Σήμερα οι παραδοσιακοί πόλεμοι, όπως ο Α’ και ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος που μερικοί ιστορικοί τους θεωρούν σαν έναν πόλεμο, με ένα μεγάλο διάλειμμα, το διάστημα του Μεσοπολέμου, μοιάζουν να ανήκουν σε ένα παρελθόν. Αντί για αυτούς, έχουμε τους πολέμους δι’ εκπροσώπων, τους λεγόμενους proxy wars. Οπου οι πραγματικοί ενδιαφερόμενοι μένουν στη σκιά και αναθέτουν σε άλλες ομάδες, φυσικά έναντι αδράς έως αδρότατης αμοιβής, να εμφανιστούν σαν τους πραγματικά ενδιαφερόμενους στα όποια ΜΜΕ (παρα)πληροφόρησης που απευθύνονται σε προβατοποιημένες μάζες ακροατών, αναγνωστών, τηλεθεατών και χρηστών των διαφόρων κοινωνικών δικτύων τύπου Fakebook και πλείστων άλλων ομοειδών.
Εδώ το βασικό πρόβλημα έγκειται στο πώς θα «πουλήσουν» αυτούς τους πολέμους δι’ εκπροσώπων σε πλήθη ανιστόρητων μαζών. Μοιάζει σαν το πικρό φάρμακο που θα πρέπει να πάρει ένας άρρωστος και του βάζουμε μέλι ή ζάχαρη στο κουτάλι για να μην είναι τόσο πικρό και απωθητικό, δηλαδή είναι ουσιαστικά πρόβλημα περιτυλίγματος. Στις μέρες μας, η κατασκευή τέτοιων περιτυλιγμάτων αποτελεί βασική δουλειά πολλών. Ενα μέρος αυτής της δουλειάς περιγράφεται με ενάργεια στο βιβλίο του David Graeber «Bullshit jobs» (δηλαδή Σκατοδουλειές), που απορώ γιατί δεν έχει μεταφραστεί ακόμα στα ελληνικά.
Αυτοί οι πόλεμοι έχουν πάρει διάφορες μορφές, μέσα από τη διάχυσή τους στις διάφορες μορφές προπαγάνδας. Μία βασική μορφή τους είναι οι υβριδικοί πόλεμοι. Τα λεγόμενα fake news, που αποτελούν τη βασική δουλειά των διαφόρων χρυσοπληρωμένων ομάδων αλήθειας, σε συνδυασμό με τις καθαρές προβοκάτσιες (false flag events), όπως αυτή που έγινε πριν από τη χούντα στη μάζωξη πλήθους κόσμου στη γέφυρα του Γοργοπόταμου, όπως και ο θάνατος τεσσάρων ανθρώπων στα επεισόδια της τράπεζας Marfin στην Αθήνα (στην οδό Σταδίου), έχουν βασικό στόχο την καλλιέργεια τρόμου και κυρίως φόβου. Ωστε να δικαιολογηθούν και να ευοδωθούν τα επόμενα στάδια κάποιων γνωστών σκοτεινών κύκλων.
Το ίδιο το περιεχόμενο των ΜΜΕ μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την κατασκευή μιας άλλης πραγματικότητας, όπως για παράδειγμα μερικές ταινίες του Χόλιγουντ που εξιστορούν τον θρίαμβο των ΗΠΑ στο Βιετνάμ, ενώ κάτι τέτοιο ανήκει στη φαντασία και μόνο αυτών που έφτιαξαν αυτές τις ταινίες. Τα τηλεοπτικά σίριαλ αποτελούν ουσιαστικό μέρος αυτής της παραπληροφόρησης, όπως και οι διάφορες δημο(σ)κοπήσεις -που δημοσιεύονται σε κρίσιμες στιγμές αμφισβήτησης της εξουσίας- οι οποίες έχουν αποτελέσματα (που συνήθως καταπίνονται αμάσητα από τους αποδέκτες) με βάση πολύ προσεκτικά φτιαγμένες ερωτήσεις και χρησιμοποιούνται για να τεκμηριώσουν πολιτικές αποφάσεις που έχουν ήδη ληφθεί πολύ πριν και νομιμοποιούνται μέσω των αποτελεσμάτων των δημο(σ)κοπήσεων αυτών. Και ο κατάλογος τέτοιων «λουλουδιών» μοιάζει να μην έχει τέλος.
* ομότιμος καθηγητής Τμήματος ΕΜΜΕ Πανεπιστημίου Αθηνών
