• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    14°C 10.9°C / 16.2°C
    0 BF
    71%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    13°C 10.6°C / 14.7°C
    0 BF
    82%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    14°C 13.0°C / 16.8°C
    0 BF
    66%
  • Ιωάννινα
    Ελαφρές νεφώσεις
    8°C 7.9°C / 10.3°C
    1 BF
    93%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    9°C 8.9°C / 8.9°C
    2 BF
    81%
  • Βέροια
    Ελαφρές νεφώσεις
    12°C 9.8°C / 14.0°C
    2 BF
    81%
  • Κοζάνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    7°C 6.8°C / 8.4°C
    2 BF
    93%
  • Αγρίνιο
    Ελαφρές νεφώσεις
    13°C 12.6°C / 14.0°C
    1 BF
    86%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 14.3°C / 18.1°C
    3 BF
    73%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    13°C 12.9°C / 12.9°C
    2 BF
    70%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    15°C 14.4°C / 18.5°C
    2 BF
    67%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    12°C 12.3°C / 12.3°C
    1 BF
    59%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    18°C 18.3°C / 18.3°C
    1 BF
    73%
  • Λάρισα
    Σποραδικές νεφώσεις
    12°C 9.5°C / 11.9°C
    0 BF
    87%
  • Λαμία
    Ελαφρές νεφώσεις
    9°C 9.5°C / 9.5°C
    0 BF
    86%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    19°C 14.8°C / 18.8°C
    2 BF
    66%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    13°C 11.1°C / 16.4°C
    1 BF
    85%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    14°C 10.4°C / 14.4°C
    1 BF
    77%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    13°C 10.9°C / 14.7°C
    1 BF
    82%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    8°C 7.8°C / 7.8°C
    1 BF
    93%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Τα τσακάλια της ΤΙΝΑ και ο υπαρκτός «σοσιαλισμός»

  • A-
  • A+

Η Αριστερά σχεδόν παντού στον κόσμο -υπάρχουν και ορισμένες εξαιρέσεις- δυσκολεύεται να πείσει τις κοινωνίες και ιδιαίτερα τις υποτελείς τάξεις που θεωρητικά είναι οι προνομιακοί συνομιλητές της ότι έχει επεξεργαστεί το κοινωνικό μοντέλο που θα αντικαταστήσει τον καπιταλισμό. Οι συνθήκες έχουν αλλάξει, πολλές από τις βεβαιότητές της έχουν υποχωρήσει και έχει κλονιστεί η άποψή της ότι ο σοσιαλισμός είναι ιστορική αναγκαιότητα και κάποια στιγμή θα έρθει είτε με μεταρρύθμιση είτε με επανάσταση.

Οι εύηχες γενικότητες περί δημοκρατίας, ισότητας, ελευθερίας, δικαιοσύνης και η απέχθεια για το υπάρχον σύστημα δεν αρκούν για να προσελκύσουν τις μάζες. Οι γενικότητες αποθαρρύνουν, η απέχθεια από μόνη της φαντάζει ανήμπορη. Στο φυσιολογικό ερώτημα που απασχολεί όσους πιστεύουν ότι ο καπιταλισμός στη σημερινή μορφή του είναι επικίνδυνος και έχει κλείσει τον κύκλο του «τι είδους κοινωνία θέλετε να δημιουργήσετε;», τα κόμματα της Αριστεράς στην πλειονότητά τους περιορίζονται σε νεφελώδεις διακηρύξεις και περιθωριακούς ριζοσπαστισμούς.

Ο Αντώνης Λιάκος στο άρθρο του στην «Εφημερίδα των Συντακτών» (12-7-2021) με τον τίτλο «Λουδίτες και Αριστερά» αναμετράται με την απορία: Αφού η εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο υπάρχει, αφού οι ανισότητες μεγαλώνουν, αφού η δημοκρατία χωλαίνει, αφού η φτώχεια είναι απειλητική, αφού, αφού, αφού… «γιατί η Αριστερά δεν έχει χώρο στο φαντασιακό των ανθρώπων;».

Επισημαίνει ότι «ο ιδεολογικός σκελετός, οι βασικές αρχές της Αριστεράς δημιουργήθηκαν σε μια άλλη εποχή. Είναι ότι έως και τον προχωρημένο 20ό αιώνα ο σοσιαλισμός -όπως και να τον όριζε κανείς- εμφανιζόταν ως το επόμενο στάδιο του καπιταλισμού…Ερχόταν επί πτερύγων της προόδου…Πάει αυτή η βεβαιότητα τώρα. Τα σοσιαλιστικά καθεστώτα έδωσαν τη θέση τους στον επελαύνοντα καπιταλισμό, στην Κίνα μάλιστα ο κομμουνισμός έγινε το λίκνο της πιο θεαματικής καπιταλιστικής εκτόξευσης». Και γεννάται το ερώτημα: Τα καθεστώτα που εξαφανίστηκαν το 1989-90 ήταν σοσιαλιστικά; Είναι η σημερινή Κίνα κομμουνιστική;

Με το ίδιο θέμα ασχολείται και ο Μπράνκο Μιλάνοβιτς στο ενδιαφέρον βιβλίο του «Καπιταλισμός χωρίς αντίπαλο» (Εκδόσεις Πόλις). Κατά την ανάλυσή του ο κομμουνισμός εκπλήρωσε τον ρόλο που του αναλογούσε και είναι ένα σύστημα που ανήκει στο παρελθόν και όχι στο μέλλον. Στη συνέντευξη που του πήραμε με τον συνάδελφο Τάσο Τσακίρογλου (16-1-2021) του θέσαμε το ερώτημα: «Ηταν κομμουνιστικά τα καθεστώτα του υπαρκτού; Σήμερα δύσκολα θα βρείτε μαρξιστή που να υποστηρίζει κάτι τέτοιο. Αντιθέτως πολλοί θεωρούν ότι ο “υπαρκτός” ήταν η δυσφήμηση του σοσιαλιστικού ιδεώδους».

Η απάντησή του: «Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι τα ουσιώδη χαρακτηριστικά του, η μη ιδιωτική ιδιοκτησία των μέσων παραγωγής και ο κεντρικός έλεγχος των οικονομικών αποφάσεων ήταν σε πλήρη συμφωνία με την παραδοσιακή -συμπεριλαμβανομένης και εκείνης του Μαρξ- αντίληψη για τον σοσιαλισμό». Δεν είχε πει μόνον αυτά ο Μαρξ για τον σοσιαλισμό και σίγουρα δεν τα είπε έτσι, επίσης είπε και πολλά άλλα, εξαιρετικά σημαντικά και ουσιώδη και βεβαίως δεν μπορούσε να φανταστεί ότι αυτό το μόρφωμα του κρατικομονοπωλιακού, γραφειοκρατικού και δεσποτικού καπιταλισμού (έτσι το έχουν περιγράψει πολλοί μαρξιστές) θα τον τοποθετούσε στην κορυφαία θέση στις αναπεπταμένες σημαίες του και θα τον χρησιμοποιούσε ως άλλοθι για να δικαιολογήσει τις εγκληματικές πρακτικές του.

Ούτε βεβαίως πρέπει να ξεχνάμε ότι εγκαίρως είχαν εκφράσει τις ισχυρές αντιρρήσεις τους και προειδοποιούσαν για τον κίνδυνο του εκφυλισμού και για την εκτροπή της επανάστασης πολλοί σύγχρονοι του Λένιν και του Τρότσκι. Από τον… αποστάτη Κάουτσκι και την κόκκινη Λούξεμπουργκ μέχρι την αναρχική Γκόλντμαν. Ο,τι φοβήθηκαν πως θα συμβεί δυστυχώς συνέβη, ό,τι προέβλεψαν με μελαγχολική διαύγεια εμφανίστηκε κι ας προσέγγιζαν το εγχείρημα από διαφορετικές ιδεολογικές αφετηρίες.

Αν όμως συμφωνήσουμε με τη θέση ότι εκείνα τα καθεστώτα ήταν σοσιαλιστικά, τότε πρέπει να συμφιλιωθούμε με την ιδέα ότι ο σοσιαλισμός όπου εφαρμόστηκε απέτυχε παταγωδώς και άρα δεν συνιστά σήμερα ένα ελκυστικό παράδειγμα, ικανό να κινητοποιήσει τους εργαζόμενους. Τα καθεστώτα που υποτίθεται ότι ήταν εργατικά κατέρρευσαν (για ανατροπή λόγω προδοσίας μιλούν οι οπαδοί τους) χωρίς να ανοίξει μύτη. Δεν τα υπερασπίστηκαν ούτε αυτοί που στο όνομά τους μιλούσαν οι ηγετικές ομάδες τους.

Ηταν μια τραγική αντίφαση ανάμεσα στη θεωρία και την πράξη. Είχαμε τη βεβήλωση του σοσιαλιστικού ιδεώδους. Ή όπως το έχει πει ο Ντεριντά, επρόκειτο για «τη σήψη ενός σχεδίου» («Τα Νέα», 2-10-2005). Ποιους όμως ευνοεί η αντίληψη ότι ο «υπαρκτός» ήταν σοσιαλισμός; Μα τα τσακάλια της ΤΙΝΑ, δηλαδή τα κόμματα της Δεξιάς και της μεταλλαγμένης σοσιαλδημοκρατίας. Τι μας λένε; Ο σοσιαλισμός συνετρίβη, κατάντησε μια φονική ουτοπία, η Ιστορία τελείωσε, δεν υπάρχει εναλλακτική λύση, είναι μάταιο να την αναζητούμε, οφείλουμε να συνθηκολογήσουμε με την πραγματικότητα και στην καλύτερη περίπτωση ας προσπαθήσουμε να διορθώσουμε κάπως και όπου μας παίρνει τον καπιταλισμό.

Ανάγωγα

Ο υπουργός Κώστας Καραμανλής επιτίθεται στους λοιμωξιολόγους που λένε ότι ο ιός μεταδίδεται και στα μέσα μαζικής μεταφοράς. Οταν όμως ορισμένοι εξ αυτών έλεγαν στην πρώτη φάση της πανδημίας ότι δεν υπάρχει μετάδοση στα μέσα μαζικής μεταφοράς ήταν όλα καλά. Οι ίδιοι άνθρωποι, τότε έγκυροι και σοβαροί, σήμερα ανεύθυνοι και επιπόλαιοι.

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ποιος τύπος δημοκρατίας ταιριάζει στη Δεξιά;
Ερωτήματα όπως αυτό: Κινδυνεύει η δημοκρατία σήμερα και από ποιους ή το άλλο, γιατί δεν λειτουργεί στις μέρες μας η δημοκρατία και ποιοι είναι οι λόγοι της απορρύθμισής της, βρίσκονται στα χείλη όλων μας στην...
Ποιος τύπος δημοκρατίας ταιριάζει στη Δεξιά;
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Πώς να συνθηκολογήσεις με το αλαμπές μέλλον;
Ο ευρωκομμουνισμός δεν υπάρχει -οι μεταλλάξεις του είναι αξιοθρήνητες- ενώ η σοσιαλδημοκρατία, όπου κυβέρνησε, εφάρμοσε λογικές διαχείρισης και οδηγήθηκε στην απαξίωση.
Πώς να συνθηκολογήσεις με το αλαμπές μέλλον;
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Καπιταλισμός και δημοκρατία, ένα ζευγάρι σε διάσταση
Οι φτωχοί φταίνε για τη φτώχεια τους, οι άνεργοι για την αποβολή τους από την αγορά εργασίας, οι χρεωμένοι για τα χρέη τους. Οι φτωχοί δεν άρπαξαν τις ευκαιρίες που τους παρουσιάστηκαν για να βγουν από τη...
Καπιταλισμός και δημοκρατία, ένα ζευγάρι σε διάσταση
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο μπαμπούλας της Αριστεράς τρομάζει τη Δεξιά
Η Δεξιά εξακολουθεί να φοβάται την Αριστερά κι ας πιστεύει ότι βρίσκεται στο χρονοντούλαπο της Ιστορίας και δεν δείχνει να ανησυχεί για την Ακρα Δεξιά, η οποία σε δυο ειδικού βάρους ευρωπαϊκές χώρες (Ιταλία,...
Ο μπαμπούλας της Αριστεράς τρομάζει τη Δεξιά
ΑΠΟΨΕΙΣ
«Πετάει ο γάιδαρος;» -«Πετάει ακόμη, αλλά σαν κότα»!
Υποτίθεται ότι η Νέα Δημοκρατία ήταν πανέτοιμη να κυβερνήσει τη χώρα με διαφορετικό τρόπο από τον συνήθη πριν ακόμη κερδίσει τις εκλογές. Υποσχόταν ότι έχει αλλάξει και καλούσε τους πολίτες να την...
«Πετάει ο γάιδαρος;» -«Πετάει ακόμη, αλλά σαν κότα»!
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Ολα τριγύρω αλλάζουνε, όλα τα ίδια μένουν!
Δυστυχώς η Δεξιά, θεωρώντας ότι είναι ο φυσικός ιδιοκτήτης της χώρας, προσπαθεί κάθε φορά που νιώθει πως απειλείται η κυριαρχία της να δημιουργήσει συνθήκες ανωμαλίας.
Ολα τριγύρω αλλάζουνε, όλα τα ίδια μένουν!

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας