Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
«Αλήθειες»
ICON
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

«Αλήθειες»

  • A-
  • A+

Υποθέτουμε ότι το τηλέφωνό σας χτυπά και ένας ευγενής υπάλληλος τηλεφωνικής εταιρείας ζητά τη συνεργασία σας για να γίνει ευρυζωνική η σύνδεσή σας. Ξέρετε τι ακριβώς σημαίνει αυτό; Αν είστε νέος, συνήθως ναι. Αλλιώς, κατά κανόνα όχι. Θα μπορούσατε βέβαια να βρείτε πληροφορίες στο Διαδίκτυο. Ποιος έχει όμως τον χρόνο!

Σας οδηγεί η άγνοιά σας σε άρνηση συνεργασίας; Οχι, βέβαια. Εμπιστεύεστε, συλλογίζεστε ότι κάποτε ο παλιός τύπος σύνδεσης μπορεί να καταργηθεί, ρωτάτε κάποιον φίλο που είχε την ίδια εμπειρία, καθησυχάζεστε, δέχεστε.

Διαβάζετε σε μια διαδικτυακή ή έντυπη εφημερίδα ότι ο τάδε αποφυλακίστηκε με τον «Νόμο Παρασκευόπουλου» και στη συνέχεια τέλεσε ένα στυγερό έγκλημα. Εχετε στοιχεία να το επαληθεύσετε; Να αποκλείσετε το ενδεχόμενο ο τάδε να αποφυλακίστηκε νωρίτερα με βάση νόμο που ίσχυε από πριν ή λόγω άσκησης έφεσης; Ενας λίγο πιο μακρόχρονος εγκλεισμός άραγε θα μείωνε ή μάλλον θα αύξαινε τις πιθανότητες εγκληματικής υποτροπής; Δεν είστε ειδικός, δεν έχετε χρόνο να ψάξετε, ούτε καν πρόσβαση στα (απόρρητα άλλωστε) δεδομένα. Σας αρκεί ότι η είδηση επαναλαμβάνεται εδώ κι εκεί. Τη δέχεστε σαν βάσιμη.

Υπάρχει κάτι κοινό στα παραπάνω. Και στις δύο περιπτώσεις ο καταναλωτής της πληροφορίας σχηματίζει άποψη, χωρίς να εξετάσει την πραγματικότητα. Οπως συμβαίνει σε πάμπολλες καθημερινές μας συναλλαγές, δεχόμαστε κάτι επειδή το δέχονται και οι διπλανοί μας, επιβιώνοντας ή πλουτίζοντας.

Αυτή η οριζόντια ερήμην της πραγματικότητας άποψη μοιάζει αρκετά με το λαϊκό κουτσομπολιό. Ευχαριστεί και «πάμε παρακάτω» στην καθημερινότητά μας. Αρκεί μόνο μια απόσταση της φήμης από την πραγματικότητα να μην οδηγήσει κάπου σε μιαν απότομη πτώση στο κενό. Εμείς φυσικά, μοιραίοι κι άβουλοι αντάμα, θα υποστηρίζουμε την πλάνη μας, ακόμη και τη στιγμή της πτώσης από τα σύννεφα, μέχρι τελικής πρόσκρουσης.

Εχω την εντύπωση ότι η εγκατάλειψη του εδάφους, της εμπειρικής γνώσης και της αιτιοκρατίας με τον καιρό θα εντείνεται. Η επιτάχυνση της Ιστορίας, η πλήρης υποκατάσταση του Διαδικτύου στη θέση των ενσώματων σχέσεων, η δυναστεία του αλγόριθμου που υποτίθεται καταγράφει αλλά στην πράξη υπαγορεύει, ο έλεγχος των ΜΜΕ από λίγες επιχειρήσεις, οι θεωρίες που εξάγουν νόημα όχι από τα πεζά πράγματα αλλά από τις σκοπιμότητες και τον (άνωθεν) κανόνα, όλα αυτά ωθούν στην επικράτηση της επικοινωνιακής αντί της εμπειρικής αλήθειας.

Η φήμη θα βασιλεύει, μέχρις ότου π.χ. μια φυσική καταστροφή θα προσγειώσει τους πάντες στο έδαφος της πραγματικότητας. Με τρόπο που θα μπορούσαμε να είχαμε προβλέψει, αν λίγο ασχολούμασταν με τα πράγματα, κι όχι με τα φεικ νιους, τα κουτσομπολιά ή τις αμπελοφιλοσοφίες.

* ομ. καθηγητής ΑΠΘ

ΑΠΟΨΕΙΣ
Περί γυμνών βασιλιάδων και επίκτητης αλαλίας…
Κοινός τόπος της μεγάλης εικόνας: το ολιγοπώλιο στην ιδιοκτησία και στη διαχείριση των ΜΜΕ. Η επικυριαρχία του οικονομικού πεδίου, σε συνεργασία με το πολιτικό, διαμόρφωσε το πλαίσιο διαμοιρασμού της...
Περί γυμνών βασιλιάδων και επίκτητης αλαλίας…
ΑΠΟΨΕΙΣ
Αχ, η… μεσαία μου τάξη
Ανέκραξε η κυβέρνηση άμα τη ανακοινώσει των αποτελεσμάτων στις ευρωεκλογές. Κι αμέσως άρχισε ένα ατελείωτο μοιρολόι, στο οποίο οι αυτόκλητες μοιρολογίστρες ανέλαβαν να εξιστορήσουν τα παθήματα της μεσαίας...
Αχ, η… μεσαία μου τάξη
ΑΠΟΨΕΙΣ
O Γιούργκεν Χάμπερμας ως η συνείδηση της εποχής του και της κοινωνίας του
Ο Γιούργκεν Χάμπερμας είναι ο νους που «κατασκεύασε» μια ολόκληρη κοινωνία, επειδή ως φιλόσοφος και στοχαστής ακολούθησε κατά γράμμα αυτό που ο Χέγκελ ορίζει ως φιλοσοφικώς σκέπτεσθαι: όποιος στοχάζεται,...
O Γιούργκεν Χάμπερμας ως η συνείδηση της εποχής του και της κοινωνίας του
ΑΠΟΨΕΙΣ
Χαβαλές, λήθη, κυνισμός
​Σύμφωνα με μια μάλλον σχηματική αντίληψη, η ιδεολογία της Δεξιάς συμπυκνώνεται στο τρίπτυχο «πατρίς, θρησκεία, οικογένεια». Υπάρχει όμως και το τρίπτυχο «χαβαλές, λήθη, κυνισμός», που εκφράζει μια υπερδεξιά...
Χαβαλές, λήθη, κυνισμός
ΑΠΟΨΕΙΣ
Αν «πέσει» ο ΕΔΟΕΑΠ, θα «πέσει» και ο Τύπος
Η πολιτεία, έπειτα από περίοδο αδράνειας, αποφάσισε με τη συμφωνία των κομμάτων να στηρίξει τον ΕΔΟΕΑΠ, τον φορέα της ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, επικούρησης και εφάπαξ των εργαζομένων στα μέσα. Ομως η...
Αν «πέσει» ο ΕΔΟΕΑΠ, θα «πέσει» και ο Τύπος
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η μαζοποίηση των κατώτερων ενστίκτων
Κάθε που μας χτυπά την πόρτα μια πολωτική αφορμή -και το κάνει ομολογουμένως με εξαιρετική συνέπεια τα τελευταία χρόνια- θυμάμαι μια παιδική ερώτηση. Από ’κείνες που σου μένουν στο μυαλό για την τόσο προφανή...
Η μαζοποίηση των κατώτερων ενστίκτων

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας