• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    38°C 36.1°C / 41.3°C
    2 BF
    27%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    39°C 36.7°C / 40.8°C
    1 BF
    26%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    37°C 34.0°C / 39.8°C
    2 BF
    46%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    38°C 37.9°C / 39.2°C
    2 BF
    16%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    36°C 35.9°C / 35.9°C
    3 BF
    32%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    38°C 36.1°C / 40.2°C
    3 BF
    24%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    39°C 35.6°C / 40.9°C
    2 BF
    26%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    38°C 31.6°C / 40.2°C
    3 BF
    14%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    34°C 33.8°C / 34.9°C
    2 BF
    75%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    36°C 32.9°C / 35.9°C
    2 BF
    32%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    35°C 33.1°C / 35.9°C
    2 BF
    29%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    33°C 32.6°C / 32.7°C
    2 BF
    58%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    39°C 38.9°C / 38.9°C
    4 BF
    25%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    39°C 35.5°C / 38.9°C
    4 BF
    19%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    39°C 35.5°C / 40.0°C
    3 BF
    21%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    37°C 33.8°C / 36.8°C
    4 BF
    32%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    40°C 36.3°C / 41.5°C
    4 BF
    14%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    33°C 33.3°C / 34.3°C
    1 BF
    51%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    38°C 35.1°C / 40.9°C
    3 BF
    28%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    41°C 36.8°C / 41.3°C
    4 BF
    7%
EUROKINISSI
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Περί εσωκομματικών τάσεων

  • A-
  • A+
Η ύπαρξη τάσεων σε ένα αριστερό κόμμα είναι η έμπρακτη επιβεβαίωση της πολυφωνίας που οφείλει να επιδεικνύει η Αριστερά εφ’ όσον επιθυμεί να πείθει για τον δημοκρατικό της χαρακτήρα.
Ακολουθήστε μας στο Google news

Πριν από λίγα χρόνια, ακούγονταν επιφανή στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ, που δεν ανήκουν στην τάση των «53», να λένε πως θέλουν να παρακολουθούν τις ολομέλειες της εν λόγω τάσης διότι εκεί γίνονται ουσιαστικές συζητήσεις που δεν βρίσκει κανείς αλλού στο κόμμα. Δεν θα μείνω εδώ καθόλου στο ζήτημα του τι μπορεί να σήμαινε αυτό ως προς το κόμμα. Σε τούτο το άρθρο με απασχολεί περισσότερο το ζήτημα των τάσεων.

Σίγουρα οι τάσεις δεν είναι «λέσχες συζητήσεων». Οσοδήποτε ενδιαφέρουσες συζητήσεις κι αν γίνονται μέσα σε αυτές, ο ρόλος τους δεν είναι «ακαδημαϊκός» - είναι πολιτικός, με την πιο άμεση και πρακτική έννοια του όρου. Αλλά ούτε είναι αυτόνομα «κόμματα μέσα στο κόμμα». Δηλαδή δεν είναι φράξιες - όπως ήταν η «Αριστερή Πλατφόρμα», η οποία και αποχώρησε συγκροτώντας ξεχωριστό κόμμα, μετά την ήττα που υπέστη ο ΣΥΡΙΖΑ κατόπιν της σκληρής αντιπαράθεσής του με τους νεοφιλελεύθερους μηχανισμούς του ευρωπαϊκού καπιταλισμού το καλοκαίρι του 2015.

Η ύπαρξη τάσεων σε ένα αριστερό κόμμα είναι η έμπρακτη επιβεβαίωση της πολυφωνίας που οφείλει να επιδεικνύει η Αριστερά εφ’ όσον επιθυμεί να πείθει για τον δημοκρατικό της χαρακτήρα. Είναι η εγγύηση πως η πολυφωνία δεν είναι απλώς «θεωρητική». Υπαρξη διαφορετικών τάσεων εξ ορισμού σημαίνει ύπαρξη διαφορετικών απόψεων - ότι δηλαδή δεν «δικαιούνται» απλώς τα μέλη να έχουν διαφορετικές απόψεις, αλλά τις έχουν κιόλας. Από εδώ όμως ξεκινάνε και τα δύσκολα. Αρχίζουν τα δύσκολα διότι το πράγμα πάει κι αντίστροφα. Δύσκολα καταξιώνεται η ύπαρξη τάσεων όταν δεν υπάρχουν διαφορετικές απόψεις σε σημαντικά θέματα.

