Θα μπορούσε να πει κάποιος πως αυτό το κείμενο ίσως να ήταν καλύτερα να εμφανιστεί πριν την Κυριακή του Πάσχα. Γιατί μιλάει για μία απαραίτητη ανθρώπινη διαδικασία, την κατάνυξη. Γιατί η Μεγάλη Εβδομάδα ήταν, ή θα έπρεπε να είναι, κάτι παραπάνω από κοσμικές συναθροίσεις, θρησκευτικές επαναληπτικότητες ή εθιμοτυπικούς καταλόγους υποχρεώσεων. Φυσικά, κανένας δεν μπορεί να στερήσει από τον οποιονδήποτε να συμμετέχει στη σχετική διαδικασία, αλλά ο καθένας το κάνει με τον τρόπο του και με τα δικά του κίνητρα… Αυτές οι μέρες ήταν μία πολύ καλή ευκαιρία για κατάνυξη, δίχως καμία αμφιβολία. Κάποιοι την αξιοποίησαν, κάποιοι όχι…
Η κατάνυξη είναι ένα εσωτερικό συναίσθημα που διασφαλίζει μέσω της επαφής με το θείο στοιχείο τη βαθιά ευλάβεια και τη δημιουργία συνθηκών ψυχικής εξισορρόπησης. Στο σήμερα των πολύ γρήγορων ρυθμών, των άμετρων απαιτήσεων, των εξεζητημένων αναζητήσεων, των πολύμορφων πιέσεων, των αποτυχημένων σε μεγάλο βαθμό ανθρωπίνων σχέσεων, της μηχανοποίησης των πάντων, των διάχυτων αδικιών, της αναίσχυντης εκμετάλλευσης, των μπερδεμένων αντιδράσεων, και των πολλαπλών αδιεξόδων, ποιος μπορεί να ισχυριστεί πως η κατάνυξη τού είναι κάτι το αδιάφορο; Ακόμα και αν το πει, μέσα του ξέρει αν τη χρειάζεται ή όχι…
Την κατάνυξη την έχουμε ανάγκη όλοι. Για να παγώσουμε κάπως το χρόνο. Για να αφήσουμε στη γωνία τα πάθη, να σταχυολογήσουμε τάσεις και συμπεριφορές, να καταγράψουμε προοπτικές, να εξηγήσουμε αποτυχίες, να καταλογίσουμε ευθύνες, να επιβραβεύσουμε προσπάθειες και καλές πράξεις, να είμαστε όσο περισσότερο δίκαιοι μπορούμε, να αποτοξινωθούμε και να γεμίσουμε δύναμη. Χωρίς την εσωτερική ηρεμία που διασφαλίζει η κατάνυξη, τέτοιες απόπειρες κινδυνεύουν να μείνουν ημιτελείς… Η κατάνυξη είναι ένα απαραίτητο στάδιο για να μπορεί κάποιος ή κάποια να διακρίνει τα σημάδια της Φώτισης…
Άλλωστε, όλοι κατά βάθος αναζητάμε το Θεό μας. Ο καθένας δίνει σε αυτόν τη μορφή που θέλει, την ταυτότητα που κρίνει πως του ταιριάζει, που είναι συμβατή με τις ιδεολογικές του πεποιθήσεις και τις εμπειρίες του. Θεοί υπάρχουν πολλοί, γιατί οι άνθρωποι τους δημιουργούν σχεδόν κάθε μέρα. Θεός μπορεί να είναι εκείνος κάποιας θρησκείας, μπορεί να είναι όμως και ένα υλικό αντικείμενο, μπορεί να είναι ένα ανέλεγκτο πάθος, μπορεί να είναι το χρήμα, μία γυναίκα, ένας άνδρας, το φαγητό, μία ποδοσφαιρική ομάδα, ο τζόγος, οι χημικές ουσίες, η κουλτούρα, η πατρίδα, η βία, ο εαυτός μας, ακόμα και η ματαιότητα της «ελεύθερης ζωής», το οτιδήποτε παίρνει τα μυαλά κάποιου ανθρώπου και τον κάνει να αφοσιώνεται με υπέρμετρη πρεμούρα.
Ο Θεός, όμως, ανεξάρτητα από το μανδύα και το προσωπείο που εμείς του δίνουμε είναι εδώ. Και διέπει τα ανθρώπινα. Είναι το όλον της ζωής. Είναι τα όμορφα και τα άσχημά μας, μαζί. Είναι οι επιτυχίες και οι αποτυχίες μας, σαν είδος. Είναι η Φύση και οτιδήποτε την απαρτίζει. Είναι τα πάντα, δηλαδή όλα τα ετερόκλητα που συνθέτουν όμως τη μονάδα. Το θέμα είναι αυτός ο Θεός να βοηθάει τον κάθε άνθρωπο και όλους μαζί (για την ακρίβεια, όσους περισσότερους το θέλουν κάτι τέτοιο…) να προχωρούν μπροστά. Να βιώνουν μεν το δικό τους Γολγοθά, αλλά να βρίσκουν κάποια στιγμή το δρόμο για την Ανάσταση. Η κάθε προσπάθεια να έχει θετικό αποτέλεσμα. Γιατί σε διαφορετική περίπτωση η μερικοποιημένη φθορά θα φέρει την ολιστική…
Το Πάσχα του 2023 πέρασε, όσοι μπόρεσαν να το εκμεταλλευτούν προς εσωτερικό όφελός τους ίσως να αντιμετωπίσουν με μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα (μία λέξη που μου αρέσει πάρα πολύ…) τα σύνθετα προβλήματα της καθημερινότητας. Το 2023 δεν είναι ένα κομβικό έτος, αλλά έτος ριζικής αναμέτρησης με τα οξυμένα προβλήματα. Και αν οι λύσεις δεν μας αρέσουν, οφείλουμε να τις αλλάξουμε… Μετά την κατάνυξη των ημερών, ελπίζω πως αυτή η διαδικασία θα γίνει κάτω από τις καλύτερες δυνατές προϋποθέσεις για όσους περισσότερους ανθρώπους είναι αυτό εφικτό…
