Η αίσθηση του μέτρου είναι το κλειδί της κοινωνικής ισορροπίας

Η υπόθεση που προέκυψε με τις σοβαρότατες κατηγορίες εναντίον της Εύας Καϊλή έχει κυριαρχήσει στην εγχώρια επικαιρότητα (άσε που αίφνης έρχονται στο προσκήνιο κι άλλες υποθέσεις και άλλα πρόσωπα…). Δεν είναι, όμως, κάτι αποκομμένο και άσχετο από το ευρύτερο είδος της καθημερινότητάς μας. Τι εννοώ; Τέτοια φαινόμενα, τέτοιες υποθέσεις, δεν είναι κάτι το εξωπραγματικό, που όταν συμβαίνουν «μας αναγκάζουν να πέσουμε από τα σύννεφα». Άλλο πράγμα αν συμβαίνει κάτι, και άλλο αν έρχεται στο φως… Αντιθέτως, μάλλον είναι σύμφυτα με τις αντιλήψεις που κυριαρχούν σε πολλούς γύρω μας, που νιώθουν πως ήρθαν στη ζωή όχι ως μέλη ενός συνόλου με υποχρεώσεις και δικαιώματα, αλλά για «να (παρα)πιάσουν την καλή» και να κάνουν ζωή βγαλμένη μέσα από τα παραμύθια… 

Θα πει κανείς, κακό είναι αυτό; Ας αναλογιστεί την απάντηση ο καθένας και η κάθε μία μόνος/η όταν «συσκέπτονται» οι πιο σοβαρές πτυχές του εαυτού του/της… Η αίσθηση του μέτρου είναι το κλειδί της κοινωνικής ισορροπίας. Ωραία πράγματα η άνεση, η καλαισθησία, η ποικιλία, η ποιοτική ζωή, το να έχεις απαιτήσεις από τον εαυτό σου, αλλά η απληστία πάντα παραμονεύει για να χαλάσει ψυχές και αργότερα και σώματα… Το μόνο βέβαιο είναι πως ναι μεν δεν μπορεί η κοινωνία να πληρώνει τη ραθυμία, τη μετριότητα, το μονοδιάστατο, την έλλειψη στόχων και την αντιπαραγωγικότητα, αλλά ούτε και τις ονειρώξεις κάποιων που θεωρούν την επιτηδευμένη υπερβολή σημάδι καταξίωσης και εσωτερικής αυτοαναγνώρισης. Στο κατώφλι της νέας (απαιτητικής) εποχής που ξεκίνησε με βίαιο τρόπο το 2020 οι ευρωπαϊκοί πληθυσμοί έχουν ανάγκη την προώθηση των θετικών στοιχείων των διάφορων ανθρωπίνων δραστηριοποιήσεων. Πιο πολύ από ποτέ, από το 1990 κι ύστερα, θαρρώ…

Από εκεί και πέρα, είναι εύλογο να μπαίνουν στο τραπέζι συζητήσεις για την πραγματική έμπρακτη χροιά της σημερινής Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όπως αυτή αναδύεται από την καθημερινή εφαρμοσμένη πρακτική σε όλους τους τομείς δραστηριοτήτων. Αν μείνουμε στις διακηρύξεις και στα θεωρητικά κιτάπια της Ε.Ε. η ύπαρξή της ακούγεται ως κάτι ελκυστικό και απαραίτητο. Αλλά, πλέον, σε αυτά δεν ορκίζονται ανοιχτά ούτε οι πιο φανατικοί υπερασπιστές του εγχειρήματος μίας μορφής ενωμένης Ευρώπης. Η ίδια η πραγματικότητα διαψεύδει και εκθέτει ακόμα και ανεπανόρθωτα όσους θέλουν να βάζουν στα ντεπόζιτά τους τα καύσιμα των φαντασιώσεών τους… Δίνει πάτημα στους αρνητές και στους ευρωσκεπτικιστές κάθε προέλευσης και δικαιώνει τις προβλέψεις των πολιτικών εκείνων δυνάμεων που στάθηκαν από την αρχή επικριτικά έως άκρως αρνητικά.

Γενικώς, μέσα στο πέρασμα του χρόνου κατέληξα σαν άτομο σε ένα συγκεκριμένο φιλοσοφικής υφής πόρισμα: δεν έχει κανένα νόημα η προσκόλληση σε θεωρητικά θέλω, όσο το να περιμένεις στωικά ο χρόνος ο ίδιος να δείξει προς το πού οδηγούν οι εξελίξεις. Και στον ολιστικό χαρακτήρα και στο είδος των επιμέρους όρων. Γιατί το να ήσουν φιλελεύθερος κάποτε, τις εποχές του «φαλιμέντου» του υπαρκτού σοσιαλισμού, μπορεί και να είχε κάποιο απτό νόημα. Στο σήμερα, είναι επικίνδυνο για τους γύρω σου και φτάνει να αγγίζει και τα όρια του «πολιτικώς εγκληματικού»…

Η σημερινή Ε.Ε. γεννοβολάει συνεχώς ερωτήματα. Υπαρξιακής υφής. Που όμως δεν είναι ακαδημαϊκά, φιλολογικά και αποστειρωμένα. Διανθίζονται από εύρος παραμέτρων και είναι δυστυχώς «βαμμένα» στα χρώματα των κακουχιών, της πολύμορφης θυματοποίησης, των «εκτοπισμένων», των νεοαπόκληρων που δημιουργεί συνεχώς η κυρίαρχη πολιτική πρακτική. Και δεν είναι δικαιολογία η μόνιμη καραμέλα των συνταρακτικών διεθνών γεγονότων, π.χ. η πανδημία ή ο πόλεμος στην Ουκρανία, κοκ. Γιατί αυτά προκύπτουν και αλλάζουν όντως τα δεδομένα, αλλά τις πολιτικές που θα ακολουθήσεις για την αντιμετώπιση των οξυμένων προβλημάτων τις διαλέγεις εσύ με βάση τις πραγματικές σου προθέσεις…

Η σημερινή Ε.Ε. είναι μία Ε.Ε. των άκρων και ας έχουν τα ηνία σε αυτήν οι «ορθολογιστές», οι «σοβαροί», και πάει λέγοντας. Πώς μπορεί ο απλός άνθρωπος να σταθεί στο γεγονός πως την ώρα που η διαρκής λιτότητα τον εξουθενώνει, κάποια μέλη της ευρωπαϊκής ελίτ ζουν σα να πρωταγωνιστούν σε πλούσια υπερπαραγωγή και μάλιστα με όρους καθημερινής σαπουνόπερας; Η Ε.Ε. έχει χρήμα να μοιράσει, αλλά αυτό προορίζεται για τους πιο εκλεκτούς των προνομιούχων… Έτσι, σου δίνει την εντύπωση πως διατηρείται ζωντανή για να μπορέσουν κάποιες ελίτ να κάνουν τα ατομικίστικα όνειρά τους πραγματικότητα και για να μπορέσουν -σε γενικό επίπεδο- κάποιες ισχυρές οικονομίες να απομυζήσουν τις λιγότερο ισχυρές. Βέβαια, φτάνει κάποιες φορές η κατάσταση στο σημείο ακόμα και αυτές οι ισχυρές οικονομίες να ταλανίζονται από σοβαρότατα δομικά προβλήματα, αλλά και πάλι οι συνταγές θα βρεθούν -δυστυχώς- στην ίδια όχθη…

Είμαστε πια στα τέλη του 2022. Μπορεί τα επόμενα χρόνια όντως να αλλάξει ρότα η διαδικασία της ευρωπαϊκής ενοποίησης; Να κυνηγήσει όντως την οικονομική ανάπτυξη, αλλά με διευρυμένους όρους συμμετοχής; Μπορεί να δημιουργήσει αποτελεσματικό πέπλο προστασίας των πιο αδύναμων; Μπορεί να καλλιεργήσει πρόσφορο έδαφος στους μικρομεσαίους να επιβιώσουν και να αναζητήσουν το κάτι καλύτερο; Μπορεί να προστατεύσει τις υγιείς πτυχές του επιχειρείν από τους όρους της οικονομικής ζούγκλας; Μπορεί να συμβάλλει στην περαιτέρω εδραίωση πολιτισμικών αξιών προσιτών σε όλους; Μπορεί να χτίσει κοινωνίες που θα διέπονται από ένα νέο και προσαρμοσμένο στην εποχή μας μέσο όρο ευημερίας; Μπορεί να διαδραματίσει καταλυτικό ρόλο στις διεθνείς εξελίξεις με γνώμονα την ειρήνη και τη συνεργασία μεταξύ των διάφορων πόλων;

Οι κυρίαρχες πολιτικές δυνάμεις έχουν παραδοθεί σε έναν αυτόματο πιλότο. Και περιορίζονται σε μία άβολη θέση που στο τέλος γυρίζει μπούμερανγκ εις βάρος τους, ανεξαρτήτως προθέσεων. Ο ιστορικός χρόνος μπορεί να είναι ατελείωτος, όμως η ανοχή και η διάθεση για μετάθεση στο μέλλον των κρίσιμων ρήξεων, εξαντλούνται. Μπορούμε να είμαστε αισιόδοξοι; Τα πράγματα δεν επιτρέπουν πολλή αισιοδοξία. Όμως, υπάρχει πάντα ένα σημείο που άμα ξεπεραστεί οι αντιδράσεις ενεργοποιούνται από μόνες τους… Ας προετοιμαζόμαστε μέσα μας για όλα τα ενδεχόμενα. Χωρίς να επηρεαζόμαστε τόσο από τη βούλησή μας, όσο από τις ανάγκες μας… Αντί για τυφλή προσήλωση στη γραμμή, χρειαζόμαστε συνέπεια με τη συνείδησή μας…

ΥΓ. Η Εύα Καϊλή κατηγορείται για κάτι πολύ συγκεκριμένο, που ανήκει στο ευρύτερο πλαίσιο των υποθέσεων διαφθοράς. Σε κάθε περίπτωση, δεν είμαι εγώ αυτός που θα αποφασίσει για την ενοχή της ή μη. Αν ισχύουν όλα αυτά που κατηγορείται, θα πρέπει να αναρωτηθούμε το εξής: όσοι ενεστωτικά εναντιώνονται σφοδρά στο πρόσωπό της είναι όλοι από εκείνους που θα έλεγαν όχι (σε μία ανάλογη προοπτική χρηματισμού) ή υπάρχουν και ορισμένοι που αν πιαστεί κάποιος απογοητεύονται από αυτόν επειδή πιάστηκε και όχι για αυτά που έκανε;

ΥΓ1. Σε κάθε περίπτωση, ευτυχώς, η πλειοψηφία που αυτές τις μέρες εναντιώνεται, το κάνει για λόγους συνείδησης. Θα αντιδράσει γενικώς σε τέτοιες ενέργειες, αλλά και σε στάσεις ζωής που παρασύρονται από τα «θέλγητρα» ενός επηρμένου και παρατραβηγμένου μεγαλοαστικού τρόπου ζωής που μοιάζει πια εντελώς παράταιρος στις μέρες μας. Εξάντλησε τα ψωμιά του και δεν επανήλθε ποτέ από τότε που άρχισαν οι καθοριστικοί συστημικοί μετασχηματισμοί… Το σύστημα μπορεί να έχει και σήμερα ανάγκη τα KΛΙΚ και τα Nitro του, δεν υπάρχουν όμως οι πρόθυμοι αγοραστές τους στα περίπτερα στις ποσότητες που υπήρχαν κάποτε…

YΓ2. (σαρκαστικό σχόλιο) Βάζω στοίχημα πως αρκετοί φοιτητές στις χώρες της Ε.Ε. στα χρόνια που η Εύα Καϊλή σπούδαζε θα έβλεπαν φωτογραφίες του Μαρξ και θα αναρωτιόντουσαν από μέσα τους πώς θα ήταν αυτός αν φόραγε άλλα (μοντέρνα) ρούχα, αν ξύριζε το μούσι του και ακολουθούσε κάποιο in χτένισμα… Και αν δεν τον έβλεπαν να καταμετράει δεσμίδες με ευρώ, δεν θα τον έπαιρναν στα σοβαρά (παρόλο το επιστημονικό, φιλοσοφικό και πολιτικό έργο του…). Και δολλάρια να είχε πάντως, θα τους έκανε εντύπωση που δεν τα είχε μετατρέψει σε ευρώ…