Αριστοφάνη φέρνοντάς την στο τώρα, μη ξεχνώντας το χθες. Η Ειρήνη Μελά μάς καθήλωσε καθώς σάρωσε τη σκηνή και αποδείχθηκε για άλλη μια φορά μια σπουδαία ηθοποιός. Χαρακτηριστικό είναι το ήθος τέτοιων ανθρώπων, το οποίο οικοδομείται στη στάση της ζωής τους και στην αξιοποίηση του ταλέντου τους. Ηθικός άνθρωπος δεν είναι αυτός που κραυγάζει μεγαλοστομίες και κυνηγάει την επικαιρότητα, αλλά αυτός που με την καθημερινή στάση του επιβεβαιώνει τις αρχές του. Εξάλλου, χαρακτηριστικό του ανθρώπινου ήθους είναι η σεμνότητα, καθώς οι αξίες και οι αρετές δεν διακηρύσσονται, αλλά αποκαλύπτονται. Και η σεμνότητα αυτών των ανθρώπων είναι παραδειγματική και αξιώνει την τέχνη. Το ήθος τους σφυρηλατήθηκε μακριά από τους φακούς της δημοσιότητας, μέσα στη ζωντανή κοινωνία, με αξιοπρέπεια και σεβασμό σε αρχές και ιδεολογίες. Και κυρίως, με σεβασμό στο ταλέντο τους.
*Πανεπιστημιακός – συγγραφέας
