Θετικές εντυπώσεις, αλλά και ανάμεικτα συναισθήματα άφησε στους Αμερικανούς η πρώτη ομιλία του Τζο Μπάιντεν για την Κατάσταση της Ενωσης – καθιερωμένη ετήσια ομιλία των Αμερικανών προέδρων προς το Κογκρέσο. Μια ομιλία που έγινε εν μέσω της σοβαρότατης κρίσης που προκάλεσε η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, αλλά και εσωτερικών κρίσεων, με την πανδημία να εξακολουθεί δύο χρόνια μετά να αποτελεί μείζονα υγειονομικό κίνδυνο, μια φιλόδοξη νομοθετική ατζέντα που έχει βαλτώσει στη Γερουσία, καλπάζοντα πληθωρισμό, τον υψηλότερο από τις αρχές της δεκαετίας του ‘80, και δημοσκοπήσεις που δείχνουν χαμηλή δημοτικότητα ύστερα από έναν χρόνο κι ενάμιση μήνα θητείας στον Λευκό Οίκο.
Με πολύ σκληρή γλώσσα προς τον πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν, με επαίνους προς την ενότητα και την ετοιμότητα που επέδειξαν οι σύμμαχοι των ΗΠΑ, «ήταν ένας Μπάιντεν που μιλούσε ως πρόεδρος σε καιρό πολέμου, μόνο που έλειπαν τα αμερικανικά στρατεύματα», όπως σχολίαζαν οι Los Angeles Times. «Μιλούσε για τον αγώνα της Ουκρανίας απέναντι σε έναν ξένο εχθρό και υπερτόνισε την αμερικανική ενότητα προκειμένου να πουλήσει την εσωτερική ατζέντα του».
Οπως μάλιστα σχολίαζε η ίδια αμερικανική εφημερίδα, προσπάθησε να θυμίσει κάτι από τον «Βρόμικο Χάρι», τον γνωστό κινηματογραφικό χαρακτήρα που υποδύθηκε ο Κλιντ Ιστγουντ, όταν είπε με στόμφο «δεν ξέρει ο Πούτιν τι τον περιμένει». Μια σκληράδα που, ωστόσο, μετατράπηκε σε μεγάλη αμηχανία για τους παρευρισκόμενους όταν ο πρόεδρος μπέρδεψε τους Ουκρανούς με τους… Ιρανούς. «Ο Πούτιν μπορεί να περικυκλώνει το Κίεβο με τανκς, αλλά δεν θα κερδίσει ποτέ τις καρδιές και τις ψυχές του ιρανικού λαού», είπε ο Μπάιντεν σε ένα γλωσσικό ολίσθημα που έκανε την αντιπρόεδρο Κάμαλα Χάρις που στεκόταν ακριβώς από πίσω του να μαρμαρώσει.
Στις εύλογες ανησυχίες για τις επιπτώσεις που μπορεί να έχουν και στην καθημερινότητα των Αμερικανών οι κυρώσεις κατά της Ρωσίας και τα πιθανά αντίποινα από τη Μόσχα, ο Μπάιντεν είπε ότι οι ΗΠΑ ίσως διαθέσουν άλλα 30 εκατομμύρια βαρέλια αργού από τα στρατηγικά τους αποθέματα «εάν είναι απαραίτητο» για να σταθεροποιηθεί η αγορά μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Είπε μάλιστα πως θα πρέπει να ενισχυθεί η εγχώρια παραγωγή προκειμένου να μειωθεί η εξάρτηση της χώρας από τις εισαγωγές, παραλείποντας, βέβαια, να διευκρινίσει ότι σε μια τέτοια περίπτωση θα χρειαστεί αρκετός χρόνος ώσπου να ισορροπήσει η κατάσταση και συνεχίζοντας τη «δημιουργική ασάφεια» ως προς το ζήτημα. «Τίποτα δεν είναι εκτός συζήτησης», απάντησε χθες στους δημοσιογράφους όταν τον ρώτησαν αν σκοπεύει να απαγορεύσει τις εισαγωγές ρωσικού πετρελαίου.
