Η κοιλάδα των Τεμπών αποδείχτηκε για ακόμα μία φορά τόπος γέννησης εθνικής τραγωδίας, όχι απλώς «φόβος μηχανοδηγών». Οχι μια τραγωδία από σεισμό ή χιονοθύελλα, αλλά από σωρεία λαθών (και εγκληματικών διαχρονικών παραλείψεων).
Η προσπάθεια να κατηγορηθεί μόνο ένας για το έγκλημα είναι προκλητική και προσβλητική. Και αυτό το γνωρίζουν και όσοι προσπαθούν να βρουν ΕΝΑΝ αποδιοπομπαίο τράγο (ο οποίος από «αχθοφόρος» βρέθηκε σταθμάρχης!). Ομως υπάρχει μία πτυχή που δεν έχει αναλυθεί μέχρι στιγμής αρκετά ή τουλάχιστον όχι αρκετά εμπεριστατωμένα.
Είναι το έγκλημα αποτέλεσμα της ιδιωτικοποίησης; Είναι αυτή το πραγματικό κουτί της Πανδώρας; Υπάρχει μια λυδία λίθος για τέτοια ερωτήματα, η επιστήμη και η έρευνα. Πάμε λοιπόν να δούμε ένα απόσπασμα μιας δημοσίευσης του 1986, όταν ξεκίνησαν παγκοσμίως οι ιδιωτικοποιήσεις δημόσιας ιδιοκτησίας.
Η ιδιωτικοποίηση συνήθως οδηγεί τους διαχειριστές να δίνουν μεγαλύτερη έμφαση στην επιδίωξη κερδών. Ωστόσο, το κατά πόσο αυτό είναι επωφελές για την κοινωνία εξαρτάται από τον συμβιβασμό μεταξύ πιθανών αποτυχιών της αγοράς λόγω έλλειψης ανταγωνισμού και ελλείψεων στον κυβερνητικό έλεγχο των δημόσιων επιχειρήσεων. Το ανταγωνιστικό και κανονιστικό περιβάλλον είναι πιο σημαντικό από καθαυτό το ζήτημα της ιδιοκτησίας. Στις ανταγωνιστικές αγορές υπάρχει ένα τεκμήριο υπέρ της ιδιωτικής ιδιοκτησίας. Οπου υπάρχει φυσικό μονοπώλιο, απαιτείται σθεναρή ρυθμιστική δράση.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι η ιδιωτικοποίηση οδήγησε σε βελτιωμένες επιδόσεις από εταιρείες όπως η National Freight Corporation και η Cableand Wireless, που λειτουργούν σε ένα σχετικά ανταγωνιστικό περιβάλλον. Τα οφέλη είναι λιγότερο σαφή στην περίπτωση εταιρειών όπως η BP, η Britoil και η British Aerospace.
Ωστόσο, η πιο ανησυχητική περίπτωση είναι αυτή της British Telecom και η προβλεπόμενη ιδιωτικοποίηση της British Gas, όπου ελάχιστη σκέψη έχει δοθεί στον περιορισμό της κατάχρησης της μονοπωλιακής εξουσίας. Μάλλον το ρυθμιστικό περιβάλλον έχει προσαρμοστεί στις ανάγκες της υφιστάμενης διοίκησης και στην εξασφάλιση επιτυχούς διακίνησης μετοχών.
Η ιδιωτικοποίηση προωθείται επίσης ως «όπλο» για τη μείωση της ισχύος των συνδικάτων, την ενθάρρυνση της ευρύτερης ιδιοκτησίας μετοχών, την αναδιανομή του πλούτου και τη βελτίωση των δημόσιων οικονομικών. Ωστόσο, υπάρχουν και άλλα μέσα πολιτικής που είναι καλύτερα κατάλληλα για την επίτευξη αυτών των στόχων. Το υπάρχον πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων δεν οδήγησε σε αξιοσημείωτη διεύρυνση της μετοχικής ιδιοκτησίας και είχε αποτέλεσμα απροσδόκητα κέρδη σε μια μικρή ομάδα επενδυτών σε βάρος των φορολογουμένων γενικά.
Τι μας λέει, με λίγα λόγια, ο Yarrow; Οτι η ιδιωτικοποίηση της δημόσιας περιουσίας, για την οποία φορολογούμαστε και φορολογούνταν οι γονείς και παππούδες μας, δεν μπορεί να φέρει θετικά αποτελέσματα σε κάθε περίπτωση, όπως διατείνονται εδώ και χρόνια πολιτικοί/κρατικοδίαιτοι της χώρας μας.
Η «δήμευση» και εκποίηση του «σπιτιού μας» δεν είναι μονόδρομος. Και ακόμα κι αν δεχτούμε ότι για κάποιο λόγο δεν υπάρχει άλλη λύση, δεν είναι δυνατόν αυτό να γίνεται χωρίς κανέναν όρο και χωρίς κρατικό (έλεγχο) παρεμβατισμό. Και τα στοιχεία που εμφανίζονται ώρα με την ώρα αποδεικνύουν τη γνώση, την ευθύνη και τη συνενοχή κράτους/HellenicTrain. Ολα τα άλλα είναι πομφόλυγες.
Και κλείνοντας, θα ήθελα να εκφράσω και μια ανάμνηση που με ταλανίζει έντονα. Με ρωτούσαν μαθητές αν η Ελλάδα θεωρείται χώρα του πρώτου ή του τρίτου κόσμου. Ας σκεφτούμε τι θα απαντήσουμε.
Καλή δύναμη σε όλες τις οικογένειες.
Σήμερα πενθούμε, αλλά αύριο δεν ξεχνάμε!
*Φιλόλογος, υποψήφιος διδάκτωρ, Τμήμα Βιοϊατρικών Επιστημών, Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής
-320x213.jpg)
