Αναθεώρηση Συντάγματος: Προσθέσεις- αφαιρέσεις και με καθυστέρηση

Με καθυστέρηση από το αρχικό χρονοδιάγραμμα και επομένως βραχύ περιθώριο διαβούλευσης εκκινεί η κυβέρνηση τις εργασίες της επιτροπής Συνταγματικής Αναθεώρησης -προγραμματίζεται να λειτουργήσει μέσα στο πρώτο 15νθήμερο του μήνα- προκειμένου η κυβέρνηση να «τρέξει» το σκέλος της προτείνουσας Βουλής πριν από τη ΔΕΘ.

Την ερχόμενη Τετάρτη, 10 Ιουνίου, θα ληφθεί και τυπικά η απόφαση για τη συγκρότηση του οργάνου σε ειδική συνεδρίαση της Ολομέλειας, στην οποία δεν αποκλείεται, όπως λένε οι πληροφορίες, να τοποθετηθούν οι πολιτικοί αρχηγοί. Χθες πάντως, στη Διάσκεψη των Προέδρων, ο Νικήτας Κακλαμάνης έθεσε το πλαίσιο, προτείνοντας δίμηνη διάρκεια εργασιών της επιτροπής (θα έχει 42 μέλη και διακομματικό προεδρείο) που στην πραγματικότητα θα είναι μικρότερη, αφού επιδιώκεται η πρώτη ψηφοφορία στην Ολομέλεια να διεξαχθεί στο τέλος Ιουλίου, το αργότερο αρχές Αυγούστου και αντίστοιχα η δεύτερη, με απόσταση το λιγότερο ενός μήνα όπως προβλέπεται, να οριστεί για το τέλος του Αυγούστου ή το πολύ αρχές Σεπτεμβρίου.

Υπενθυμίζεται ότι στη σημερινή, προτείνουσα, Βουλή θα επιλεγούν τα άρθρα που θα αναθεωρηθούν από την επόμενη (αναθεωρητική) αφού μεσολαβήσουν εκλογές. Αν ένα άρθρο καταστεί αναθεωρητέο με 180 ψήφους στην πρώτη, απαιτούνται 151 στη δεύτερη και αντιστρόφως. Οι προτάσεις για τα υπό αναθεώρηση άρθρα που δεν θα συγκεντρώσουν 151 ψήφους σε καμία από τις δύο ψηφοφορίες επί του παρόντος, απορρίπτονται, οπότε στην επόμενη Βουλή, όπως προκύψει μετά τις εθνικές εκλογές, θα συσταθεί νέα επιτροπή που θα παραλάβει όσα άρθρα έχουν εγκριθεί για αναθεώρηση προκειμένου να καθορίσει το περιεχόμενό τους. Η τελική απόφαση θα ληφθεί και πάλι από την Ολομέλεια με ονομαστική ψηφοφορία. Για τα άρθρα που στην προτείνουσα Βουλή έλαβαν 151 ψήφους, στην αναθεωρητική απαιτούνται 180 και για όσα έλαβαν 180 τουλάχιστον, 151.

Στο μεταξύ, η κυβερνητική εισήγηση -που στον πυρήνα της, όπως είναι γνωστό, βρίσκονται τα ιδιωτικά πανεπιστήμια, η άρση της μονιμότητας στο Δημόσιο, η κατάργηση της δυνατότητας της Βουλής να συγκροτεί προανακριτική επιτροπή, το δημοσιονομικό φρένο, οι αλλαγές στο εκλογικό σύστημα κ.ά.- όπως υποβλήθηκε πρόσφατα, αφού προηγουμένως είχε κατατεθεί στην Κ.Ο. της Ν.Δ., περιλαμβάνει προσθαφαιρέσεις (επιμέρους σημαντικές) και τροποποιήσεις από το αρχικό κείμενο. Ειδικότερα:

● Στις προτεινόμενες αλλαγές που αφορούν τα άρθρα 14 και 15 (αφορούν τα ΜΜΕ) και γινόταν λόγος για αποκάθαρση και εξορθολογισμό Τύπου, τηλεόρασης, ραδιοφώνου και διαδικτύου, η τελική διατύπωση ορίζει «διεύρυνση της προστασίας της ελευθερίας της έκφρασης σε σύγχρονα μέσα ενημέρωσης» και επιπλέον «αφαίρεση λεπτομερειακών διατυπώσεων που δεν ταιριάζουν στο Σύνταγμα». Αναμένεται αποσαφήνιση, όπως και για την προστασία του δημοσιογράφου έναντι του εργοδότη του, που παραμένει ως πρόταση.

● Από το άρθρο 16, για τον τομέα της Παιδείας, αφαιρέθηκε η πρόταση για αύξηση των ετών υποχρεωτικής φοίτησης σε 11 από τα εννέα που είναι σήμερα.

● Στο άρθρο 47 (για τη χάρη και την αμνηστία) ζητείται η «κατάργηση της δυνατότητας παροχής αμνηστίας για πολιτικά εγκλήματα». Η πρόταση κατά τους ειδικούς στοχεύει στην εξίσωση της έννοιας του πολιτικού με το έγκλημα του κοινού ποινικού δικαίου, αφού το πρώτο μόνο προσδιορίζεται από την αμνηστία. Σύμφωνα με το ισχύον συνταγματικό κείμενο, «αμνηστία παρέχεται μόνο για πολιτικά εγκλήματα με νόμο που ψηφίζεται από την Ολομέλεια της Βουλής με πλειοψηφία των τριών πέμπτων του όλου αριθμού των βουλευτών», ενώ «αμνηστία για τα κοινά εγκλήματα δεν παρέχεται ούτε με νόμο». Επιπροσθέτως ζητείται η κατάργηση «της ειδικής πρόβλεψης ως προς την εκδίκαση των πολιτικών εγκλημάτων από μικτά ορκωτά δικαστήρια» (άρθρο 97).

● Οσον αφορά τα εκλογικά, αποσύρθηκε η πρόταση για «δικαίωμα εκλέγεσθαι» στα 21 και για αναστολή υποχρέωσης στράτευσης για όσο χρόνο διαρκεί η βουλευτική ιδιότητα.

● Οι προσθήκες που αφορούν το κεφάλαιο του Συντάγματος που σχετίζεται με τα καθήκοντα και τα δικαιώματα των βουλευτών (άρθρο 60) παρουσιάζουν ενδιαφέρον, διότι εκτός του ότι προτείνεται η «θωράκιση» του θεσμικού ρόλου του βουλευτή και «κατά την επικοινωνία με την εκλογική του περιφέρεια» (βλ. τον «σταυρό που σηκώνουν», κατά τον πρωθυπουργό, οι βουλευτές της Ν.Δ. που εκτέθηκαν για το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ) προβλέπεται και αντίστοιχη υποχρέωση των μελών της κυβέρνησης να ανταποκρίνονται στον κοινοβουλευτικό έλεγχο (βλ. την «γκρίνια» των «γαλάζιων» για τους εξωκοινοβουλευτικούς υπουργούς).

● Στο κεφάλαιο που αφορά τη νομοθετική λειτουργία της Βουλής, προτείνεται ως παρ. 3 στο άρθρο 77: Δυνατότητα παραπομπής ζητημάτων αντισυνταγματικότητας νόμου μετά την ψήφιση και πριν από τη δημοσίευσή του από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, τον πρωθυπουργό ή τη Βουλή στο Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο -ο ΠτΔ μπορεί να παραπέμπει έως ένα ψηφισμένο νομοσχέδιο ανά βουλευτική σύνοδο, ενώ για την παραπομπή από τη Βουλή απαιτείται η κατάθεση αιτήματος της απόλυτης πλειοψηφίας- οι νόμοι που αφορούν το εκλογικό σύστημα και τη συγκρότηση της Βουλής παραπέμπονται υποχρεωτικά στο Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο πριν από τη δημοσίευσή τους.