Ο Μπάιντεν, στην ομιλία του, αφού τόνισε ότι ο Ρώσος πρόεδρος υπολόγισε εντελώς λάθος τις προθέσεις των συμμάχων, ότι είναι απομονωμένος όσο ποτέ κι ότι ακόμα κι αν κερδίσει τελικά στο πεδίο της μάχης, η χώρα του θα βγει αποδυναμωμένη, πέρασε στην εγχώρια ατζέντα, για την οποία, εξάλλου, θα κριθεί στις κάλπες για την ανανέωση των μελών του Κογκρέσου τον Νοέμβριο. Η πανδημία του νέου κορονοϊού, είπε, «δεν χρειάζεται πια να διαφεντεύει τις ζωές μας» και πρόσθεσε ότι «θα συνεχίσουμε να αγωνιζόμαστε εναντίον του ιού αυτού, όπως κάνουμε και με τις άλλες ασθένειες». Χθες, μία μέρα μετά την ομιλία, ο Λευκός Οίκος ανακοίνωσε ένα νέο πρόγραμμα σε εθνικό επίπεδο για ευρεία διεξαγωγή διαγνωστικών τεστ και λήψη χαπιών κατά του ιού στα φαρμακεία και στα κέντρα υγείας.
Η οπισθοχώρηση
Στο πεδίο όμως του φιλόδοξου νομοσχεδίου Build Back Better που προέβλεπε γενναίες δαπάνες για την ενίσχυση της κοινωνικής και περιβαλλοντικής πολιτικής, ο Μπάιντεν έκανε ουσιαστικά πίσω, αναγνωρίζοντας ότι το νομοσχέδιο δεν έχει ελπίδες να περάσει από τη Γερουσία, αλλά ότι μπορεί να σωθούν κάποια κομμάτια του, ενώ επανέλαβε την πρόθεσή του να κάνει νόμο του κράτους το νομοσχέδιο για την προστασία και επέκταση των εκλογικών δικαιωμάτων. Ανακοίνωσε επίσης ότι θέλει να αυξηθεί η χρηματοδότηση προς την αστυνομία προκειμένου να καταπολεμηθεί η εγκληματικότητα.
«Η λύση είναι να χρηματοδοτήσουμε την αστυνομία, όχι να την αποχρηματοδοτήσουμε», είπε, απαντώντας σε ένα σύνθημα που πρωταγωνίστησε στην προεκλογική εκστρατεία το 2020 εν μέσω του κινήματος που ακολούθησε τη δολοφονία του Αφροαμερικανού Τζορτζ Φλόιντ από αστυνομικούς. Με στόχο, προφανώς, το πιο συντηρητικό ή μετριοπαθές κοινό που θα πάει στην κάλπη τον Νοέμβριο.
Οι αντίπαλοι, πάντως, δεν του χαρίστηκαν σε κανένα επίπεδο. «Αντί να οδηγήσει την Αμερική προς τα εμπρός, έχουμε την αίσθηση ότι ο πρόεδρος Μπάιντεν και το κόμμα του μας έστειλαν πίσω στη δεκαετία του ‘70 ή του ‘80», είπε η Ρεπουμπλικανή κυβερνήτης της Αϊόβα, Κιμ Ρέινολντς, η πρώτη από το κόμμα της που αντέδρασε επίσημα.
Ανάμεικτα συναισθήματα από τους φιλοκυβερνητικούς New York Times, οι οποίοι έκριναν ότι «ο Μπάιντεν άφησε αναπάντητα, προς το παρόν τουλάχιστον, αρκετά από τα πιο σκληρά ερωτήματα σχετικά με το προς τα πού οδεύει η Αμερική και ποια θα είναι η θέση της μετά την πρόκληση του Πούτιν να διαλύσει μια παγκόσμια τάξη που είχε σχεδιαστεί κυρίως από την Ουάσινγκτον».
Οι Αμερικανοί, πάντως, ανταποκρίθηκαν θετικά σε ποσοστό 71% στην ομιλία του Μπάιντεν για την Κατάσταση της Ενωσης, σύμφωνα με γκάλοπ του CNN. Κάτι που όμως δεν προεξοφλεί τίποτα για το μέλλον. Oπως σχολίασε στους Los Angeles Times ο Κόντι Κίναν, ο βασικός λογογράφος του Μπαράκ Ομπάμα, «η συγκεκριμένη ομιλία είναι από τις σημαντικότερες για έναν πρόεδρο, αλλά, ας μη γελιόμαστε, οι περισσότεροι Αμερικανοί την ξεχνούν ύστερα από δυο μέρες».
