Υπάρχει κάτι που έχει γράψει ο Ιρλανδός δραματουργός Σάμουελ Μπέκετ και μπορεί να περιγράψει επιγραμματικά και λίγο αθυρόστομα, είναι η αλήθεια, την τωρινή μας κατάσταση, προτείνοντας και κάποια λύση: Οταν είμαστε ώς τον λαιμό στα σκατά, δεν μας μένει τίποτ’ άλλο παρά να τραγουδήσουμε.
Δεν γνωρίζω… πόσα τραγούδια ξέρει ο Μπέκετ, αλλά σ’ αυτή την περίπτωση το σημαντικότερο, νομίζω, είναι να κρατήσουμε ψηλά το κεφάλι -στην κυριολεξία, χωρίς ανέξοδους ηρωικούς συμβολισμούς- για ευνόητους λόγους…
Λίγες μέρες αφότου εισέβαλε βιαίως στη ζωή μας το κάπιταλ κοντρόλ -κρατήστε σημειώσεις, παρακαλώ, για το μελλοντικό λεξικό της χρεοκοπίας-, μια νύχτα από τις δροσερές ακόμη είχαν καθίσει στ’ άδεια, απόμερα τραπέζια του συνοικιακού ζαχαροπλαστείου, προσηλωμένοι σε κάτι που δεν μπορούσα να καταλάβω στην αρχή.
Υστερα άστραψε μέσα μου σαν φλας το ΑΤΜ του μεσονυκτίου. Περίμεναν υπομονετικά να σημάνουν μεσάνυχτα, όταν η φύσις ησυχάζει, να σκύψουν ξανά και να δροσιστούν στην πηγή του χρήματος. Εσταζε τσιγκούνικα και βασανιστικά -δεν είχε αρχίσει να ρέει… σωρευτικά- εκείνες τις μέρες, τόσο που φοβόσουν μη στερέψει.
Να και κάποιοι τίτλοι για το «ρεπορτάζ», που συνδυάζουν θρίλερ και γουέστερν: Λίγο πριν λίγο μετά, Στην κόψη του ρολογιού, Για μια χούφτα ευρώ.
Τουλάχιστον εδώ κάτω δεν είμαστε μόνοι και δεν πλήττουμε ποτέ. Ακούμε και μαθαίνουμε για διάφορα σενάρια επιστημονικής φαντασίας, για μηνύσεις, προδοσίες και μελλοντικές παραπομπές, δίκες στου Γουδή και «σφαγιασμούς» ντούρου ντούρου στην πλατεία Κουμουντούρου.
Εκεί που είχαν καπαρώσει όλες τις λέξεις του συντάγματος, τώρα πλακώνονται για ένα και μοναδικό αρκτικόλεξο σύρριζα στο χάος: όχι, εμείς είμαστε καλύτεροι – εμείς είμαστε καλυτερότεροι – ναι, αλλά εμείς αριστερότεροι…
Θυμήθηκα ένα άλλο «κανονικό» καλοκαίρι, ξημερώματα κάπου στο Αιγαίο. Ομάδα Ιαπώνων στο πιο ψηλό κατάστρωμα του πλοίου έχει στραφεί στην ανατολή για την τελετουργική προσευχή-επίκληση στον ήλιο. Μυστηριακό θέαμα, που βαφτίζει τη χώρα του ανατέλλοντος ηλίου στο φως του Αιγαίου.
Για λίγο το κατάστρωμα μεταμορφώνεται στο πλωτό, χαμένο νησί του Καραγάτση. Αυτή η ανάμνηση άραγε πώς έφτασε τέτοια ώρα ώς εδώ; Α, το ‘χουν αυτό το συνήθειο οι αναμνήσεις, ν’ αριβάρουν απρόσκλητες. Φαίνεται να ψάχνει έναν δρόμο ανάμεσα στο συναίσθημα και το μυαλό μου. Και τι θέλει στο κάτω κάτω να μου πει; Ο,τι κι αν γίνει θα πλέουμε πάντα στο απέραντο γαλάζιο του Αιγαίου, στο καλοκαίρι και το φως του νου μας;
Μόνο που το φως του καλοκαιριού είναι σκληρό, σαν τον Ιούλη του ’15, «μαυρίζει» και γράφει πιο έντονα στα ερείπια, όχι αυτά ακριβώς που στοίχειωναν κάποτε τη ρομαντική ψυχή των φιλελλήνων. Τ’ απομεινάρια μιας χώρας…
