Ο καθηγητής Δημογραφίας Βύρων Κοτζαμάνης στο τελευταίο τεύχος του δελτίου που εκδίδει «Εργαστήριο Δημογραφικών και Κοινωνικών Αναλύσεων» του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας επισημαίνει:
«Ακόμα και η όποια –ελάχιστα πιθανή– μικρή αύξηση των γεννήσεων κάποια από τα επόμενα χρόνια δεν πρόκειται να αλλάξει το αρνητικό πρόσημο του φυσικού ισοζυγίου τη δεκαετία 2020-2029 καθώς οι θάνατοι θα υπερβούν πιθανότατα τους 1.200.000 και οι γεννήσεις δεν είναι δυνατόν να ξεπεράσουν, στην ευνοϊκότερη των περιπτώσεων, τις 900.000».
Θα πρέπει να σημειωθεί εδώ ότι οι παραπάνω εκτιμήσεις αναφέρονται στον συνολικό πληθυσμό της χώρας, δηλαδή Ελληνες και αλλοδαπούς. Οπως, όμως, έχουμε δείξει σε πολλά άρθρα μας στην «Εφημερίδα των Συντακτών», το φυσικό ισοζύγιο είναι αρνητικό για τους Ελληνες τα τελευταία 22 έτη (οι θάνατοι Ελλήνων ξεπερνούν συνεχώς τις γεννήσεις από Ελληνίδες από το 1998 μέχρι σήμερα), ενώ για τους κατοίκους με ξένη υπηκοότητα είναι, μεν, θετικό (οι γεννήσεις ξεπερνούν συνεχώς τους θανάτους), αλλά η θετική διαφορά μειώνεται εξαιτίας από τη μια μεριά των επιπτώσεων των μέτρων των μνημονίων και από την άλλη της επιστροφής ορισμένων από αυτούς στις πατρίδες τους ή της μετάβασής τους σε άλλες χώρες.
Ο πληθυσμός της χώρας έφτασε τα 11.123.392 την 1.1.2011, το ιστορικά υψηλότερο επίπεδό του, και από το 2011, λόγω της υπεροχής των θανάτων έναντι των γεννήσεων και της νέας μετανάστευσης, μειώνεται συνεχώς, και αυτό ισχύει για τους κατοίκους της χώρας τόσο με ελληνική υπηκοότητα όσο και με ξένη.
Το πώς εξελίχθηκαν ο συνολικός πληθυσμός χώρας και η ομάδα ηλικιών 0-19 ετών κατά υπηκοότητα την 1.1.2019 σε σχέση με την 1.1.2011 δείχνουν οι δύο πρώτες στήλες των δύο τμημάτων του πίνακα, στην 3η στήλη του οποίου δίνεται η διαφορά τους (τα στοιχεία είναι από τη βάση δεδομένων της Στατιστικής Υπηρεσίας της Ελλάδας, της ΕΛΣΤΑΤ).
Από την 3η στήλη του πίνακα φαίνεται ότι την οκταετία 2011-2018:
• Ο συνολικός πληθυσμός με ελληνική υπηκοότητα μειώθηκε σχεδόν κατά 300.000 και εκείνος με ξένη κατά πάνω από 100.000.
• Ο ελληνικός πληθυσμός της ομάδας ηλικιών 0-19 ετών μειώθηκε κατά πάνω από 140.000, ενώ εκείνος με ξένη αυξήθηκε κατά πάνω από 26.000.
Παραθέσαμε στον πίνακα τα στοιχεία για την ομάδα ηλικιών 0-19 ετών διότι τα περισσότερα από τα 234.298 παιδιά με ξένη υπηκοότητα την 1.1.2019 γεννήθηκαν στην Ελλάδα. Από τα παιδιά αυτά πάνω από 100.000 θα πρέπει να φοιτούν σε Νηπιαγωγεία, Δημοτικά σχολεία, Γυμνάσια, Λύκεια και κάποια θα έχουν πετύχει σε ΑΕΙ ή ΤΕΙ.
Οι περισσότεροι από τους γονείς των παιδιών της ομάδας ηλικιών 0-19 ετών θα πρέπει να είναι μόνιμοι και νόμιμοι κάτοικοι της χώρας πάνω από 10 χρόνια και ούτε αυτοί ούτε, πολύ περισσότερο, τα παιδιά τους έχουν διάθεση να επιστρέψουν στις χώρες καταγωγής των γονέων τους.
Θα ήταν, κατά συνέπεια, ευκταία η αύξηση του ρυθμού απόδοσης της ελληνικής ιθαγένειας τόσο στα παιδιά της ομάδας ηλικιών 0-19 ετών των οποίων οι γονείς μένουν μόνιμα στη Ελλάδα τουλάχιστον τα 10 τελευταία χρόνια όσο και στους γονείς τους. Με αυτόν τον τρόπο θα αποκτήσουν τα δικαιώματα που έχουν οι Ελληνες και θα αισθάνονται πλέον ισότιμοι με αυτούς, ελαττώνοντας τον ρυθμό μείωσης του ελληνικού πληθυσμού, ενώ ταυτόχρονα θα μειώνεται το τμήμα του με ξένη υπηκοότητα.
Η μείωση του ποσοστού που αντιπροσωπεύουν οι μόνιμοι κάτοικοι της χώρας με ξένη υπηκοότητα στον συνολικό πληθυσμό της δημιουργεί τη δυνατότητα ενσωμάτωσης ενός αριθμού προσφύγων στους οποίους έχει χορηγηθεί άσυλο και μεταναστών και προσφύγων που βρίσκονται για μεγάλο χρονικό διάστημα σε δομές που έχουν κατασκευαστεί γι’ αυτούς, με τη διασπορά τους σε περιοχές της χώρας στις οποίες υπάρχει έλλειψη εργατικών χειρών.
Το ποιος θα είναι ο αριθμός αυτός θα εξαρτηθεί από την οικονομική κατάσταση της χώρας και τις δυνατότητες ενσωμάτωσής τους. Είναι, όμως, αυτονόητο ότι δεν μπορεί να είναι εκατοντάδες χιλιάδες.
Το οξύτατο δημογραφικό μας πρόβλημα ούτε επιλύεται ούτε μειώνεται με τα όσα προαναφέρθηκαν. Η οξύτητά θα μπορούσε να μετριασθεί με την εφαρμογή των προτάσεων των πορισμάτων των διακομματικών επιτροπών της Βουλής του 1993 και του 2018, στα οποία έχουμε αναφερθεί σε προηγούμενα άρθρα μας.
* πρώην: αντιπρόεδρος της Βουλής, υπουργός και καθηγητής της ΑΣΟΕΕ
