Με ή χωρίς πυρηνικά…

ΠΟΣΟ ΠΙΟ ΑΥΣΤΗΡΗ μπορεί να είναι μια υποθετική νέα συμφωνία για τον διεθνή έλεγχο του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν από τη συμφωνία του 2015, η οποία επέβαλλε στην Τεχεράνη εξονυχιστικούς ελέγχους; Το πρόβλημα των ΗΠΑ του Τραμπ δεν είναι το έλλειμμα φερεγγυότητας της Τεχεράνης ως προς την τήρηση της συμφωνίας του 2015, αλλά ο περιφερειακός ρόλος του Ιράν στην ευρύτερη Μέση Ανατολή και στη Νοτιοδυτική Ασία, ένας ρόλος που ενισχύεται συνεχώς τις δύο τελευταίες δεκαετίες.

Ενισχύεται με την Τεχεράνη να αξιοποιεί τις αντιφάσεις και παλινδρομήσεις της αμερικανικής παρουσίας αλλά και το κενό που αφήνει η αναδίπλωσή της. Η εισβολή των ΗΠΑ στο Ιράκ την άνοιξη του 2003 και η ανατροπή του σουνιτικού μπααθικού καθεστώτος του Σαντάμ έφεραν στην εξουσία στη Βαγδάτη σιιτικές πολιτικές δυνάμεις που εκπροσωπούν την πλειοψηφία του αραβικού πληθυσμού της χώρας.

Ο ΜΠΟΥΣ ΥΙΟΣ και οι νεοσυντηρητικοί χάρισαν στην κυριολεξία το Ιράκ στο Ιράν, μια χώρα που δημιούργησε η Βρετανία μετά το 1918 ως σουνιτικό προπύργιο ανάσχεσης της περιφερειακής επιρροής της Τεχεράνης. Ετσι δημιουργήθηκε ο σιιτικός διάδρομος Ιράν, Ιράκ, Συρία, Νότιος Λίβανος με σιιτική κυβέρνηση στη Βαγδάτη, αλαουιτικό (σιιτικό) καθεστώς στη Δαμασκό με διέξοδο στη Μεσόγειο με το κράτος της σιιτικής Χεζμπολά στον Νότιο Λίβανο.

Η εξέγερση κατά του καθεστώτος Ασαντ το 2011 που στηρίχθηκε από όλους όσοι ήθελαν να τερματίσουν την επιρροή της Τεχεράνης στη Δαμασκό έστησε το σκηνικό επέλασης των τζιχαντιστών, οι οποίοι αντιμετωπίστηκαν κυρίως από τις φιλοϊρανικές δυνάμεις. Επόμενος σταθμός εξάπλωσης της περιφερειακής επιρροής της Τεχεράνης, το Αφγανιστάν, όπου, όταν ολοκληρωθεί η διαπραγμάτευση ΗΠΑ-Ταλιμπάν, οι δυνάμεις της πάλαι ποτέ Βόρειας Συμμαχίας θα έχουν μόνη επιλογή να ζητήσουν την προστασία του Ιράν και της Ρωσίας.

Ο ΤΡΑΜΠ δεν θέλει το Ιράν με ή χωρίς πυρηνικά ως περιφερειακή δύναμη, έναν ρόλο τον οποίο υπό προϋποθέσεις και αυστηρά προαπαιτούμενα είχε αποδεχτεί ο Ομπάμα προκαλώντας την οργή και τη δυσαρέσκεια του Ισραήλ και της Σαουδικής Αραβίας.