Η αφθονία του καλοκαιριού

Εφέτος από νωρίς άρχισαν οι αποχαιρετισμοί του καλοκαιριού και οι ευχές για τον χειμώνα: «Να ’μαστε καλά, άντε και του χρόνου ν’ ανταμωθούμε», κι εκείνο που αφήνει πίκρα, «καλό χειμώνα» κι ας μην έχει τελειώσει ο Αύγουστος. Εμείς που κατοικούμε ολοχρονίς στα νησιά χαμογελούμε συγκαταβατικά, τους χαιρετούμε, το διασκεδάζουμε λέγοντας ότι έχει άλλους δυο μήνες καλοκαίρι κι ότι θα κάνουμε μπάνια τουλάχιστον μέχρι τον Οκτώβρη! Κι έτσι είναι, συνεχίζουμε λιγότεροι στις παραλίες, στη θάλασσα, στις περιηγήσεις μας σε βουνά, δάση, εξοχές. Εστω κι αν δειλά θα εμφανιστεί το φθινόπωρο, γύρω μας νιώθουμε το αποτελείωμα του καλοκαιριού.

Οι μπαξέδες και τα περιβόλια συνεχίζουν να μας τροφοδοτούν με λαχανικά και φρούτα. Οι ντομάτες, οι φασολιές, οι πιπεριές «σπάνε πλώρες»· έτσι λένε για τους νέους βλαστούς που κάνουν. Κι αυτοί καρπίζουν μέχρι τον Νοέμβρη. Παράλληλα φυτεύουμε τα πρώιμα χειμωνιάτικα. Ο κύκλος της σποράς και του φυτέματος είναι αέναος. Λίγος κόπος χρειάζεται, για να δρέψουμε την παραγωγή των φυτών. Κι όσοι δεν καλλιεργούμε έστω και λίγα τετραγωνικά γης, υπάρχουν οι φίλοι για να μας φιλέψουν, από την παραγωγή τους. Αν πάει καλά η χρονιά, δηλαδή η καρποφορία, όλο και κάποιος μας προσφέρει από τα μπαξεβανικά και τα φρούτα του. Κι αντίστροφα κάτι θα του δώσουμε κι εμείς από την παραγωγή μας.

Περνά από το σπίτι ο φίλος μου ο Βαγγέλης κι αφήνει μια τσάντα με κολοκυθάκια, ντομάτες, μελιτζάνες, αγγουράκια. Ο,τι έχει κάθε φορά. Το ίδιο κι ο Γιάννης, «κόψαμε σταφύλια, μην αγοράσετε, φέτος έχουμε πολλά». Η ανταλλακτική κοινωνία υπάρχει ακόμα και τη χαιρόμαστε. Με τη σειρά μας προσφέρουμε δαμάσκηνα, νεράντζια και μαρμελάδα σύκο.

Οσο διαρκεί το καλοκαίρι δεν πολυσκοτιζόμαστε για το φαγητό. Είναι η εποχή που η μάνα γη μάς προσφέρει απλόχερα τους καρπούς της. Μπορούμε να κάνουμε πολλούς συνδυασμούς λαχανικών και με λίγη φαντασία να μαγειρέψουμε θαυμάσια φαγητά. Τα ταπεινά κολοκυθολούλουδα γεμίζονται με ρύζι και καρυκεύματα κι έχουμε ένα γευστικό φαγητό. Αν τα γεμίσουμε με διάφορα ντόπια τυριά και μυρωδικά, την αναλογία τη γνωρίζουν οι γιαγιάδες, ο ουρανίσκος μας γεύεται ένα τερψιλαρύγγιο έδεσμα, ανώτερο από πολλά των ονομαζόμενων καλών εστιατορίων. Πρόκειται για την ανωτερότητα του ολίγιστου και ταπεινού, η οποία προέρχεται από την αφθονία του καλοκαιριού. Κι αυτός ο χαρακτηρισμός δεν είναι ευφυολόγημα, αλλά πραγματικότητα· την οποία θα αντιληφθούμε αν απαριθμήσουμε τα καλούδια της καλοκαιρινής γης.

* συγγραφέας, διδάκτορας Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας