Ιλιάς, Ι`, 430 – 605.
Ι,430. Αυτά τους είπε ο Αχιλλεύς κι άφωνοι μείναν όλοι γιατί κανείς δεν πρόβλεψε τέτοια απολογία που άμεσα τους έδωσε ο θεϊκός Πηλείδης.
Πρώτος του αποκρίθηκε ο Φοίνιξ ο γενναίος που δάκρυσε σαν άκουσε τα λόγια του Πηλείδη.» Όλοι πια το γνωρίζουνε πως αν εσύ γυρίσεις τους Τρώες θα νικήσουμε που τόσο μας προσβάλουν. Αν ο θυμός σε κυβερνά και φύγεις απ` την Τροία τότε μεγάλη συμφορά θα έλθει στο στρατό μας. Θα κάψουνε τα πλοία μας κι όλους θα μας σκοτώσουν. Εγώ τρανέ πολεμιστή, γενναίε Αχιλλέα τον πόλεμο σου δίδαξα στα εφηβικά σου χρόνια. Όμως μαζί σε δίδαξα του Λόγου την αξία γιατί ο Λόγος ο σωστός είναι σπουδαίο όπλο. Ο γέρος ο πατέρας σου ο φοβερός Πηλέας μου ζήτησε να είμαι εγώ σε όλα δάσκαλος σου. Θέλεις να φύγεις απ` εδώ και μόνο να μ` αφήσεις;
Ο πατέρας μου όταν ήμουν νέος έφερε μια όμορφη νεαρή κοπελιά στο σπίτι που έδειχνε πολύ ερωτευμένος μαζί της κάτι που στενοχωρούσε πολύ την μητέρα μου. Με παρακάλεσε η αγαπημένη μητέρα μου να πλαγιάσω εγώ πρώτος με την όμορφη παλλακίδα με τα υπέροχα μαλλιά ώστε εκείνη να μην πάει με τον πατέρα μου τον Αμύντορα Ορμενίδη. Ο πατέρας κυριεύτηκε από τρομερό θυμό εναντίον μου. Με καταράστηκε φρικτά καλώντας τις Ερινύες να με τιμωρήσουν και ποτέ να μην αποκτήσω δικό μου παιδί. Οι θεοί εισάκουσαν τις ικεσίες του με πρώτον τον Δία και την Περσεφόνη. Σκέφτηκα να σκοτώσω τον άδικο πατέρα μου αλλά κάποιος θεός ευτυχώς, με σταμάτησε, .γιατί ο φόνος αυτός του ίδιου του πατέρα θα με βάραινε σε όλη μου τη ζωή και όλοι θα με κακολογούσαν για μια τέτοια πράξη. Συγγενείς, ξαδέλφια και φίλοι αγαπημένοι για να μαλακώσουν τον θυμό μου και να μη φύγω από το πατρικό σπίτι οργάνωσαν πλούσια τραπέζια με σφακτά πολλά. Χοίρους, μοσχάρια, αρνιά και άφθονο, εξαιρετικό κρασί από τα πήλινα πιθάρια του πατέρα. Τα γλέντια και τα τραπεζώματα κράτησαν εννιά νύκτες. Όλο το διάστημα αυτό κράτησαν αναμμένη τη φωτιά του Ηφαίστου για τα οφτά κρέατα και στιγμή δε μ` άφησαν μόνο. Μάλιστα έκαιγαν δυο τρανές φωτιές: Μια μέσα στην αυλή και μια στον πρόδομο πριν τη θύρα του Θάλαμου. Όταν έφτασε η δέκατη νύκτα έσπασα την θύρα του Θαλάμου, πήδησα τον φράκτη της αυλής και έφυγα πολύ θυμωμένος με τον πατέρα μου. Πήρα τους δρόμους της ευρύχωρης Ελλάδας και βρέθηκα στην Φθία με τα πολλά αρνιά.
Ο βασιλιάς Πηλέας με καλοδέχτηκε, με όλους τους κανόνες της φιλοξενίας που θεσμίζει ο Ξένιος Ζευς. Με είχε σαν δικό του γιο, τόσο πολύ με αγαπούσε. Μου παραχώρησε κτηματική περιουσία, πολλούς ανθρώπους να διαφεντεύω, τους ονομαστούς Δόλοπες, στα σύνορα της Φθίας. Το πιο σπουδαίο Αχιλλέα μου, ήταν που ο πατέρας σου μου ανέθεσε να γίνω ο δάσκαλος και παιδαγωγός σου. Φρόντιζα για όλα που σε αφορούσαν ακόμα και για την διατροφή σου. Σε έπαιρνα στα γόνατα και σου έκοβα μικρά κομμάτια κρέας και σου έδινα και λίγο κρασί. Καμιά φορά μου έβρεχες τον χιτώνα με το κρασί που έτρεχε από το παιδικό σου στόμα. Πουθενά δεν πήγαινες χωρίς εμένα. Πάντα με ήθελες δίπλα σου. Εσύ έγινες ισόθεε Αχιλλέα το δικό μου παιδί αφού εγώ δεν απέκτησα δικά μου τέκνα.
Ξέχνα το μίσος που γεννά ο μέγας ο θυμός σου και γύρνα στο στρατόπεδο που σ` έχουμε ανάγκη. Γνώμη αλλάζουν κι οι θεοί που είναι ανώτεροι μας. Πολλές φορές οι άνθρωποι αλλάζουνε τη γνώμη των παντοδύναμων θεών προσφέροντας θυσίες.
Αχιλλέα μην ξεχνάς τις ευεργετικές θεότητες, τις Λιτές, τις κόρες του Δία, που σχεδόν τυφλές και κουτσές ακολουθούν την αδίστακτη Άτη. Η Άτις τρέχοντας σαν τον άνεμο ξεπερνά τις Λιτές και σκορπά συμφορές στους θνητούς που οι καλές Λιτές φροντίζουν να γιατρεύουν και να απαλύνουν τους πόνους των πληγέντων από την αδίστακτη Άτη. Οι άνθρωποι Αχιλλέα μου, πρέπει να σέβονται τις κόρες του Δία, τις Λιτές γιατί κάποτε θα μεταφέρουν παρακλήσεις και ικεσίες στον πατέρα τους Δία για τον άνθρωπο που έπληξε η Άτις. Αντίθετα όποιος τις διώξει και τις αψηφήσει θα υποστεί τα δεινά της φοβερής Άτης. Καλέ μου Αχιλλέα τίμησε τις Λιτές που τόσα έκαναν ώστε να λυγίσουν όσοι σε θύμωσαν και κυρίως ο Αγαμέμνων που σου έταξε τόσα πολλά δώρα και άλλα τόσα, αν ξεχάσεις τον θυμό σου και επιστρέψεις σε μας. Εκτίμησε και το γεγονός ότι έστειλε εμάς τους τρεις, εμένα, τον Οδυσσέα και τον Αίαντα, τους πιο καλούς σου φίλους, σαν πρεσβευτές να σου μιλήσουμε. Αχιλλέα θυμήσου πόσοι και πόσοι ήρωες βρέθηκαν στη θέση σου αδικημένοι από θεούς και ανθρώπους που όμως έβαλαν στην άκρη τον θυμό τους για το κοινό καλό. Θα σου πω και μια παλιά ιστορία. Στην Καλυδώνα τριγύρω Κουρήτες και Αιτωλοί είχαν πόλεμο μεταξύ τους. Οι Αιτωλοί υπερασπίζανε την Καλυδώνα ενώ οι Κουρήτες πολεμούσαν να την κυριεύσουν. Άκρη σ` αυτόν τον πόλεμο δε φαινόταν ώσπου η Άρτεμις τους έστειλε βαριά τιμωρία. Ο Οινέας τότε πρόσφερε μεγάλες θυσίες στου θεούς και τους νοστιμότερους καρπούς από τα δέντρα των αγρών του. Στην Άρτεμη δεν πρόσφερε τίποτα. Εκείνη θύμωσε ακόμα περισσότερο και άφησε στα χωράφια τους ένα γιγάντιο ευνουχισμένο, θεϊκό, ανίκητο, λυσσασμένο κάπρο που τσάκιζε ότι εύρισκε στο πέρασμα του στις περιουσίες και στα χωράφια του βασιλιά Οινέα της Καλυδώνας. Είχε τόση ορμή και δύναμη ο καλυδώνιος κάπρος που ξερίζωνε με τη δύναμη και την ορμή του μεγάλα δέντρα φορτωμένα με καρπούς. Τον κάπρο αυτόν τον σκότωσε ο Μελέαγρος, ο γιος του Οινέα που κάλεσε πολλούς να τον βοηθήσουν καθώς και δυνατά κυνηγετικά σκυλιά.
550. Όσον καιρό ο ατρόμητος Μελέαγρος πολεμούσε, οι Κουρήτες έχαναν συνεχώς. Όμως κάποια στιγμή θύμωσε πολύ με τη μητέρα του την Αλθαία και προτίμησε να είναι μόνο με τη γυναίκα του την ωραία Κλεοπάτρα την κόρη της πανέμορφης Μάρπησσας και του γενναίου Ίδα.
Σημείωση: Ο μύθος του Μελέαγρου αρχίζει όταν ο πατέρας του, βασιλιάς της Αιτωλίας Οινέας, πρόσφερε θυσίες σ` όλους τους θεούς, αλλά όχι στην Άρτεμη. Η θεά οργίσθηκε και έστειλε εναντίον των Καλυδωνίων ένα φοβερό αγριογούρουνο, τον Καλυδώνιο Κάπρο, που προκάλεσε μεγάλες καταστροφές. Ο Μελέαγρος καταδίωξε μαζί με τους πιο ονομαστούς Έλληνες ήρωες της εποχής το θηρίο και κατόρθωσε να το σκοτώσει. Η Άρτεμις τότε προκάλεσε διχόνοια μεταξύ των Αιτωλών και των Κουρήτων που είχαν λάβει μέρος στο κυνήγι για το ποιος θα κρατήσει το τομάρι και το κεφάλι του ζώου. Επακολούθησε μάχη και σε αυτή ο Μελέαγρος σκότωσε δύο αδελφούς της μητέρας του, η οποία τον καταράστηκε με φριχτές φράσεις. Ο Μελέαγρος, αποσύρθηκε, από τη μάχη κι έτσι νίκησαν οι Κουρήτες και πολιόρκησαν τους Αιτωλούς στην Καλυδώνα. Μάταια ικέτευαν τον Μελέαγρο να πολεμήσει για να σώσει την πόλη του. Ο ήρωας δεν έλαβε υπ` όψιν του τις ικεσίες των γερόντων, των ιερέων, του πατέρα του και της μητέρας του που είχε μετανοήσει. Ο εχθρός κυρίευσε και πυρπόλησε την Καλυδώνα και οι Κουρήτες ετοιμάζονταν να λεηλατήσουν το Μέγαρο του Μελεάγρου. Τότε μόνο ο Μελέαγρος μεταπείσθηκε από τις ικεσίες της συζύγου του Κλεοπάτρας, πήρε τα όπλα του και έσωσε την πόλη.
Ι, 600. Αυτά είπε ο Φοίνικας στον Αχιλλέα για να του δείξει ότι υπάρχει και άλλος δρόμος εκτός από το δρόμο του θυμού.
Ακολουθεί η απάντηση του Αχιλλέα στον Φοίνικα.
1*. Αρχιτέκτων. Ιστορικός Αρχιτεκτονικής. Ιστορικός Τέχνης.
