Δεν έχουν περάσει αρκετές μέρες και ήδη γίνεται συζήτηση σε κυβερνητικό επίπεδο για το σχέδιο ολιστικής ανασυγκρότησης της βόρειας Εύβοιας μετά τις πρόσφατες δασικές πυρκαγιές που κατέκαψαν χιλιάδες στρέμματα πρασίνου. Ποια όμως είναι η βόρεια Εύβοια; Eχοντας ως πλουτοπαραγωγικές πηγές πρωτίστως το δάσος (συλλογή ρητίνης, υλοτομία, μελισσοκομία), την ελαιοπαραγωγή και τον τουρισμό, αποτελεί έως σήμερα έναν άγνωστο για πολλούς στο εξωτερικό τόπο αλλά ιδιαίτερα προσφιλή σε Ελληνες επισκέπτες μεσαίου ή χαμηλού εισοδήματος.
Διαχρονικά εγκαταλελειμμένη από την πολιτεία, με πλήθος διάσπαρτων οικισμών, οδικό δίκτυο απαρχαιωμένο και άκρως επικίνδυνο, χωρίς βασικές κρατικές υποδομές αναπτυξιακού και κοινωνικού χαρακτήρα, ζει ένα παρατεταμένο δράμα εδώ και πολλές δεκαετίες. Η καταστρεπτική πυρκαγιά ανέδειξε στο πανελλήνιο με τον πλέον μελανό τρόπο τόσο το εν λόγω δράμα όσο και την ανεπάρκεια του κρατικού μηχανισμού να ανταποκριθεί με επιτυχία σε στιγμές κρίσης, προστατεύοντας το φυσικό περιβάλλον, τους πολίτες και τις περιουσίες τους.
Μολονότι οι πάντες γνώριζαν σε επίπεδο Τοπικής Αυτοδιοίκησης, Περιφέρειας και κεντρικής πολιτικής εξουσίας τις πραγματικές ανάγκες των βορειο-Ευβοιωτών, κανείς δεν έσκυψε ποτέ με τη δέουσα σοβαρότητα πάνω τα πραγματικά τους προβλήματα, ούτε έλαβε πρωτοβουλίες ή δραστικά μέτρα για την επίλυσή τους.
Αντιθέτως, τα κέντρα λήψης αποφάσεων εθελοτυφλώντας και παραπέμποντας στις καλένδες χρόνια αιτήματα των κατοίκων της περιοχής (κατασκευή νοσοκομείου στο βορειοκεντρικό τμήμα, υλοποίηση παραλιακού οδικού άξονα Πολιτικών – Λίμνης, βελτιωτικά έργα στις επαρχιακές οδούς και κυρίως στον επαρχιακό άξονα Λίμνης – Ροβιών – Ηλίων – Λουτρών Αιδηψού λόγω κατολισθήσεων, αύξηση των κονδυλίων για την πυροπροστασία, κατασκευή τουριστικών καταφυγίων στους οικισμούς αυξημένου τουριστικού ενδιαφέροντος, δημιουργία θέσεων εργασίας για την καταπολέμηση της ανεργίας στους νέους, ανάπτυξη ενός σχεδίου προβολής του τουριστικού προϊόντος, περαιτέρω οικονομική ενίσχυση του αγροτικού και κτηνοτροφικού κόσμου κ.λπ.) σιωπούσαν χωρίς ίχνος ενοχής.
Με περίσσεια αδιαφορία και πρωτόγνωρη αναλγησία είχαν επιλέξει σχεδόν συνειδητά να αφήσουν στην τύχη της μια ολόκληρη κοινωνία που απελπιστικά μόνη της αγωνιζόταν όλα αυτά τα έτη για την οικονομική επιβίωσή της και την εξασφάλιση μιας καλύτερης ζωής. Μια καλύτερη ζωή για την οποία το κράτος δεν μερίμνησε ποτέ, ως όφειλε.
Οι κομματικοί μηχανισμοί, πιστοί πάντα στο προεκλογικό τους ραντεβού, αντιμετώπιζαν ανέκαθεν τη βόρεια Εύβοια σαν μια δεξαμενή ψήφων και μόνο, μοιράζοντας ανέξοδες υποσχέσεις και φρούδες ελπίδες σε ρομαντικούς και μάλλον ευκολόπιστους ψηφοφόρους, οι οποίοι προσδοκούσαν μάταια μια ειλικρινή ματιά της πολιτείας σε αυτή τη γωνιά της Ελλάδας, μόλις 3 ώρες από την Αθήνα.
Ζώντας στη σκιά της τελευταίας, η Εύβοια, αν και συνιστά το δεύτερο σε μέγεθος νησί της επικράτειας, εξακολουθεί να παραμένει ο φτωχός συγγενής, με τους κατοίκους της να λογίζονται περισσότερο ως αποπαίδια του ελληνικού κράτους, προορισμένα αποκλειστικά να εκπληρώνουν τον ρόλο του φορολογικού αιμοδότη. Χωρίς αεροδρόμιο, με επισφαλή οδική σύνδεση Βορρά – Νότου και πρωτόγνωρα δυσχερείς συνθήκες μετακίνησης των κατοίκων της προς την πρωτεύουσα του νομού και τα λοιπά μεγάλα αστικά κέντρα κατά τη χειμερινή περίοδο, με ελλιπέστατες νοσοκομειακές υποδομές και απουσία ενιαίας και σαφούς τουριστικής στρατηγικής, βρίσκεται τώρα ενώπιον μιας πρωτόγνωρης περιβαλλοντικής καταστροφής με κοινωνικές, οικονομικές και οσονούπω δημογραφικές επιπτώσεις, των οποίων το άχθος μοιάζει δυσβάσταχτο και εκ πρώτης όψεως μη διαχειρίσιμο.
Ειδικά στην περίπτωση του βόρειου τμήματος του νησιού της Εύβοιας αντικατοπτρίζονται με τον πλέον χαρακτηριστικό τρόπο όλες οι παθογένειες της ελληνικής πολιτείας και του πολιτικού συστήματος, που επέλεξε να γυρίσει εκ νέου την πλάτη στην περιοχή αυτή, ακόμα κι όταν απεγνωσμένα οι κάτοικοί της εκλιπαρούσαν κατά τη διάρκεια της πολυήμερης καταστροφικής πυρκαγιάς για βοήθεια, εγκαταλείποντας έντρομοι τις εστίες και τις επιχειρήσεις τους.
Εστω και την ύστατη στιγμή η κυβέρνηση και ο πολιτικός κόσμος έχουν χρέος να στηρίξουν όχι με όμορφα λόγια, αλλά έμπρακτα αυτόν τον άλλοτε ευλογημένο τόπο, υλοποιώντας όλα όσα του υποσχέθηκαν ή του στέρησαν αναίτια εδώ και δεκαετίες. Οφείλουν να διορθώσουν τη διαχρονική αδικία που συντελέστηκε στο μέχρι πρότινος παραδεισένιο μέρος της βόρειας Εύβοιας, να επουλώσουν τα τραύματα που προκλήθηκαν από μια σειρά αβελτηριών σε βάρος του, εξασφαλίζοντας με γενναίες χρηματοδοτήσεις και περιβαλλοντικό σχέδιο ένα καλύτερο παρόν και ένα ευοίωνο μέλλον για όλη τη βορειοευβοιώτικη κοινωνία. Η τελευταία δεν το απαιτεί, το αξίζει!
*διδάκτορας Πανεπιστημίου Αιγαίου