Ως αριστεροί/ές, ας είμαστε -και σε αυτό- ρεαλιστές/ίστριες. Η ιστορική ύπαρξη κάθε τάσης δείχνει ότι στην αρχική συγκρότησή της αλλά και στη μετέπειτα πορεία της διαμόρφωσής της παίζουν ρόλο και παράγοντες όχι αμιγώς ιδεολογικο-πολιτικοί. Προσωπικές φιλίες, συμπάθειες, κοινές ιστορικές διαδρομές στο κίνημα κ.ά. Επειδή όμως οι τάσεις δεν είναι παρέες, αλλά θεσμικά κατοχυρωμένες εσωκομματικές ομάδες, τούτα δεν αρκούν. Ο μόνος καθοριστικός λόγος ύπαρξης μιας τάσης είναι κάποιες ιδεολογικές και πολιτικές θέσεις που την καθιστούν διακριτή ως τέτοια από το υπόλοιπο κόμμα.

Δεδομένου ότι μιλάμε για το ίδιο κόμμα, για αριστερό κόμμα, εξυπακούεται ότι τούτες οι διαφορές δεν είναι αγεφύρωτες ούτε τεράστιες. Αλλά (πρέπει να) υπάρχουν. Για παράδειγμα, η τάση των «53» είχε εξ αρχής ένα στίγμα που την τοποθετούσε στην πιο αριστερή πλευρά του κόμματος. Στην προκειμένη περίπτωση, αυτό δεν σήμαινε τίποτε άλλο από την επιμονή στη διατήρηση του αριστερού χαρακτήρα του ΣΥΡΙΖΑ, καθώς και στην τήρηση της εσωκομματικής δημοκρατίας.

Ακριβώς όμως επειδή οι διαφορές μιας τάσης από το υπόλοιπο κόμμα ως προς τις θέσεις της δεν είναι τόσο κραυγαλέες, η πρακτική διαφοροποίησή της ενδέχεται να χαρακτηρίζεται από κάποια ασάφεια, που μπορεί να είναι «δημιουργική» μεν, αλλά προς λάθος κατευθύνσεις. Συγκεκριμενοποιώ λοιπόν τους κινδύνους της εν λόγω ασάφειας (που φαίνεται ότι στην περίπτωση των «53» δεν παρέμειναν απλώς «κίνδυνοι»).

Ο πρώτος κίνδυνος είναι η διαφοροποίηση ως προς τις ιδεολογικο-πολιτικές θέσεις να υποκατασταθεί στην πράξη από ένα παιχνίδι εσωκομματικών συσχετισμών και ισορροπιών που επικεντρώνεται στα πρόσωπα - στο πόσα και ποια πρόσωπα από κάθε τάση θα στελεχώσουν όργανα ή θα εκλεγούν σε ηγετικά αξιώματα. Η πείρα έχει δείξει πως κάθε άλλο παρά είναι αυτονόητο ότι τα εν λόγω πρόσωπα θα υποστηρίζουν σταθερά τις θέσεις της τάσης που εκπροσωπούν. Αν η «ισορροπία» κρίνεται ικανοποιητική ως προς την εκπροσώπηση της κάθε τάσης, όλοι μένουν ευχαριστημένοι και υποβαθμίζονται ουσιαστικά στον εσωκομματικό διάλογο και στην κομματική πρακτική οι αληθινές ιδεολογικο-πολιτικές διαφοροποιήσεις. Τοιουτοτρόπως, πεδίον δόξης λαμπρόν ανοίγεται για οποιοδήποτε «καπέλωμα» που προαποφασίζεται κεκλεισμένων των θυρών.

Ενας άλλος κίνδυνος, που συνδέεται άμεσα με τον προηγούμενο. Τούτο τον καιρό, είναι πάρα πολλά τα μέλη του ΣΥΡΙΖΑ που διαφωνούν με την πασοκοποίηση καθώς και με τη συνακόλουθη υπονόμευση των εσωκομματικών δημοκρατικών διαδικασιών διά μέσου της λεγόμενης «διεύρυνσης» σε επίπεδο κορυφής.

Για τα καθεστωτικά ΜΜΕ, αλλά και για τους γνωστούς αντι-ΣΥΡΙΖΑ «φίλους» του ΣΥΡΙΖΑ, αυτή η διαφωνία περιορίζεται κυρίως στους «53», τους οποίους τα ίδια αυτά μέσα ταυτίζουν με τον «ΣΥΡΙΖΑ του 3%». Το χειρότερο όμως είναι ότι και για τα ίδια τα μέλη του κόμματος η συσπείρωση γύρω από αυτήν τη διαφωνία καθίσταται δυσχερής λόγω ακριβώς της προσωποπαγούς εικόνας που έχει επικρατήσει για τις τάσεις. Μήπως λοιπόν ήρθε η ώρα για την υπέρβαση των υπαρχουσών τάσεων και για τη δημιουργία συσπειρώσεων με βάση τα αληθινά κρίσιμα διακυβεύματα;

*καθηγητής της Κοινωνικής Θεωρίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών

ΑΠΟΨΕΙΣ
Από το «τέλος των ιδεολογιών» στο τέλος των κομμάτων της Αριστεράς;
Για τους Λιάκο/Ζορμπά, η Νέα Εποχή, αυτή της 4ης Βιομηχανικής Επανάστασης, της τεχνητής νοημοσύνης και του ψηφιακού καπιταλισμού, απαιτεί, τουλάχιστον στα καθ’ ημάς, ένα νέο κομματικό μοντέλο για την Αριστερά.
Από το «τέλος των ιδεολογιών» στο τέλος των κομμάτων της Αριστεράς;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η πολιτική ένταξη σήμερα
Η περίπτωση Πελώνη –ένθερμη υποστηρίκτρια του ΣΥΡΙΖΑ και φανατική αντι-νεοδημοκράτισσα που ύστερα από λίγα χρόνια γίνεται κυβερνητική εκπρόσωπος της Ν.Δ.– είναι ένα ακραίο ιδεολογικο-πολιτικό φαινόμενο που...
Η πολιτική ένταξη σήμερα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Εσωκομματική κριτική και Αριστερά
Αν η εσωκομματική κριτική είναι ιστορικά και πολιτικά καταξιωμένη προϋπόθεση για την ύπαρξη της Αριστεράς, δεν είμαστε αριστεροί/ές μόνο για να ασκούμε εσωκομματική κριτική. Υποθέτω πως όλοι/ες συμφωνούμε σε...
Εσωκομματική κριτική και Αριστερά
ΑΠΟΨΕΙΣ
Για την ενότητα της Αριστεράς
Δύο κυρίως παράγοντες συμβάλλουν στη νέα αυτή συνθήκη. Ο πρώτος είναι η αίσθηση πως «δεν πάει άλλο» με την κυβέρνηση της Δεξιάς.
Για την ενότητα της Αριστεράς
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το νέο σήμα του ΣΥΡΙΖΑ
Δημοκρατία. Η δημοκρατία είναι το κύριο όπλο της στρατηγικής της Αριστεράς αλλά και ο τελικός στρατηγικός της στόχος. Η αληθινή δημοκρατία και ο...
Το νέο σήμα του ΣΥΡΙΖΑ
ΑΠΟΨΕΙΣ
Αρχηγικές αντιφάσεις
Ο ρόλος της Αριστεράς είναι να συναρθρώσει πειστικά διά μέσου της πολιτικής της πρακτικής την εν λόγω τάση για ριζοσπαστικοποίηση με δημοκρατικές αρχές και με τη ρεαλιστική υλοποίησή τους – πράγμα που μεταξύ...
Αρχηγικές αντιφάσεις

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας