Κύριε Πρωθυπουργέ, κύριοι Υπουργοί Υγείας και Προστασίας του Πολίτη και Μητροπολίτη Καισαριανής, Βύρωνα και Υμηττού,
Δεν τρέφω ελπίδες ότι μετά την ανάγνωση αυτής της επιστολής θα λάβουμε από εσάς τις πολυπόθητες απαντήσεις, αισθάνομαι, ωστόσο, ότι οφείλω τη δημοσιοποίησή της στη μνήμη της μητέρας μας, που σήμερα θα «έκλεινε» τα 87 της χρόνια. Κι όχι, δεν είχαμε αυταπάτες ότι με τα σοβαρότατα προβλήματα της υγείας της θα μπορούσε να ζήσει για ακόμα πολλά χρόνια – ειδικά από τη στιγμή που, τις τελευταίες της μέρες, βρέθηκε αντιμέτωπη και με τον κορονοϊό. Είχαμε όμως την πεποίθηση ότι θα «έφευγε» με τις τιμές που της άξιζαν, όπως αξίζουν σε κάθε οντότητα που «φεύγει» από αυτήν τη ζωή.
Πριν από τα ερωτήματα που μας «καίνε», θα ξεκινήσω με όσα διαβάσαμε τουλάχιστον 10 φορές η αδερφή μου κι εγώ στον επίσημο ιστότοπο του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας:
● Δε συστήνεται απολύμανση του νεκρού σώματος προ της μεταφοράς στον νεκροθάλαμο/νεκροτομείο, ούτε σε καμία άλλη περίπτωση.
● Η τοποθέτηση του νεκρού σώματος σε ανθεκτικό, αδιάβροχο, πλαστικό σάκο με φερμουάρ, γενικά δεν προτείνεται από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ).
● Διατήρηση του νεκρού σώματος σε ψυγείο σε θερμοκρασία το μέγιστο έως 4ºC.
● Οι θανόντες με λοίμωξη Covid-19 κηδεύονται σύμφωνα με το εθιμοτυπικό.
● Το προσωπικό του γραφείου τελετών που θα φροντίσει τον νεκρό (λουτρό, χτένισμα, ντύσιμο…) πρέπει να φορά τον κατάλληλο προστατευτικό εξοπλισμό.
● Η ταρίχευση δεν συνιστάται.
● Ο νεκρός τοποθετείται σε φέρετρο, αφού περιβληθεί με σεντόνι εμποτισμένο με αντισηπτικό διάλυμα. Σχετικά με την τοποθέτηση του νεκρού σε ανθεκτικό, αδιάβροχο σάκο με φερμουάρ, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας δεν την κρίνει απαραίτητη, εκτός αν συντρέχουν άλλοι λόγοι (π.χ. μεγάλη διαρροή σωματικών υγρών).
● Εάν η οικογένεια το επιθυμεί, μπορεί να δει τον νεκρό, χωρίς να τον αγγίξει ή να τον ασπαστεί.
Τι ζήσαμε εμείς; Τι ακριβώς έζησε η μητέρα μας;
Στο νοσοκομείο την έκλεισαν σε έναν σάκο, γυμνή, το γραφείο τελετών την έκλεισε σε έναν επιπλέον σάκο –ακολουθώντας όλοι προηγούμενες κυβερνητικές εγκυκλίους (τελευταία ήταν αυτή της 7ης Μαΐου 2020) και φοβούμενοι τα πολύ υψηλά πρόστιμα που ακόμα ισχύουν– τη μετέφεραν σε «ειδικό» ψυγείο (για 6 ολόκληρες μέρες, μέχρι να βρούμε πού μπορούμε να την κηδέψουμε), το φέρετρο καλύφθηκε εξ ολοκλήρου με χονδρό πλαστικό (όπως και η εικόνα της Παναγίας, που ήταν πάνω του), καταλήξαμε στο Κοιμητήριο Βύρωνα (επειδή η τοποθεσία ενταφιασμού των νεκρών από κορονοϊό είναι λιγότερο απομακρυσμένη και πιο «ανθρώπινη»), η νεκρώσιμη ακολουθία έγινε στη μικρή, παλιά εκκλησία (γιατί στην «καλή» δεν μπαίνουν τέτοιες περιπτώσεις, με απόφαση του μητροπολίτη), ο παπάς ΔΕΝ μας συλλυπήθηκε ούτε πλησίασε το φέρετρο και, στο τέλος, την παρέλαβαν για να τη θάψουν 4 άντρες ντυμένοι σαν… αστροναύτες!
Και, φυσικά, όλοι την κοίταζαν! Ολοι τη συζητούσαν! Μόνο εμείς δεν μπορέσαμε ούτε να τη δούμε, για μια τελευταία φορά, από μακριά, ούτε να τη χαιρετήσουμε. Ούτε τίποτα… Ούτε, βέβαια, να τη μεταφέρουμε στο χωριό της (αφού τότε, σύμφωνα πάντα με τις παλιές εγκυκλίους, θα απαιτούνταν ταρίχευση που ο ΠΟΥ έχει απαγορεύσει!) κι ούτε καν να της εξασφαλίσουμε κάτι καλύτερο για «τελευταία της κατοικία» (αφού πιθανολογείται ότι οι συγκεκριμένες θέσεις «πιάνονται» για 5-10 χρόνια, άρα πρέπει να είναι στις πιο… αζήτητες).
Εχουμε περάσει πολλά, ως οικογένεια, και ξέρουμε καλά ότι όλα τα παραπάνω δεν έχουν ιδιαίτερη σημασία… Διαβάζοντας, όμως, ένα από τα δεκάδες άρθρα που έχουν γραφτεί για τη μακάβρια διαχείριση των νεκρών από κορονοϊό (https://www.cnn.gr/focus/story), δεν μπορώ παρά να σιγουρευτώ πως δεν υπάρχει πλέον κανένας σεβασμός! Η αδιαφορία, η ολιγωρία, η γραφειοκρατία, ο «ωχαδερφισμός» κυριαρχούν παντού, ακόμα κι όταν πρόκειται για την απλή «αντιγραφή» των οδηγιών του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας.
Εμείς δεν κοιμόμαστε τα βράδια… Και τις εικόνες αυτές αποκλείεται να τις ξεχάσουμε! Εσείς –με πρώτο τον σεβάσμιο μητροπολίτη– κοιμάστε ήσυχα; Ειλικρινά, δεν σας το εύχομαι! Κι αν κάτι μας κάνει σήμερα λίγο να χαμογελάμε, είναι η γνώση ότι η μαμά μας γιορτάζει τα γενέθλιά της με τους «άλλους» πολυαγαπημένους της, κάπου ψηλά, φωτεινά, σε έναν πολύ καλύτερο κόσμο από τον δικό σας. Κι ας μην μπόρεσαν να της πουν «αντίο» οι δυο κόρες της…
Η επιστολή δημοσιεύτηκε στο φύλλο της «Εφ.Συν.» τη Δευτέρα 05/07/2021.
