Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Πρότυπα σχολεία - η χρυσή φυλακή
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Πρότυπα σχολεία - η χρυσή φυλακή

  • A-
  • A+

Τα «πρότυπα» σχολεία που προβλέπει το νέο σ/ν για την εκπαίδευση είναι πισωγύρισμα. Πρόκειται για σχολεία, όπου θα φοιτούν «άριστα» παιδιά δεκτά κατόπιν εξετάσεων. Tα «πρότυπα» σχολεία δεν έχουν σχέση με τα πειραματικά, όπου δοκιμάζονται οι καινοτόμες εκπαιδευτικές διαδικασίες. Στα πειραματικά τα παιδιά επιλέγονται με κλήρωση, ώστε να είναι αξιόπιστη η εξαγωγή συμπερασμάτων από κάθε πειραματική εκπαιδευτική διαδικασία.

Γιατί όμως τα «πρότυπα» είναι ξεπερασμένα, σύμφωνα με τις σύγχρονες εκπαιδευτικές αντιλήψεις; Δεν αξίζουν τα χαρισματικά παιδιά περιβάλλον κατάλληλο για τα ταλέντα τους;

Πράγματι, τα χαρισματικά παιδιά συχνά πλήττουν στην τάξη, κοινωνικοποιούνται δυσκολότερα ή γίνονται θύματα εκφοβισμού. Είναι όμως λύση η γκετοποίηση αποκλειστικά με άλλα χαρισματικά παιδιά; Ο διαχωρισμός δημιουργεί περισσότερα προβλήματα από αυτά που λύνει, όπως λαθεμένη αποδείχτηκε η ασυλοποίηση παιδιών που χρήζουν ειδικής αγωγής. Οι σύγχρονες αντιλήψεις επιδιώκουν την ενσωμάτωση και όχι τον βολικό για τους ενηλίκους διαχωρισμό.

Ας εξετάσουμε νηφάλια τα σοβαρά προβλήματα των «προτύπων»:

● Κατ’ αρχάς δεν ταυτίζονται οι «gifted learners» με τους «talented». Η πρώτη κατηγορία αφορά παιδιά με εξαιρετικές επιδόσεις στη μαθησιακή διαδικασία. Η δεύτερη, παιδιά με εξαιρετικές δεξιότητες σε έναν ή περισσότερους τομείς. Η προκρούστεια λογική των εξετάσεων αποκλείει τη δεύτερη κατηγορία, γιατί μία μαθηματική ή μουσική ιδιοφυΐα δεν επιτυγχάνει κατ’ ανάγκη σε γενικές εξετάσεις.

● Πόσοι θα απορροφηθούν στα «πρότυπα» σχολεία; Το ικανότερο 2% (40.000 παιδιά), το ικανότερο 5% (100.000 παιδιά) ή το ικανότερο 10% (200.000 παιδιά);

● Επειδή είναι αδύνατον να έχουμε πρότυπα σχολεία σε κάθε γειτονιά, λόγω της χρονοβόρας μετακίνησης από και προς το σχολείο, ο χρόνος για φιλίες στη γειτονιά περιορίζεται δραματικά. Τα παιδιά αυτά μεγαλώνουν σε γυάλα, αναπτύσσοντας πιθανά ελιτισμό, που γίνεται τροχοπέδη στη μελλοντική τους εξέλιξη. Ως ενήλικες συχνά δυσκολεύονται να συνεργαστούν με μη χαρισματικά πρόσωπα ως διοικητές, διοικούμενοι ή σε επαφή με πελάτες. Η ανωτερότητα στη μαθησιακή διαδικασία συχνά τα παγιδεύει σε αυταπάτες, αφού δεν ταυτίζεται αναγκαστικά με ψυχική ωριμότητα, ούτε με πλεονέκτημα στην κοινωνικοποίηση, στις ερωτικές σχέσεις ή τις φιλίες.

● Η προφανής ευκολία να διδάσκει παιδιά με ταλέντο μάθησης καθιστά αυτά τα σχολεία περιζήτητα μεταξύ των εκπαιδευτικών. Στα σχολεία αυτά θα συσσωρευτούν εκπαιδευτικοί υψηλών προσόντων, οπότε όμως αντίστοιχα τα υπόλοιπα σχολεία θα στερηθούν τις υπηρεσίες τους. Ενώ σε μία τυχαία κατανομή εκπαιδευτικών συναντάμε καλύτερους ή χειρότερους διδάσκοντες, εάν οι άριστοι εκπαιδευτικοί συσσωρεύονται στα πρότυπα, τα υπόλοιπα παιδιά θα αδικηθούν. Ιδιαιτέρως θα αδικηθούν τα παιδιά που έχουν μαθησιακές δυσκολίες, δηλαδή εκείνα που έχουν μεγαλύτερη ανάγκη ικανότερων διδασκόντων.

Ανακεφαλαιώνοντας: Τα πρότυπα σχολεία βαθαίνουν τα κοινωνικά χάσματα, ενώ η σύγχρονη εκπαίδευση στοχεύει στη μείωσή τους.

Και εύλογα θα ρωτήσει κάποιος: Και τα χαρισματικά παιδιά τι θα απογίνουν; Θα τα αφήσουμε να ισοπεδώνονται στο όνομα της κοινωνικής συνοχής;

Φυσικά όχι! Στα μοντέρνα εκπαιδευτικά συστήματα υπάρχουν πολλά εργαλεία που βοηθούν τα χαρισματικά παιδιά: επιτάχυνση, ειδικά τμήματα, επιπλέον ώρες στους τομείς ενδιαφέροντός τους ή ακόμα και ειδικές καλοκαιρινές κατασκηνώσεις. Ενα παιδί που έχει μαθηματικό ταλέντο, χαίρεται να ασχολείται επιπλέον ώρες με το αντικείμενο που αγαπά, όπως κάποια άλλα κάνουν μπαλέτο ή κιθάρα.

Η σύγχρονη αντίληψη απαιτεί:

● Ευελιξία των ειδικών τμημάτων ή ωρών διδασκαλίας, σε αντίθεση με την ανελαστική κατηγοριοποίηση που επιβάλλει το «πρότυπο» σχολείο.

● Περιορισμό των ασκήσεων, όταν ο εκπαιδευτικός κρίνει ότι το χαρισματικό παιδί δεν τις έχει ανάγκη και πλήττει. Την αντικατάστασή τους από άλλες που αντιστοιχούν στις αυξημένες δεξιότητες.

● Εκπαίδευση γονέων και εκπαιδευτικών.

Δυστυχώς η ηγεσία του υπουργείου Παιδείας μάλλον αγνοεί τις διεθνείς σύγχρονες αντιλήψεις που βοηθούν στην ψυχική και διανοητική ανάπτυξη των χαρισματικών παιδιών και υπηρετεί την ιδεοληψία του «καλύτερου» σε βάρος του «χειρότερου», προσφέροντας προνομιακή αντιμετώπιση σε λίγους σε βάρος των υπολοίπων. Τα χαρισματικά παιδιά δεν έχουν ανάγκη προνομίων. Εχουν ανάγκη από εξειδικευμένη αντιμετώπιση σε όλα τα σχολεία της χώρας.

*τ. αν. υπουργός, μέλος των Οικολόγων Πράσινων

ΑΠΟΨΕΙΣ
Γιατί η αναβάθμιση του Σχολείου είναι ζήτημα προτεραιοτήτων
Με την πρόσφατη ψήφιση του νομοσχεδίου για την παιδεία ουσιαστικά ολοκληρώθηκε ο πρώτος κύκλος της διαπάλης με διακύβευμα τον μελλοντικό χαρακτήρα της εκπαίδευσης στη χώρα μας.
Γιατί η αναβάθμιση του Σχολείου είναι ζήτημα προτεραιοτήτων
ΑΠΟΨΕΙΣ
Σχολική αποτυχία και… Διαγωγή «Κοσμία»
Η μετατροπή του φαινομένου της σχολικής αποτυχίας σε μονοδιάστατο φαινόμενο μαθησιακής διαταραχής πετυχαίνει μόνο να δυσχεραίνει τον εντοπισμό των πραγματικών αιτιών της.
Σχολική αποτυχία και… Διαγωγή «Κοσμία»
ΑΠΟΨΕΙΣ
Τηλεκπαίδευση πέρα από την εικονική πραγματικότητα του ΥΠΑΙΘ
Πρόκειται για τα παιδιά του “τελευταίου θρανίου”. Εκείνους τους μαθητές που, έτσι κι αλλιώς, το αστικό σχολείο των πολλαπλών ταξικών φραγμών δεν τους προσφέρει χώρο και θέση.
Τηλεκπαίδευση πέρα από την εικονική πραγματικότητα του ΥΠΑΙΘ
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το βάρος της αριστείας
Οι λέξεις έχουν τη σημασία τους, ειδικά όταν επαναλαμβάνονται. Η λέξη «αριστεία» είναι μία από αυτές, με σημαντικές πολιτικές προεκτάσεις. Η χρήση της σχετίζεται κυρίως με την επιστήμη και ενίοτε με την τέχνη....
Το βάρος της αριστείας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Αναβάθμιση της Επαγγελματικής Εκπαίδευσης
Η ουσιαστική ενίσχυση και η αναβάθμιση της Επαγγελματικής Εκπαίδευσης αποτελεί κορυφαία προτεραιότητα για το υπουργείο Παιδείας και την ελληνική κυβέρνηση, αλλά και πεδίο εφαρμογής πολιτικών με σαφές κοινωνικό...
Αναβάθμιση της Επαγγελματικής Εκπαίδευσης
ΑΠΟΨΕΙΣ
Αλήθειες και ψέματα για τις εξετάσεις στο Λύκειο
Τον ρόλο του μάντη των συμφορών έχουν αναλάβει εργολαβικά κάποιοι (φορείς, άτομα, ενώσεις) το τελευταίο διάστημα. Και δεν διστάζουν να χρησιμοποιήσουν ούτε το ψέμα ούτε τη διαστρέβλωση, για να πείσουν ότι οι...
Αλήθειες και ψέματα για τις εξετάσεις στο Λύκειο

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας