Με τη Σαπφώ στα λουτρά της Γέρας

«Οχι μόνο θα συνεχίσουμε τα μπάνια το φθινόπωρο, αλλά και τον χειμώνα», υπερθεμάτισε ο φίλος μου ο Βαγγέλης, απαντώντας στο ερώτημα μέχρι πότε θα κάνουμε μπάνια. Και συμπλήρωσε: «Από φέτος πρέπει να κάνουμε και θερμά μπάνια, ιαματικά, στα Θέρμα της Γέρας». Αμ’ έπος, αμ’ έργον. Μετά από δυο μέρες τηλεφωνούμε στο θεραπευτήριο (έστω κι αν δεν νιώθαμε ασθενείς), ως σπα αναφέρεται στα διαφημιστικά, για να κλείσουμε θέσεις. Μας πληροφόρησαν ότι πρέπει να έχουμε μαζί μας σαγιονάρες, μαγιό, πετσέτα, σαμπουάν και να είμαστε ακριβείς στην ώρα μας. Γιατί όπως διαπιστώσαμε η ζήτηση και η προσέλευση είναι μεγάλη. Εκτός από θεραπευτικούς σκοπούς αρκετοί κάνουν θερμά μπάνια για λόγους ευεξίας και χαλάρωσης.

Το νερό έρρεε από τρεις μαρμάρινους κρουνούς, μέσα στην παμπάλαιη μαρμάρινη δεξαμενή. Στα σημεία εισόδου, εξόδου κι όπου είναι το όριο του νερού με τα μάρμαρα έχουν σχηματιστεί πολύχρωμα ιζήματα από τα άλατα και τις ουσίες που αποθέτει το νερό. Υδρατμοί ανεβαίνουν προς τον ημικυκλικό θόλο και στη συνέχεια υγροποιούνται. Κλείνεις τα μάτια, δέχεσαι το θερμό νερό πάνω στα μέλη σου· χαλαρώνεις, ονειρεύεσαι, τόσο που κινδυνεύεις να κυλήσεις στον πυθμένα. Σε συνεφέρνει ο υπόκωφος ήχος που κάνει το νερό καθώς πέφτει στη μικρή στέρνα της υπερχείλισης. Τότε θυμάσαι κάποιο παλιό ιστορικό των θερμών πηγών.

Το 1982 πραγματοποιήθηκε στα Καμένα Βούρλα διεθνές συνέδριο για τις θερμές πηγές. Σ’ αυτό συμμετείχε κι ο αείμνηστος δήμαρχος Μυτιλήνης, ο Δάσκαλος, Απόστολος Αποστόλου, καθότι στην περιφέρεια του δήμου υπάρχουν οι θερμές πηγές του Κόλπου Γέρας. Θυμάται και γράφει στα απομνημονεύματά του για το πώς εκθείαζαν τις πηγές τους οι εκπρόσωποι διάφορων περιοχών: «Μερικοί ανακάτωναν και τους θεούς και ημίθεους της Αρχαίας Ελλάδας. Ενας έλεγε πως στις πηγές της πατρίδας του λουζόταν ο θεός Απόλλωνας. Και άλλος πως στις δικές τους πηγές έπαιρνε το λουτρό του ο ομηρικός Αχιλλέας». Ο Αποστόλου τούς είπε ότι δεν θα ασχοληθεί με μύθους, θεούς και ημίθεους, αλλά θα μιλήσει «με τη γλώσσα της Ιστορίας». Και συνεχίζει: «Ελάτε, φίλοι μας, στη Μυτιλήνη να γνωρίσετε τις πηγές όπου λουζόταν η ποιήτρια των αιώνων, η μεγάλη μας Σαπφώ. Μέσα στο ειδυλλιακό τους περιβάλλον εμπνεόταν. Και από τα ζεστά νερά τους έβγαινε ξανανιωμένη. Κι έγραφε τα αθάνατα ποιήματά της, που τραγουδούσαν τον έρωτα και τη χαρά της ζωής».

Μπορεί να έκανε μπάνιο στα Θέρμα του Κόλπου Γέρας η Σαπφώ, μπορεί και όχι. Ενα τέτοιο «ψέμα» μπορεί να είναι και αλήθεια. Ετσι κι εμείς νιώθουμε την παρουσία της, τις μαθήτριές της. Τις θέλουμε να κατεβαίνουν νωχελικά, ηδονικά στις μαρμάρινες δεξαμενές και κατόπιν να περπατάνε στον γεραγώτικο ελαιώνα, πλάι στη θάλασσα. Γιατί μερικές φορές η Ιστορία είναι προέκταση του μύθου μας.

* συγγραφέας, διδάκτωρ Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας