«Η εξουσία, ο έπαινος, η φήμη, η επιτυχία, είναι πράγματα που κάνουν τους καλούς καλύτερους και τους κακούς χειρότερους» (Μανώλης Δουκίδης)
Με αφορμή τη σημαντικότατη υπόθεση των υποκλοπών, που δεν πρέπει και δεν θα «θαφτεί», προκύπτουν διάφορες γενικές (αλλά και πιο ειδικές…) σκέψεις γύρω από το είδος της άσκησης κυβερνητικής εξουσίας. Θα κάνουμε μία υπόθεση εργασίας, γιατί εμείς δεν είμαστε δικαστήρια, ούτε βάζουμε πιο πάνω από τις τελεσίδικες αποφάσεις τους τις εκτιμήσεις ή την όποια πίστη μας. Ας υποθέσουμε, λοιπόν, πως όλα αυτά που έρχονται στη φόρα εδώ και κάποιους μήνες είναι πραγματικά γεγονότα. Που αν θέλετε τη γνώμη μου μάλλον είναι, αλλά οι γνώμες είναι γνώμες (δεν θα χρειαστεί να προσθέσω τι λένε στην πιάτσα για τις γνώμες…).
Μπορείς, άραγε, να ασκήσεις εξουσία χωρίς να παρακολουθείς τους άλλους; Και όταν λέμε τους άλλους, εννοούμε και τους αντιπάλους και τους δικούς σου (σε διάφορα πόστα της δημόσιας κοινωνικής ζωής). Κανονικά, θα έπρεπε να μπορείς… Γιατί οφείλεις να έχεις τα κατάλληλα αναλυτικά και ερμηνευτικά εργαλεία για να μπορείς να εκτιμάς και να προβλέπεις τις κινήσεις όλων χωρίς να καταφεύγεις σε άνομα και πλάγια μέσα. Υποτίθεται πως έχεις εμπιστοσύνη στους ανθρώπους που εσύ διορίζεις σε διάφορες θέσεις, υποτίθεται πως πριν τους διαλέξεις τους έχεις τσεκάρει, έχεις μιλήσει μαζί τους, έχεις συμφωνήσει το είδος της πολιτικής που θα εφαρμόσουν. Ύστερα, εσύ απλά εποπτεύεις και κάνεις απολογισμούς έργων. Και πως τους ζητάς το λόγο ή τους απομακρύνεις όταν δεις πως υπάρχει κάποιο ουσιαστικό πρόβλημα (και όχι με το παραμικρό). Όσον αφορά στους αντιπάλους, φροντίζεις να τηρείς τα προσχήματα μίας αναπόφευκτης συμβίωσης…
Το να τους παρακολουθείς όλους αυτούς σημαίνει δύο πράγματα: ή δεν έκανες τις σωστές προεργασίες ή είσαι τόσο ανασφαλής που δεν εμπιστεύεσαι ούτε τις συμφωνίες σου, ούτε καν τον εαυτό σου. Αλλά, ποιος ανασφαλής εμπιστεύεται τον εαυτό του; Από εκεί και πέρα, ναι όντως ορισμένοι υφιστάμενοι δεν ακολουθούν πάντα τις εντολές που λαμβάνουν, αυτονομούνται και κάνουν τα δικά τους. Αλλά, είπαμε, υπάρχουν άλλα μέσα για να τους αντιμετωπίσεις…
Ψάχνοντας κάποιος να βρει τις αιτίες για τις οποίες το νυν εγχώριο κυβερνητικό σχήμα ξώκειλε (επαναλαμβάνω, αν αποδειχθεί και δικαστικά ότι το έκανε…) σε τέτοιες πρακτικές, θα πρέπει να τις βρει στις προσωπικές ανασφάλειες που ωθούσαν σε κάτι τέτοιο. Άλλωστε αρκετοί, πάρα πολλοί θα λέγαμε…, άνθρωποι που ασκούν εξουσία σε όλους τους τομείς των ανθρωπίνων δραστηριοποιήσεων ανά τον κόσμο διαλέγουν συνειδητά να χρησιμοποιούν ΟΛΑ τα μέσα που έχουν διαθέσιμα (και ειδικά τα «ανοιγμένα στόματα» και την τεχνολογία…). Χωρίς να τους νοιάζει αν αυτά είναι θεμιτά ή ακόμα και συμβατά με τα όρια της νομιμότητας.
Ο λόγος; Όταν ασκείς εξουσία πρέπει να το δείχνεις. Και για να το δείχνεις πρέπει να σε φοβούνται. Να «μη σε παίρνουν στο μεζέ», να μη σε σέβονται κιόλας, αλλά να ξέρουν πως εσύ είσαι πάντα ένα ή δύο βήματα πιο μπροστά από αυτούς και μπορείς να τους κάνεις ζημιά… Να καλλιεργείται μέσα στους άλλους το αίσθημα πως σε έχουν ανάγκη, πως η ζωή τους και οι διάφορες πτυχές της είναι (και) μία δική σου συνάρτηση. Άσχημα όλα αυτά, αλλά οι εξουσίες δεν απαλλάσσονται από τα «προπατορικά τους αμαρτήματα»…
Ανεξάρτητα, λοιπόν, από το πόσο κάθε φορά ανεβάζουν σε ενεστώτα χρόνο τα ΜΜΕ ή τα κόμματα της αντιπολίτευσης το σοβαρότατο θέμα των υποκλοπών, το σίγουρο είναι ένα. Το κλίμα δηλητηριάστηκε και η εγχώρια πολιτική σκηνή δέχτηκε ένα σοβαρό πλήγμα αξιοπιστίας και «δεσμών εσωτερικής συγκατάνευσης». Εντάξει, μην έχουμε αυταπάτες. Τα προβλήματα του κόσμου στις μέρες μας είναι πολλά, πολυσύνθετα και άκρως σοβαρά. Έτσι, ίσως, το ζήτημα των υποκλοπών να μην τους αφορά άμεσα όλους. Αλλά, το είδος των ανθρώπων που ασκούν την εξουσία αργά ή γρήγορα έχει συνέπειες που θα γυρίσουν εις βάρος των πολλών και οι αλλαγές στις προτεραιότητες θα είναι άμεσες…
Σε γενικές γραμμές, τέτοιες παρεκτροπές ενισχύουν το εκάστοτε αντικυβερνητικό αίσθημα στην κοινωνία και προσθέτουν βαθιά και ουσιαστικά επιχειρήματα εναντίωσης στο (κάθε) κόμμα που διαπράττει διάφορες άνομες κινητικότητες. Όμως, ακόμα και η διάχυση μίας γενικευμένης αντιεξουσιαστικής συνείδησης να πραγματωθεί στο κοινωνικό υποσυνείδητο, αυτό δεν σημαίνει πως η κοινωνία την ψάχνει για απαλλαγή από ένα ιεραρχικό σύστημα κοινωνικών δομών. Υπάρχει μεγάλη διαφορά ανάμεσα στο τι δεν μας αρέσει και στο τι μπορούμε πραγματικά να κατακτήσουμε… Το πιθανότερο είναι να ψαχτούν οι περισσότεροι για κάποια αλλαγή του κόμματος (ή των κομμάτων) που θα διαχειριστεί/ούν τα επόμενα χρόνια τη διακυβέρνηση της χώρας. Μακάρι, έστω και έτσι, να γίνουν οι καλύτερες δυνατές επιλογές, γιατί στους καιρούς μας περαιτέρω λάθη δεν χωράνε…
