Η πανδημία τείνει να καταστήσει αυτονόητο το μέχρι χθες αδιανόητο, την εγκατάλειψη, τον τερματισμό μιας περιόδου σαράντα χρόνων όπου κυριαρχούσε η θρησκευτική πίστη για τη δεδομένη πρωτοκαθεδρία μιας παγκόσμιας οικονομίας, αυτορυθμιζόμενης και χειραφετημένης από κάθε παρέμβαση της πολιτικής.
Ομως, ας μη βιαστούμε να ζητωκραυγάσουμε για την επιστροφή της πολιτικής, καθώς δεν είναι αποτέλεσμα κορύφωσης των αδιεξόδων της παγκοσμιοποίησης αλλά επιλογή-μονόδρομος μπροστά στην πρόκληση της πανδημίας.
Θα σταθεί η πολιτική στο ύψος των περιστάσεων; Θα μπορέσει να συνδυάσει μια δημοκρατική διακυβέρνηση με ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο, με την αποτελεσματικότητα και την ταχύτητα που απαιτούν η σημερινή και οι όποιες επερχόμενες μελλοντικές πανδημίες αλλά και «ατυχήματα» τύπου Φουκουσίμα και πυρκαγιών σαν αυτές της Αυστραλίας;
Η απάντηση στο παραπάνω ερώτημα δεν είναι εύκολη, καθώς το παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον είναι διασπασμένο σε ανταγωνιστικά κέντρα ισχύος, με ταυτόχρονη ενίσχυση της τάσης περιχαράκωσης και αναδίπλωσης των κοινωνιών.
Αν είναι να ξεχάσουμε τα τελευταία σαράντα χρόνια της απορρύθμισης, δεν είναι καθόλου αυτονόητο ότι θα προκύψουν θεσμοί παγκόσμιας διακυβέρνησης με τη νομιμοποίηση και την αποδοχή να σχεδιάσουν πρωτοβουλίες και μέτρα σε μεσομακροπρόθεσμο ορίζοντα.
Μεσομακροπρόθεσμος ορίζοντας σημαίνει κατ’ ελάχιστον πενταετία και συνεπώς διευρυμένο κοινό παρονομαστή σύγκλισης.
Το τρίπτυχο Χάρτης του Ατλαντικού, Σχέδιο Μπέβεριτζ και Συμφωνία του Μπρέτον Γουντς που μας θύμισαν οι Financial Times, όρισε τη μεταπολεμική ανασυγκρότηση της Δύσης γιατί το επέβαλλε η αδιαμφισβήτητη και συντριπτική παντοδυναμία των ΗΠΑ μετά το 1945.
Σήμερα η συναίνεση και η συνεργασία των αντίπαλων κέντρων ισχύος του πλανήτη, ώστε η πολιτική όχι μόνον να ελέγξει την οικονομία αλλά να διαχειριστεί και το χειρότερο δυνατό σενάριο εξέλιξης της πανδημίας, δεν θεμελιώνεται μέχρι στιγμής από πουθενά.
Με άλλα λόγια, οικονομία και πολιτική βρίσκονται στη σκιά μιας βαρύνουσας μεταβλητής, της πανδημίας.
Η πανδημία, που ήδη καταγράφεται να έχει χρονικό ορίζοντα που θέτει σε οριακή δοκιμασία τις αντοχές της οικονομίας, είναι βέβαιο ότι θα δοκιμάσει και την αξιοπιστία του βολονταρισμού της πολιτικής.
