O «ρους» της ιστορίας μοιάζει με την πορεία ενός αδιευκρίνιστου και άμορφου πλοιαρίου στα πότε ήρεμα, και πότε ερμητικά, νερά ενός πλωτού ποταμού.
Κατά τη διάρκεια αυτής της διαδρομής το μόνο βέβαιο είναι πως δεξιά και αριστερά εκβάλλονται διάφορα πράγματα.
Άλλα παραμένουν ως παρατημένα «περιττά αντικείμενα», που έχουν πια για τα καλά εντρυφήσει και τα ίδια στο νέο ρόλο τους και ας συμπεριφέρονται σα να μην τρέχει τίποτα: σα να συνεχίζουν να διασχίζουν τον ποταμό με τις ίδιες ακριβές ασκήσεις ύφους.
Όμως, δεν είναι έτσι, και το γνωρίζουν καλά…
Από την άλλη, κάποιες σπορές έχουν «πιάσει», έχουν μεγαλώσει δημιουργώντας μικρά δάση ή μεγάλα αλσύλλια, που ομορφαίνουν αφενός την εικόνα, όμως υποχρεώνουν και σε όψιμα «σλάλομ» για την αποφυγή προσκρούσεων…
Υπάρχουν αρκετές γενιές που μεγάλωσαν με το καρφίτσωμα στη συνείδηση τους πως πολιτική σημαίνει κατά βάση ΠΑΣΟΚ, και δευτερευόντως «Δεξιά», με την Αριστερά να συνιστά ένα άλλοθι εσωτερικής καταπράυνσης…
Δεν αρκούν προφανώς πέντε χρόνια για να ξεριζωθούν οι γαλουχήσεις δεκαετιών. Ακόμα και ένας εκνευρισμένος -πέρα από τα παραβιασμένα όρια των αντοχών του- δεν μπορεί να διαγράψει ένα κομμάτι του ίδιου του του εαυτού.
Η μεταπολιτευτική Ελλάδα στο άλμπουμ των αναμνήσεων της έχει σε περίοπτη θέση το συγκλονιστικό κλίμα των μεγάλων συγκεντρώσεων με ομιλητή έναν από τους ελάχιστους ανυπέρβλητους κατόχους της τέχνης του να συνεπαίρνεις τα πλήθη…
Μήπως μπορεί άραγε να σβηστεί η ενσωμάτωση στο βασικό κοινωνικό κορμό πολυάριθμων ανθρώπων που για τις οικογένειες τους -για πολλά χρόνια- η πολιτική τους τοποθέτηση ήταν «στίγμα» και «αιτία» δεινών;
Φυσικά, η αποθέωση του μικροαστικού κιτσαριού, η εμπέδωση της νοοτροπίας πως «όλα είναι εφικτά» και χωρίς ουσιαστικό κόπο…, το διαδεδομένο «κοινωνικό όραμα» του εξοχικού, του δημοσίου και της πρόχειρης και χωρίς ουσιαστικές βάσεις ανέλιξης, δεν σκίασαν απλώς το εγχείρημα του «πράσινου ήλιου», αλλά λειτούργησαν σα νάρκες σε ένα ωχρό έδαφος.
Που, με μαθηματική ακρίβεια, κάποτε θα έσκαγαν. Το αστείο (τρόπος του λέγειν…) είναι πως δεν έγινε αυτό όταν τις ποδοπατούσαν τα πλήθη των πολλαπλών ορυμαγδών, αλλά όταν το επέλεξαν οι μοναδικοί που ήξεραν την ακριβή χωροταξική ναρκοθέτηση.
Από την παράδοση των εξουσιαστικών ηνίων του ελλαδικού χώρου από τους συνταγματάρχες στους πολιτικούς θιασώτες μιας νέας αστικής δημοκρατίας τέθηκε σε εφαρμογή η προσαρμογή στις δυτικοευρωπαϊκές συνθήκες (που προέκυψαν από τις αρχές του μεταπολεμικού παγκόσμιου γίγνεσθαι).
Με τον Κωνσταντίνο Καραμανλή να κάνει την αρχή, και να παραλαμβάνει στο κατάλληλο χρονικό σημείο το ΠΑΣΟΚ.
Ο κρατικός παρεμβατισμός -βασισμένος στις κεϋνσιανές προσταγές για την ανάληψη από το κράτος του απόλυτου ελέγχου των οικονομικών πρωτοβουλιών, σε ένα είδος μεικτής οικονομίας που θα επέτρεπε στο μέτρο του δυνατού τη διαταξική ικανοποίηση, θα τοποθετούσε στο επίκεντρο το Κράτος Πρόνοιας και τις πολλαπλές κοινωνικές ανάγκες, την ίδια ώρα που αναδείχθηκαν νέα μπλοκ ολιγαρχικού πλουτισμού- είναι η στάμπα του πρώτου κύκλου Πασοκικής διακυβέρνησης.
Γιατί, ο δεύτερος -ο σημιτικός- άλλαξε άρδην τις προτεραιότητες, με τις ανάγκες του κόσμου του χρήματος να είναι η βασική μέριμνα, καθώς πια στη διεθνή σκηνή το «φάντασμα του Φρίντμαν» σκέπαζε τα πάντα….
Για να φτάσουμε στην εποχή του Γ.Α.Παπανδρέου, όταν το κράτος μετατράπηκε σε σύγχρονη «πανώλη» και ο νεοφιλελεύθερος μονεταρισμός απέκτησε τη σοσιαλδημοκρατική του εκδοχή, μετατρέποντας για παράδειγμα το βρετανικό μπλερισμό σε «σοσιαλιστική νησίδα»…
Η ουσία των μνημονίων, με πρόσχημα το χρέος, είναι η «εκδίκηση του οικονομικού φιλελευθερισμού» για τις «χαμένες δεκαετίες» των υποχρεωτικών (και ελέω του «μπαμπούλα» της ΕΣΣΔ) παραχωρήσεων δικαιωμάτων στην πλειοψηφία του κοινωνικού σώματος…
Στο σήμερα, το ΠΑΣΟΚ προσπαθεί να βρει το βηματισμό του. Μην ξεγελιόμαστε, το έργο τους δεν είναι τόσο δύσκολο όσο φαίνεται.
Αρκεί η επανάκτηση ενός είδους διαρκούς εσωτερικής συνοχής, οι κατάλληλες συμμαχίες, ένας συμβατικός λόγος που θα φλερτάρει με τη λογική και τα «κενά» του σύγχρονου πολιτικού σκηνικού, και -το σημαντικότερο- η είσοδος στη βουλή.
Αυτό -ως επικυρωτική ανανέωση και όχι ως «φιλί της ζωής» όπως στις πρόσφατες εθνικές εκλογές- θα είναι η βάση για μια -δυσανάλογη με την εκλογική και κοινωνική απήχηση- ενεργό συμμετοχή στα κεντρικά πολιτικά δρώμενα του άμεσου μέλλοντος.
Τα τελευταία χρόνια αυτό το ρόλο τον ανέλαβε σε ένα αδιάλειπτο one man show ένας πυρφόρος χειριστής του λόγου, ο Βαγγέλης Βενιζέλος, που όμως πλήρωσε ένα και μοναδικό ελάττωμα: το να ανήκει σε εκείνη την κατηγορία των ανθρώπων που όντως πιστεύουν πως είναι σε θέση να φέρνουν πάντα τα πράγματα στα μέτρα τους, επειδή απλά είναι πιο ευφυείς από την πλειοψηφία των ανθρώπων.
Μα, σε καιρούς κρίσης, ακόμα και η πιθανή ανταπόκριση ενός Ανδρέα Παπανδρέου σε ένα τέτοιο στοίχημα, ενδεχομένως, να κυμαινόταν σε πολύ χαμηλά επίπεδα.
Όσο πιο μικρή είναι η απήχηση σου σε ευρύτερα κοινωνικά κομμάτια, τόσο πιο εύκολη είναι η διαχείριση των απαιτήσεων γιατί εκ των πραγμάτων ο εξαναγκαστικά μεταλλαγμένος σκοπός χρειάζεται πιο απλούς χειρισμούς.
Αρκεί ο πρόσκαιρα παραδομένος στα ορμητικά νερά της συντριβής και του υπαρκτού κινδύνου αφανισμού (εξαιτίας -κατά βάση- των σκληρών μα ανώριμων διενέξεων της ενδοπαραταξιακής υπερ-φιλοδοξίας), συνειδητοποιήσει πως κάποια στιγμή τα νερά θα «ηρεμήσουν».
Το ΠΑΣΟΚ, όσο και αν μοιάζει καταδικασμένο εξαιτίας της πρωτοφανούς για τα δυτικοευρωπαϊκά δεδομένα συρρίκνωσης σοσιαλδημοκρατικού κόμματος εξουσίας, μπορεί να βρει τη δική του Ιθάκη…
Δεν είμαστε, βέβαια, στην εποχή των μολυβιών που έδιναν καθοριστικό χρόνο στην ψυχή, αλλά και με το πληκτρολόγιο μπορεί κάποιος από τη γωνία να προσεγγίζει το κέντρο, έστω και αν η αυλή ανήκει σε άλλους…
