«Αφού υπήρχε βίντεο, το είδαμε όλοι, πώς έγινε αυτό;» ακούστηκε να λέει απαρηγόρητη, μέσα σε ακατάσχετους λυγμούς, μια δεκαεννιάχρονη κοπέλα έξω από τα δικαστήρια, όταν ανακοινώθηκε η απόφαση της δίκης για τον θάνατο του Ζακ Κωστόπουλου.
Η 3η Μαΐου 2022 θα μείνει ως μια μαύρη μέρα για τη δικαιοσύνη – με μικρό αλλά και με κεφαλαίο Δ, τόσο ως έννοια όσο και ως θεσμό. Σε μια υπόθεση όπου το αποδεικτικό υλικό ήταν υπερεπαρκές για να καταδικαστούν όλοι οι εμπλεκόμενοι κατηγορούμενοι, οι αστυνομικοί στα χέρια των οποίων πέθανε ο Ζακ την έβγαλαν καθαρή, όπως καθαρή την έβγαλαν πριν από αυτούς τόσοι άλλοι συνάδελφοί τους σε προηγούμενες υποθέσεις. Η αδιανόητη και προκλητική ατιμωρησία των τεσσάρων αστυνομικών, που συνοδεύτηκε μάλιστα από συντροφικές ιαχές θριάμβου εκ μέρους της αστυνομικής φρουράς του δικαστηρίου, δεν είναι ένα στατικό συμβάν, ένα δικαστικό πρακτικό που μένει στα αρχεία. Δεν είναι μόνο προσβολή απέναντι στο περί δικαίου αίσθημα αλλά πλήγμα στον ίδιο τον θεσμό της Δικαιοσύνης κι ακόμη περισσότερο γίνεται τροφή σε ένα αόρατο τέρας που υπονομεύει την ίδια τη δημοκρατία.
Γιατί τι είναι η δημοκρατία χωρίς θεσμούς που λειτουργούν αδέκαστα και διασφαλίζουν στον πολίτη πως, ό,τι κι αν γίνει, εκείνοι θα στέκονται όρθιοι για να προασπίσουν τις αξίες της ισότητας και της ισονομίας; Μπορεί να υπάρξει δημοκρατική, συντεταγμένη πολιτεία χωρίς εμπιστοσύνη των πολιτών προς τους θεσμούς; Πώς γίνεται η δεκαεννιάχρονη κοπέλα που έκλαιγε στην Ευελπίδων, μην μπορώντας να πιστέψει ότι οι απτές αποδείξεις ενοχής αγνοήθηκαν στο δικαστήριο, να μη διακατέχεται από οργή και καταφρόνια προς ένα σύστημα Δικαιοσύνης σαθρό και σάπιο που κλείνει κατ’ επανάληψη το μάτι και βγάζει λάδι κρατικούς λειτουργούς οι οποίοι, αντί να υπηρετούν την ασφάλεια του πολίτη, ενεργούν σαν μαφιόζοι τραμπούκοι;
Η στάση των λειτουργών της Δικαιοσύνης, που επιδεικτικά αγνόησαν την εμπεριστατωμένη έρευνα εις βάρος των κατηγορουμένων στην υπόθεση αυτή, μαρτυρεί όχι μόνο την απουσία συνείδησης του βαρύνοντος ρόλου που έχουν για τη λειτουργία του θεσμού της Δικαιοσύνης, αλλά και την απουσία συνείδησης της έμμεσης ευθύνης τους για την ουσιαστική λειτουργία της ίδιας της δημοκρατικής πολιτείας. Αθωώνοντας τους τέσσερις εμπλεκόμενους στη θανάσιμη βιαιοπραγία αστυνομικούς και υιοθετώντας το ελαφρύτερο δυνατό κατηγορητήριο για εκείνους που ποδοπάτησαν έως θανάτου τον άτυχο Ζακ δεν προκάλεσαν απλώς το περί δικαίου αίσθημα, αλλά συντέλεσαν ώστε να αφαιρεθεί κι άλλο κύρος και εμπιστοσύνη από ένα θεμέλιο της δημοκρατικής πολιτείας.
Η ετυμηγορία αυτή έχει βαθύτατα πολιτική διάσταση που πυροβολεί στην καρδιά ό,τι μας συνέχει ως κοινωνία και πολιτεία. Επιβεβαιώνοντας την αντίληψη ότι το κράτος δεν αγγίζει ποτέ τα δικά του παιδιά, ακόμη κι όταν εκείνα ενεργούν εγκληματικά, σαν να πρόκειται για μαφιόζικη φαμίλια, αποδυναμώνεται η ίδια η δημοκρατία. Στις 3 Μαΐου 2022 ο Ζακ Κωστόπουλος δολοφονήθηκε για δεύτερη φορά.
* καλλιτέχνιδα, ακτιβίστρια
