Η επέκταση του ΝΑΤΟ και η Ρωσία

Το 2022 αναμένεται να ολοκληρωθεί εντός της Ε.Ε. η διαδικασία που αποκαλείται Διάσκεψη για το Μέλλον της Ευρώπης (Conference on the Future of Europe), η οποία λίγης προσοχής έτυχε στην Ελλάδα, κυρίως με ευθύνη της κυβέρνησης.

Την ίδια ώρα, η ευρωπαϊκή ασφάλεια δοκιμάζεται επικίνδυνα λόγω της έντασης Ρωσίας-Δύσης γύρω από το Ουκρανικό, καθώς απέβη άκαρπη, σύμφωνα με τον διεθνή Τύπο, η πρόσφατη τηλεφωνική συνομιλία Μπάιντεν-Πούτιν για το ζήτημα.

Ας θυμηθούμε ότι η ουκρανική κρίση ξεκίνησε το 2014, εξελισσόμενη σε εμφύλιο πόλεμο, με τις ρωσόφωνες ανατολικές περιοχές της χώρας να κινούνται αποσχιστικά από το Κίεβο. Νωρίτερα η Ρωσία είχε προσαρτήσει την Κριμαία, την οποία και δεν εννοεί να επιστρέψει στην Ουκρανία παρά τις εις βάρος της ευρωπαϊκές και αμερικανικές κυρώσεις.

Ακολούθησε η διαδικασία ειρήνης του Μινσκ στο πλαίσιο του ΟΑΣΕ, με τη συμμετοχή σε επίπεδο κορυφής των Ρωσίας, Γαλλίας, Γερμανίας και Ουκρανίας, δηλαδή, διαδικασία ευρωπαϊκή χωρίς την άμεση συμμετοχή των ΗΠΑ, που ήταν επιλογή των Μέρκελ και Ολάντ.

Ολοι συμφωνούν στην αποκατάσταση της ενότητας και σταθερότητας της Ουκρανίας, αλλά για τη Ρωσία κόκκινη γραμμή είναι η μη ένταξη της χώρας στο ΝΑΤΟ, δευτερευόντως ούτε στην Ε.Ε. Κάτι ανάλογο είχε συμβεί το 2008, που η Γεωργία με πρόεδρο τον Σακασβίλι ήθελε να εντάξει και τη χώρα αυτή στο ΝΑΤΟ. Η Μόσχα αποδέχτηκε απρόθυμα την ένταξη στην Ατλαντική Συμμαχία χωρών του πρώην σοβιετικού μπλοκ, αλλά αντιδρά έντονα όταν πρόκειται για πρώην Σοβιετικές Δημοκρατίες, αναγνωρίζοντας ωστόσο την ιδιαιτερότητα των χωρών της Βαλτικής.

Δυστυχώς, η λήξη του Ψυχρού Πολέμου δεν συνοδεύτηκε από την αποδοχή εκ μέρους των ΗΠΑ των θέσεων της Ρωσίας για τη μη διεύρυνση του ΝΑΤΟ, δεδομένου ότι το Σύμφωνο της Βαρσοβίας διαλύθηκε το 1990. Επόμενο ήταν, η διάλυση της ΕΣΣΔ, Χριστούγεννα του 1991, με πρωτεργάτη τον Γέλτσιν να αποδυναμώσει τις θέσεις της Μόσχας που ήθελε έναν αναβαθμισμένο ΟΑΣΕ, προτείνοντας τη δημιουργία μέσα από τη δομή αυτή ενός πανευρωπαϊκού συστήματος ασφάλειας.

Τόσο οι ΗΠΑ όσο και η Ρωσία εκμεταλλεύονται το γεγονός ότι η Ουκρανία είναι μια διαιρεμένη χώρα, με τη δυτική πολιτισμικά και πολιτικά διαφορετική, τη δε ανατολική πιο κοντά στη Μόσχα. Γι’ αυτό η ενότητα της χώρας περνά από έναν ιστορικό συμβιβασμό, τόσο στο εσωτερικό της όσο και ως προς τις διεθνείς της σχέσεις. Μόνο έτσι μπορεί να μετατραπεί σε πυλώνα ειρήνης και συνεργασίας για το σύνολο της ηπείρου μας.

* Μέλος της Κεντρικής Επιτροπής του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία