• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    32°C 30.9°C / 32.9°C
    4 BF
    26%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    33°C 31.0°C / 35.7°C
    3 BF
    41%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    36°C 34.9°C / 38.2°C
    2 BF
    20%
  • Ιωάννινα
    Σποραδικές νεφώσεις
    28°C 27.9°C / 27.9°C
    3 BF
    54%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    32°C 31.9°C / 34.1°C
    5 BF
    27%
  • Βέροια
    Ελαφρές νεφώσεις
    35°C 31.2°C / 37.3°C
    0 BF
    39%
  • Κοζάνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    33°C 31.2°C / 33.7°C
    3 BF
    49%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    35°C 35.2°C / 35.2°C
    1 BF
    17%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    28°C 26.8°C / 31.0°C
    5 BF
    55%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    32°C 31.9°C / 32.3°C
    4 BF
    45%
  • Ερμούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    28°C 27.2°C / 28.4°C
    4 BF
    44%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    30°C 29.6°C / 29.6°C
    2 BF
    56%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    35°C 34.9°C / 34.9°C
    4 BF
    31%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    34°C 32.9°C / 33.9°C
    3 BF
    24%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    34°C 31.5°C / 34.0°C
    3 BF
    28%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    29°C 28.8°C / 28.8°C
    5 BF
    49%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    32°C 31.2°C / 33.1°C
    3 BF
    16%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    32°C 31.3°C / 31.6°C
    2 BF
    45%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    32°C 30.1°C / 35.5°C
    4 BF
    47%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    32°C 31.9°C / 31.9°C
    0 BF
    47%
EUROKINISSI / ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Τρόποι του σκέπτεσθαι και πολιτική

  • A-
  • A+

Ως γνωστόν, έχουμε το δικαίωμα να σκεφτόμαστε ό,τι θέλουμε εφόσον κανείς δεν μπορεί να ξέρει τι σκεφτόμαστε. Και στις ανοιχτές κοινωνίες έχουμε το δικαίωμα να λέμε και να γράφουμε ό,τι θέλουμε με ελάχιστες εξαιρέσεις, λ.χ., τη συκοφαντική δυσφήμηση. Τούτο όμως δεν σημαίνει ότι ο λόγος μας είναι απόλυτα ελεύθερος και αποκλειστικά δικός μας. Διότι η σκέψη του ανθρώπου διαμορφώνεται από κάποια σχήματα που τη συγκροτούν, την «καλουπώνουν» κατά κάποιον τρόπο. Μέσα από αυτά διαβάζουμε τον κόσμο.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα τα διπολικά διαζευκτικά σχήματα: καλό - κακό, παλιό - καινούργιο, φυσικό - τεχνητό κ.ο.κ. Το πώς λειτουργούν είναι μια μεγάλη και ενδιαφέρουσα συζήτηση, αλλά μόνο για φιλοσόφους. Οσο για μας τους κοινούς θνητούς, τα διπολικά διαζευκτικά σχήματα μας δίνουν τη δυνατότητα να καταλάβουμε κάτι οικείο: την κομματική αντιπαράθεση και την επικοινωνιακή της διάσταση.

Ας πάρουμε για παράδειγμα το «αθώος - ένοχος». Αν συμβουλευτούμε το λεξικό, θα μάθουμε ότι πρόκειται για ένα ζεύγος αντιθέτων. Δηλαδή, αθώος είναι ο μη ένοχος, και ένοχος ο μη αθώος. Αυτό το δίπολο ο κομματικός λόγος το μεταφέρει λαθραία από τη γλώσσα στην πραγματικότητα, όπου κατά κανόνα δεν ισχύει. Αφενός επειδή η πραγματικότητα δεν επιδέχεται τέτοιου είδους απλουστευτικές αναγνώσεις και αφετέρου επειδή η λογική της διάζευξης, σύμφωνα με την οποία, όταν ο αντίπαλός μου είναι ένοχος, εγώ κατ’ ανάγκη είμαι αθώος, προφανέστατα επίσης δεν ισχύει.

Πιο συγκεκριμένα πώς λειτουργεί αυτό το σχήμα όταν μιλάμε για την πανδημία και τα μέτρα που επέβαλε η κυβέρνηση; Από την άρση του lockdown και μετά, τα ΜΜΕ που υποστηρίζουν τη Νέα Δημοκρατία, ή τουλάχιστον δεν τη βάζουν στο στόχαστρο, εστίασαν την προσοχή τους στο φαινόμενο που κατ’ ευφημισμόν αποκαλούμε «χαλάρωση». Δηλαδή τα γλέντια και τα πάρτι σε ολόκληρη την επικράτεια με πρώτο και καλύτερο καλεσμένο τον κορονοϊό.

Η δε κάλυψη ουδέποτε παρέλειψε να επισημαίνει και να στιγματίζει το φαινόμενο, αποδίδοντας την ευθύνη σε εκείνους που συμμετείχαν. Και, φυσικά, είχαν απόλυτο δίκιο. Ταυτόχρονα όμως είδαμε και πολλά ρεπορτάζ για τα γεμάτα λεωφορεία, με τη διαφορά ότι σε αυτήν την περίπτωση δεν αναζητήθηκαν οι ένοχοι. Η κατάσταση ήταν απαράδεκτη, έλεγαν, χωρίς όμως να υπάρχουν ευθύνες. Συνοπτικά, το μήνυμα της κυβέρνησης ήταν και παραμένει: Εφόσον βρήκαμε τον ένοχο, δηλαδή τους νέους που δεν ανταποκρίθηκαν στις εκκλήσεις να προσέχουν αγνοώντας τις οδηγίες των επιστημόνων, σταματάμε να ψάχνουμε για άλλους ενόχους.

Το ίδιο ακριβώς επιχείρημα επικαλέστηκε και η αντιπολίτευση και κυρίως ο ΣΥΡΙΖΑ. Αντεστραμμένο όμως. Ο ένοχος ήταν τώρα η κυβέρνηση, η οποία ήξερε ότι επέρχεται το δεύτερο κύμα αλλά δεν μπόρεσε να λύσει το πρόβλημα των ΜΜΜ. Και, φυσικά, είχαν κι αυτοί απόλυτο δίκιο.

Στη συνέχεια όμως, παραβιάζοντας τους κανόνες της κοινής λογικής, κατέληξαν στο εξής τερατώδες συμπέρασμα: Εφόσον η κυβέρνηση δεν ανέλαβε τις ευθύνες για την ολιγωρία της, τότε εμείς οι υπόλοιποι μπορούμε να κάνουμε ό,τι θέλουμε. Να κυκλοφορούμε χωρίς μάσκα, να μαζευόμαστε στις πλατείες χωρίς αποστάσεις, να ξεφαντώνουμε στα κλαμπ κ.ο.κ. Χωρίς καμία αίσθηση προσωπικής ευθύνης επειδή η κυβέρνηση αρνείται να αναλάβει τη δική της. Αυτό συνόψισε ο Αλ. Τσίπρας με τη φράση: «Να μην τα βάζουμε με τον κόσμο».

Ετυχε να ακούσω πολλά σχόλια και να διαβάσω πολλά κείμενα για το θέμα γραμμένα από αριστερούς. Από βαθυστόχαστα μέχρι λυρικά. (Ή, ακόμα χειρότερο, συνδυάζοντας τα δύο). Ολα με μια επίφαση αντιστασιακής αριστεροσύνης που αποτελεί το σήμα κατατεθέν του ΣΥΡΙΖΑ. Για να λέμε την αλήθεια, δεν καλούσαν τους νέους να σπεύσουν στις πλατείες ως μια χειρονομία αντίστασης, αλλά σίγουρα τους απενοχοποιούσαν, εκλογικεύοντας προς τα αριστερά την τάση πολλών νέων να αποζητούν τη στιγμιαία απόλαυση (instant gratification) ερήμην του κοινωνικού συνόλου. Μια τάση που πολύ φοριέται στη μεταμοντέρνα εποχή μας.

Μπορεί να ακούγεται τραβηγμένο αλλά το διπολικό σχήμα σκέψης δεν διαμορφώνει μόνο τον τρόπο που σκεφτόμαστε την πολιτική γενικά και αόριστα, αλλά ευνοεί μια συγκεκριμένη εκδοχή της - τον δικομματισμό. Εχω προσωπική πείρα. Ολοι σχεδόν οι αριστεροί φίλοι μου, όταν πω κάτι επικριτικό για τον ΣΥΡΙΖΑ, απαντούν με μια φωνή: «Μας λες ότι ο Μητσοτάκης είναι καλύτερος;».

Το οποίο σημαίνει πως οφείλω να διαλέξω ανάμεσα στα δύο. Δηλαδή είτε να καταγγείλω μόνο τους ανεύθυνους που ξεφάντωναν στα πάρτι του κορονοϊού και να ξεχάσω τα στοιβαγμένα λεωφορεία, όπως κάνει η Ν.Δ., είτε, όπως κάνει ο ΣΥΡΙΖΑ, να μιλάω μόνο για τα ΜΜΜ και να βρω χίλιες δυο δικαιολογίες για όσους ικανοποιούν τις ορέξεις τους βάζοντας σε θανάσιμο κίνδυνο τις ζωές των άλλων. Να πώς τα διπολικά διαζευκτικά σχήματα διαμορφώνουν τη σκέψη μας.

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ν.Δ.: παλιές συνταγές στο τώρα, το πριν, το μετά και το πάντα
Στον κορμό της συνταγής Πισσαρίδη είναι η αντίληψη ότι το κράτος είναι βαρίδι στην οικονομία και οι φόροι μόνο μέσω της μείωσής τους μπορούν να βοηθήσουν την οικονομία. Λες και η πανδημία δεν ήρθε να...
Ν.Δ.: παλιές συνταγές στο τώρα, το πριν, το μετά και το πάντα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ανύπαρκτο κράτος μεσούσης της πανδημίας
Ο αντίκτυπος του ιού για τη χώρα μας έγινε ακόμα πιο έντονος, κάτι που αντικατοπτρίζεται και στην ανακοίνωση της ΕΛΣΤΑΤ για ύφεση 15,2% το δεύτερο τρίμηνο του 2020.
Ανύπαρκτο κράτος μεσούσης της πανδημίας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Τι θα γινόταν αν…
Άρθρο-παρέμβαση του Αλέξη Τσίπρα: «Tι θα γινόταν αν» o ΣΥΡΙΖΑ αντιμετώπιζε από θέσεις κυβερνητικές και αυτή την κρίση.
Τι θα γινόταν αν…
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η πανδημική κρίση ως «ευκαιρία»;
Από το 2010 και εντεύθεν, γράφτηκαν πολλά άρθρα γύρω από την ιδέα «η κρίση ως ευκαιρία», καλόβουλα υπονοώντας ότι (τότε) είχαμε την ευκαιρία να επανεκκινήσουμε την οικονομία μας, συνάμα ίσως και τις κοινωνικές...
Η πανδημική κρίση ως «ευκαιρία»;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Απαξιωτικές κρίσεις πολιτών για τους αρχηγούς Ν.Δ. και ΣΥΡΙΖΑ και το έργο των κομμάτων τους
Απαξιωτικές κρίσεις πολιτών για τους αρχηγούς Ν.Δ. και ΣΥΡΙΖΑ και το έργο των κομμάτων τους Του ΜΑΝΟΛΗ Γ. ΔΡΕΤΤΑΚΗ* Η Ν.Δ. από την ίδρυσή της...
Απαξιωτικές κρίσεις πολιτών για τους αρχηγούς Ν.Δ. και ΣΥΡΙΖΑ και το έργο των κομμάτων τους
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το γαρ πολύ του δικομματισμού γεννά παραφροσύνη
Εδώ και κάμποσο καιρό τα δύο μεγάλα κόμματα, κυρίως ο ΣΥΡΙΖΑ αλλά και η Νέα Δημοκρατία, παροτρύνουν, για να μην πω απαιτούν από το ΠΑΣΟΚ να δηλώσει πριν από τις εκλογές με ποιο από τα δύο σκοπεύει να...
Το γαρ πολύ του δικομματισμού γεννά παραφροσύνη

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας