Τους «κόμβους επιστροφής» (return hubs) επιτρέπει η νέα νομοθεσία της ΕΕ που εγκρίθηκε το βράδυ της Δευτέρας στις Βρυξέλλες.
Οι νέοι κανόνες επιβάλλουν υποχρεώσεις στους υπηκόους τρίτων χωρών που δεν έχουν δικαίωμα παραμονής στα κράτη μέλη να συνεργάζονται με τις Αρχές. Επίσης, θέτουν σε εφαρμογή εργαλεία για την ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών και προβλέπουν τη δημιουργία κόμβων επιστροφής σε χώρες εκτός ΕΕ, με σεβασμό στα θεμελιώδη δικαιώματα.
Πιο αναλυτικά, οι νέοι κανόνες στους οποίους συμφώνησαν η Κομισιόν, το Συμβούλιο και το Ευρωκοινοβούλιο θα επιτρέψουν στα κράτη μέλη να δημιουργήσουν κόμβους επιστροφής σε τρίτες χώρες για άτομα που δεν έχουν δικαίωμα παραμονής στα κράτη μέλη.
Τέτοιοι κόμβοι επιστροφής θα μπορούσαν να χρησιμεύσουν είτε ως τελικός προορισμός είτε ως κέντρα μεταφοράς που διευκολύνουν την περαιτέρω επιστροφή στη χώρα προέλευσης ή σε άλλη τρίτη χώρα.
Ωστόσο, η αμοιβαία αναγνώριση των αποφάσεων επιστροφής θα παραμείνει προαιρετική προς το παρόν και θα επανεκτιμηθεί δύο χρόνια μετά την έναρξη εφαρμογής του κανονισμού.
Επίσης, ο νέος κανονισμός θεσπίζει αυστηρές υποχρεώσεις για τα άτομα που δεν έχουν δικαίωμα παραμονής στην ΕΕ, ιδίως την απαίτηση να εγκαταλείψουν το κράτος μέλος και να συνεργαστούν με τις εθνικές αρχές.
Ο νέος κανονισμός εισάγει μια Ευρωπαϊκή Εντολή Επιστροφών (ERO), ένα έντυπο στο οποίο τα κράτη μέλη πρέπει να εισάγουν τα βασικά στοιχεία της απόφασης επιστροφής. Αυτό θα διευκολύνει την αμοιβαία αναγνώριση, καθώς τα κράτη μέλη θα έχουν τις απαραίτητες πληροφορίες για να αναγνωρίσουν την απόφαση επιστροφής ενός άλλου κράτους μέλους.
Τέλος, αποφασίστηκε η επιστροφή ατόμων που θέτουν σε κίνδυνο την ασφάλεια: Ο νέος κανονισμός προβλέπει ειδικά μέτρα για άτομα που θέτουν σε κίνδυνο την ασφάλεια.
«Ο νέος κανονισμός θα επιταχύνει τη διαδικασία επιστροφής και θα αυξήσει τις επιστροφές προσώπων που δεν έχουν νόμιμο δικαίωμα παραμονής στην ΕΕ. Η μετανάστευση αποτελεί ύψιστη προτεραιότητα για την Κυπριακή Προεδρία και η σημερινή ορόσημο συμφωνία ενισχύει την αξιοπιστία της μεταναστευτικής πολιτικής της ΕΕ και συμπληρώνει το Σύμφωνο της ΕΕ για τη μετανάστευση και το άσυλο, πάντα σεβόμενη τα ανθρώπινα δικαιώματα. Η ταχεία ολοκλήρωση αυτού του φακέλου εντός στενού χρονικού πλαισίου αντικατοπτρίζει τη δέσμευση των θεσμικών οργάνων να θεσπίσουν ένα σύνολο κανόνων της ΕΕ για αποτελεσματικές επιστροφές ως μέρος ενός ολιστικού συστήματος μετανάστευσης», δήλωσε ο Νικόλαος Α. Ιωαννίδης, Υφυπουργός Μετανάστευσης και Διεθνούς Προστασίας της Κυπριακής Δημοκρατίας.
