Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Πού οφείλεται η διοικητική κατάρρευση του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης;
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Πού οφείλεται η διοικητική κατάρρευση του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης;

  • A-
  • A+

Στη διεθνή επιστημονική κοινότητα είναι γνωστό ότι η ίδρυση μιας κοινωνικής οντότητας, η οποία επωμίζεται την κοινωνική λειτουργία του αυτοστοχασμού και της αυτοσυνείδησης (δηλ. η ίδρυση του Πανεπιστημίου), εντάσσεται στις εκάστοτε ιστορικο-κοινωνικές συνθήκες και διαδικασίες. Η γενική αυτή, αλλά θεμελιώδης, πρόταση, εάν εφαρμοστεί στην περίπτωση του Πανεπιστημίου Θράκης θα διαπιστώσουμε ότι δεν ισχύει.

Οταν ιδρύθηκε το Πανεπιστήμιο της Φρανκφούρτης (έτος 1914), αυτό έγινε επειδή ιστορικο-κοινωνικοί παράγοντες, αλλά και το επιστημολογικό πνεύμα εκείνης της εποχής που κυριαρχούσε, επέβαλαν να ανατεθούν όχι μόνο οι επιμέρους επιστημονικές γνώσεις, αλλά ο ίδιος ο κοινωνικός θεσμός του αυτοστοχασμού σε μια ιδιαίτερη κοινωνική οντότητα. Το ίδιο συνέβη και στην περίπτωση του Πανεπιστημίου της Λιψίας (έτος ίδρυσής του 1409). Και στην περίπτωση αυτή ιστορικο-κοινωνικές διαδικασίες και το επιστημολογικό πνεύμα έπαιξαν τον ρόλο τους για τη θεσμοθέτησή του.

Αναφέρω ενδεικτικά δύο οικεία για μένα επιστημολογικά «παραδείγματα» Πανεπιστημίου (της Φρανκφούρτης και της Λιψίας), για να αντιληφθούμε ότι η ίδρυση και η λειτουργία ενός Πανεπιστημίου δεν είναι υπόθεση εξω-πανεπιστημιακών συνθηκών. Είναι υπόθεση κοινωνικών και επιστημολογικών προϋποθέσεων. Το Πανεπιστήμιο της Φρανκφούρτης ιδρύθηκε τότε (1914) και έκτοτε λειτουργεί εντός του διαφωτιστικού παραδείγματος (βλ. το μοντέλο Wilhelm von Humboldt), επειδή οι κοινωνικές συνθήκες απαιτούσαν την πνευματική και τη συνειδησιακή δόμησή τους και την αντίστοιχη πολιτικο-πρακτική έκφρασή τους. Το μεσαιωνικό Πανεπιστήμιο της Λιψίας (1409) υπακούει στην ίδια λογική του ιστορικο-κοινωνικού αυτοπροσδιορισμού. Και το ερώτημα, το οποίο τίθεται για το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης είναι το εξής: ποιοι ιστορικοί, πολιτικοί και κοινωνικοί λόγοι επέβαλαν την ίδρυσή του (έτος 1974) και ποιοι λόγοι δικαιολογούν τη λειτουργία του μέχρι σήμερα;

Εχω υπόψη μου την «ανοικτή επιστολή» του συναδέλφου Βασίλη Τσαουσίδη προς την υπουργό Παιδείας για την τραγελαφική κατάσταση που επικρατεί στο Πανεπιστήμιο Θράκης σε διοικητικό-οργανωτικό επίπεδο. Η επιστολή αυτή δημοσιεύτηκε τη Δευτέρα 27 Ιανουαρίου 2020 και καταγράφει «σημεία και τέρατα» στη διοίκηση του Πανεπιστημίου. Γράφει επί λέξει ο συνάδελφος: «Είναι αποδεκτός ο κώδικας ηθικής και δεοντολογίας που επιτρέπει σ’ έναν πρύτανη να συνεταιρίζεται και να ιδρύει κοινές εταιρίες με τον εργολάβο που παρέχει υπηρεσίες εστίασης στο Πανεπιστήμιο;» Και εξάλλου σημειώνει: «Θα μπορούσε Πρύτανης να μην ομιλεί την αγγλική και ταυτόχρονα να ισχυρίζεται ότι μετεκπαιδεύτηκε και διετέλεσε επισκέπτης καθηγητής σε φημισμένα πανεπιστήμια της Αμερικής – που όμως το αρνούνται;»

Θα μπορούσα να αντιγράψω ολόκληρη την επιστολή και να αναφερθώ αναλυτικά στο κείμενο του συναδέλφου, αλλά επειδή το πολιτικό ενδιαφέρον μου (Interesse) είναι άλλο, περιορίζομαι σ’ αυτές τις δύο περικοπές. Δηλώνω κατηγορηματικά ότι το Πανεπιστήμιο Θράκης βρίσκεται σε μια φάση λειτουργίας του η οποία μπορεί να ονομαστεί, χωρίς περιστροφές, φάση διοικητικής κατάρρευσης. Οι παθογένειες στο διοικητικο - οργανωτικό επίπεδο δεν είναι εγγενείς. Εχουν να κάνουν με το ίδιο το Πανεπιστήμιο ως κοινωνική οντότητα αυτοστοχασμού στην περιοχή της Θράκης.

Θα επιμείνω σ’ αυτή την ερμηνευτική εκδοχή για τον διοικητικό - οργανωτικό εκτροχιασμό του Πανεπιστημίου. Η Θράκη ως ιστορικο-κοινωνική οντότητα κουβαλάει διαφωτιστικά στοιχεία αυτοπροσδιορισμού. Ωστόσο η ίδια παγιδεύτηκε και «μεταμορφώθηκε» σε μια διοικητική επαρχία του εθνικού κράτους, που απειλείται από την Τουρκία! Αυτή είναι η κυρίαρχη αντίληψη στην περιοχή. Σ’ αυτό το ιστορικο-κοινωνικό πλαίσιο ιδρύθηκε και λειτουργεί το Πανεπιστήμιο, το οποίο τελικά δεν είναι Πανεπιστήμιο με τους όρους του διαφωτιστικού «παραδείγματος» της γνώσης, αλλά μια δημόσια υπηρεσία διαχείρισης εθνικών κινδύνων και επιβουλών από τον εξωτερικό εχθρό.

Τελικά η δομή και η λειτουργία του Πανεπιστημίου ως δημόσιας υπηρεσίας δημιούργησε όλες τις προϋποθέσεις για δύο πράγματα: πρώτον, για την «κατασκευή» ενός εξωθεσμικού μεταεπιπέδου ελέγχου και επιτήρησης του Πανεπιστημίου και δεύτερον για την «μεταμόρφωσή» του σε κέντρο κακοδιαχείρισης και εμπορικών συναλλαγών.

Τελειώνοντας την αφήγησή μου για την κατάσταση στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, θέλω να τονίσω ότι ομάδα καταξιωμένων διεθνώς συναδέλφων (από όλες τις Σχολές και τα Τμήματα) παλεύουμε για να βγει το Πανεπιστήμιό μας στο «ξέφωτο» του ερευνητικού και ακαδημαϊκού διαφωτισμού.

*Καθηγητής Πολιτικής Φιλοσοφίας στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης

ΑΠΟΨΕΙΣ
Δημοκρίτειο Θράκης: «το κλειστό πανεπιστήμιο»!
Πριν από χρόνια, στη φιλόξενη στήλη της «Εφημερίδας των Συντακτών», δημοσιεύτηκε ένα κείμενό μου με τον τίτλο «Το κλειστό πανεπιστήμιο». Και αυτό το κείμενο αναφερόταν στην πρωτοβουλία του τότε πρύτανη του...
Δημοκρίτειο Θράκης: «το κλειστό πανεπιστήμιο»!
ΑΠΟΨΕΙΣ
Tο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης σε ιστορική καμπή
Αύριο Τρίτη 22 Μαΐου διεξάγονται στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης οι πρυτανικές εκλογές σύμφωνα με τον νέο νόμο του ελληνικού κράτους. Δεν έχουμε να κάνουμε με μια συνηθισμένη εκλογική διαδικασία ανάδειξης...
Tο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης σε ιστορική καμπή
ΑΠΟΨΕΙΣ
Πανεπιστήμιο και Δημοκρατική Αρχή
Η περίπτωση του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης: Η πανεπιστημιακή κοινότητα του συγκεκριμένου πανεπιστημίου εδώ και δέκα μήνες έχει ενταχθεί σ’ ένα καθεστώς δυσλειτουργίας σ’ όλα τα επίπεδα της συγκροτήσεώς...
Πανεπιστήμιο και Δημοκρατική Αρχή
ΑΠΟΨΕΙΣ
Πανελλαδικές εξετάσεις - Μια ματιά από μακριά
Με βάση τις τελευταίες εξαγγελίες του υπουργού Παιδείας, αναπτύσσεται ο προβληματισμός σχετικά με το μέλλον των πανελλαδικών εξετάσεων και το σύστημα που θα τις αντικαταστήσει. Κανείς φυσικά δεν αναφέρεται...
Πανελλαδικές εξετάσεις - Μια ματιά από μακριά
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η ατέρμων και αναποτελεσματική συζήτηση για το «Πανεπιστημιακό Ασυλο»
Τα Πανεπιστήμια, εκτός από ορισμένες εποχές που λειτουργούσαν ως παροχή Γνώσης σε καθορισμένη κατεύθυνση, όπως π.χ. στο Βυζάντιο, το οποίο δεν διακρινόταν καθόλου για την πρόοδό του στις επιστήμες, ήταν χώροι...
Η ατέρμων και αναποτελεσματική συζήτηση για το «Πανεπιστημιακό Ασυλο»
ΑΠΟΨΕΙΣ
Πανεπιστήμιο και πολιτικός διάλογος
Στο υπό ψήφιση νομοσχέδιο προτείνονται δύο επίπεδα δημοκρατίας. Στην πρώτη φάση, πρυτάνεις και αντιπρυτάνεις εκλέγονται με ξεχωριστά ψηφοδέλτια, πράγμα που σημαίνει ότι εκφράζουν ως «αντιπροσωπευτικό πνεύμα»...
Πανεπιστήμιο και πολιτικός διάλογος

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας