• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    13°C 9.5°C / 15.1°C
    1 BF
    85%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    12°C 10.2°C / 13.1°C
    1 BF
    80%
  • Πάτρα
    Αυξημένες νεφώσεις
    15°C 13.8°C / 15.4°C
    3 BF
    79%
  • Ιωάννινα
    Αυξημένες νεφώσεις
    10°C 9.9°C / 9.9°C
    1 BF
    100%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 11.9°C / 14.9°C
    4 BF
    94%
  • Βέροια
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    10°C 9.0°C / 12.4°C
    1 BF
    86%
  • Κοζάνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    5°C 5.4°C / 6.8°C
    1 BF
    93%
  • Αγρίνιο
    Αυξημένες νεφώσεις
    13°C 11.8°C / 14.6°C
    2 BF
    92%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    14°C 12.7°C / 16.4°C
    3 BF
    78%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    9°C 8.9°C / 8.9°C
    5 BF
    77%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    16°C 15.5°C / 17.4°C
    3 BF
    77%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    12°C 12.3°C / 12.3°C
    3 BF
    71%
  • Κεφαλονιά
    Αραιές νεφώσεις
    16°C 16.1°C / 16.1°C
    5 BF
    72%
  • Λάρισα
    Ασθενής ομίχλη
    6°C 5.9°C / 6.5°C
    0 BF
    100%
  • Λαμία
    Αυξημένες νεφώσεις
    12°C 6.5°C / 13.4°C
    1 BF
    100%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 14.8°C / 17.8°C
    0 BF
    86%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    12°C 9.8°C / 15.3°C
    0 BF
    68%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    12°C 9.9°C / 11.6°C
    2 BF
    88%
  • Κατερίνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    12°C 9.7°C / 13.2°C
    1 BF
    77%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    6°C 5.8°C / 5.8°C
    1 BF
    90%

10 Μαίου 1948 - Τελετή για την άφιξη του «John H. Quick» στο Μπορντώ της Γαλλίας με 8.800 τόνους σιτηρών, στο πλαίσιο του Σχεδίου Μάρσαλ. 

AP Photo/Louis Heckly
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

«Μεταπολεμικές» φαντασιώσεις

  • A-
  • A+

Μια πρόκληση χωρίς προηγούμενο η πανδημία, το σοκ της οποίας συγκρίνεται με την κρίση του 1929 και τη Μεγάλη Υφεση που ακολούθησε ή ακόμη και με το κόστος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, θέτει ήδη επί τάπητος ως προτεραιότητα τον σχεδιασμό της ανασυγκρότησης της επόμενης μέρας.

Σημείο αναφοράς τόσο σε παγκόσμιο όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο παραμένει το σχέδιο Μάρσαλ που συμπυκνώνει την πολιτική των ΗΠΑ μετά το 1945. Μέρα με τη μέρα πληθαίνουν οι προτροπές και οι ευχές για ένα νέο σχέδιο Μάρσαλ ώστε να υπάρξει ταχεία και αποτελεσματική ανάκαμψη της παγκόσμιας οικονομίας από τις παρενέργειες της πανδημίας, το μέγεθος και η διάρκεια των οποίων δεν είναι δυνατόν να εκτιμηθούν ούτε κατά προσέγγιση στην παρούσα φάση.

Ηδη η πραγματικότητα κινείται προς την αντίθετη κατεύθυνση καθώς η πανδημία μοιάζει όχι μόνο να μην παράγει παγκόσμια συναίνεση και συνεργασία, αλλά αντίθετα να οξύνει προϋπάρχουσες αντιθέσεις και αποκλίσεις, με χαρακτηριστικά παραδείγματα την ένταση μεταξύ Κίνας και ΗΠΑ αλλά την αντιπαράθεση Βορρά-Νότου στην ευρωζώνη.

Το πρόβλημα δεν είναι η μειωμένη διάθεση για συναίνεση-συνεργασία σε σχέση με το 1945, γιατί πολύ απλά το μοντέλο ανασυγκρότησης που επέβαλαν τότε οι ΗΠΑ στη Δύση βασίστηκε σε μια πρωτοφανή στα ιστορικά χρονικά παντοδυναμία μιας μεγάλης δύναμης που δεν υπάρχει σήμερα με την πολυδιάσπαση-πολυκεντρικότητα αλλά και την εσωστρέφεια να κυριαρχούν στη διεθνή σκηνή.

Οι ΗΠΑ μετά την εμπλοκή τους στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο τον Δεκέμβριο του 1941 είχαν το μοναδικό προνόμιο οι επιχειρήσεις να διεξάγονται σε υπερπόντια εδάφη, με την εθνική επικράτεια όχι μόνο να βρίσκεται στο απυρόβλητο αλλά σε παραγωγική υπερθέρμανση για τη στήριξη της πολεμικής προσπάθειας. Ετσι ενώ όλοι οι υπόλοιποι εμπόλεμοι κατέγραφαν καταστροφές χωρίς προηγούμενο, οι ΗΠΑ ξεπερνούσαν για πρώτη φορά οριστικά το σοκ της κρίσης του 1929.

Με τα παραπάνω δεδομένα οι μετά το 1945 επιλογές της Ουάσινγκτον ήταν μονόδρομος: Χωρίς τη στήριξη της ανασυγκρότησης κυρίως της Δυτικής Ευρώπης ο τερματισμός του πολέμου θα οδηγούσε τις ΗΠΑ σε παλινδρόμηση σε μια νέα ύφεση.

Η στήριξη της παγκόσμιας μεταπολεμικής ανασυγκρότησης από τις ΗΠΑ δεν χρειάστηκε σύνθεση και συναίνεση για τον πολύ απλό λόγο ότι επιβλήθηκε με τους όρους, το πλαίσιο και τους θεσμούς που επέλεξε η Ουάσινγκτον.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα, ο εξαναγκασμός της Μεγάλης Βρετανίας για να λάβει δάνειο από τις ΗΠΑ, να εγκαταλείψει το προτιμησιακό δασμολογικό καθεστώς που υπήρχε για τις χώρες-μέλη της αυτοκρατορίας.

Παρόμοιες προϋποθέσεις και συσχετισμοί που να στηρίξουν μια παγκόσμια ανασυγκρότηση για την επόμενη μέρα της πανδημίας δεν υπάρχουν σήμερα. Αντίθετα το σοκ της πανδημίας με τα σημερινά δεδομένα μάλλον θα οξύνει τους ανταγωνισμούς και την ψυχροπολεμική καχυποψία ανάμεσα στα κέντρα ισχύος του πλανήτη, παλαιά και νέα. Χαρακτηριστικά της τάσης αυτής είναι το πάγωμα της χρηματοδότησης του ΠΟΥ από τις ΗΠΑ, αλλά και οι κατηγορίες για προέλευση του κορονοϊού από εργαστήρια βιολογικού πολέμου της Κίνας.

Είναι χαρακτηριστικό ότι επί του παρόντος όλες οι διαβουλεύσεις σε επίπεδο των Ομάδων G-7 και G-8 αλλά και σε επίπεδο Ε.Ε.-ευρωζώνης αφορούν τις έκτακτες ανάγκες που υπαγορεύει η υγειονομική πρόκληση που θέτει η πανδημία, ενώ σε ό,τι αφορά τη διαχείριση των προκλήσεων της επόμενης μέρας διατυπώνεται μια ρητορική χωρίς αντίκρισμα.

Κορυφαίο παράδειγμα, η επιχειρούμενη μετονομασία σε «ευρωπαϊκό σχέδιο Μάρσαλ» του προϋπολογισμού της Ε.Ε. για την επόμενη επταετία.

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Συνομιλίες της Βιέννης για την άρση των κυρώσεων
Παρά τις ανεκπλήρωτες υποσχέσεις της Δύσης, η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν με «πραγματική βούληση» και «καλή πίστη» θα προσπαθήσε να επιτύχει μια καλή, βιώσιμη και επαληθεύσιμη συμφωνία για την άρση των...
Συνομιλίες της Βιέννης για την άρση των κυρώσεων
ΑΠΟΨΕΙΣ
Με αριστερό ριζοσπαστισμό θα κερδίσουμε τις εκλογές
Ζούμε σε εποχή πολλαπλών κρίσεων. Κλιματική, υγειονομική, μεταναστευτική με έξαρση των εθνικισμών, οικονομική με ένταση των ταξικών ανισοτήτων και της κοινωνικής πόλωσης.
Με αριστερό ριζοσπαστισμό θα κερδίσουμε τις εκλογές
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η Ομικρον ως πολιτική μεταβλητή
Η κραυγαλέα ανισότητα της εμβολιαστικής κάλυψης είναι ωρολογιακή βόμβα στην ψευδαίσθηση ασφάλειας της Δύσης καθώς οι εκτεθειμένες στην πανδημία περιοχές του πλανήτη μετατρέπονται σε εκκολαπτήρια μεταλλάξεων.
Η Ομικρον ως πολιτική μεταβλητή
ΑΠΟΨΕΙΣ
Τα ορφανά των συμφερόντων
Με βάση τις παγκόσμιες κρίσεις του 21ου αιώνα –και όχι τις παλιές, ιστορικές– ο κόσμος θα έπρεπε να ήταν προετοιμασμένος με λειτουργικά συστήματα πρωτοβάθμιας υγείας παντού με αίσθημα κοινωνικής δικαιοσύνης.
Τα ορφανά των συμφερόντων

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας