Κύριε Διευθυντά,
Είμαι επιφορτισμένος, από τον εντολέα μου κ. Γιάννη Κ. Μπαστιά, Εκδότη – Συγγραφέα, να σας δηλώσω τα παρακάτω:
Στο φύλλο της εφημερίδας σας, της 9-10/11/2019, σελίδες 35-36, 69-70, υπάρχει κείμενο, υπό τον τίτλο «Η “Αγία Ελένη” της εθνικοφροσύνης», που επιμελείται ο συνεργάτης σας κ. Τάσος Κωστόπουλος. Το κείμενο αυτό αναφέρεται στη μεγάλη Ελληνίδα ηθοποιό Ελένη Παπαδάκη, με υπέρτιτλο «Βίος, πολιτεία και θάνατος της ηθοποιού Ελένης Παπαδάκη» και εμπλουτίζεται από διάφορες φωτογραφίες της μεγάλης ηθοποιού.
Κατάπληκτος ο εντολέας μου διαπιστώνει ότι ο πατέρας του, Κωστής Μπαστιάς, εμβληματική προσωπικότητα των ελληνικών Γραμμάτων και των Τεχνών, σε μία από τις φωτογραφίες αυτές, και δη στη σελ. 69, εμφανίζεται να μετέχει συναθροίσεως περί τον κατοχικό πρωθυπουργό Κ. Λογοθετόπουλο.
Επ’ αυτού, σας δηλώνω κατηγορηματικά ότι τούτο είναι απολύτως αναληθές, γιατί, απλούστατα, ο Κωστής Μπαστιάς δεν συμπεριλαμβάνεται μεταξύ εκείνων που απεικονίζονται στη φωτογραφία αυτή.
Οπως δήλωσα, σε πρόσφατη τηλεφωνική επικοινωνία με τον συντάκτη του κειμένου, η εφημερίδα σας, και κατά το παρελθόν, είχε προβεί σε παρόμοια δημοσίευση.
Νομίζω ότι θα είναι χρήσιμο για τους αναγνώστες σας να γνωρίζουν, αφού η εφημερίδα σας κάνει μνεία του ονόματός του, ότι, μόλις οι Γερμανοί εισήλθαν στην Αθήνα, ο Κωστής Μπαστιάς συνελήφθη και κρατήθηκε στις, απαίσιας φήμης, γερμανικές φυλακές της οδού Ελπίδος, πλησίον της πλατείας Βικτωρίας. Προηγουμένως είχε απομακρυνθεί, από τις Αρχές Κατοχής, από το Εθνικό Θέατρο.
Ο κ. Γιάννης Κ. Μπαστιάς, στο έργο που αφιέρωσε στον βίο και στην πολιτεία του πατέρα του (εκδόθηκε από τον εκδοτικό οίκο «ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗ», το 2005, υπό τον τίτλο «ΚΩΣΤΗΣ ΜΠΑΣΤΙΑΣ» και υπότιτλο «Δημοσιογραφία, Θέατρο, Λογοτεχνία»), αναδεικνύει, στο κεφάλαιο «Κατοχή» του βιβλίου του, την εθνική δράση του πατέρα του στα δίσεκτα χρόνια της Κατοχής, δημοσιεύοντας, παράλληλα, πάρα πολλές φωτογραφίες του Κωστή Μπαστιά από την περίοδο αυτή.
Κλείνοντας, αξιότιμε κ. Διευθυντά, θεωρώ ότι εναπόκειται στην εφημερίδα σας, και στον συντάκτη του κειμένου, η αποκατάσταση της αλήθειας.
Ο ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ ΤΟΥ κ. ΓΙΑΝΝΗ Κ. ΜΠΑΣΤΙΑ ΙΩΑΝΝΗΣ Κ. ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ
Η απάντηση του συντάκτη μας Τάσου Κωστόπουλου:
Η εκ μέρους μου ταυτοποίηση του πρώτου προσώπου στα δεξιά της ομήγυρης των Παπαδάκη-Λογοθετόπουλου με τον Κωστή Μπαστιά βασίστηκε σε φωτογραφία του τελευταίου (από το προσωπικό του αρχείο) που έχει αναρτηθεί στη Wikipedia και τραβήχτηκε το 1938, σε ευκρινέστερη εκδοχή της που παρατίθεται στον ιστότοπο του ianos.gr και, επικουρικά, σε μια ακόμη φωτογραφία του 1938 από τον ιστότοπο του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών. Οι όποιες μικροδιαφορές θεώρησα πως δικαιολογούνταν όχι μόνο από την ενδιάμεση χρονική απόσταση μιας περίπου πενταετίας, αλλά και από τις χαώδεις διαφορές των δύο εποχών όσον αφορά το βιοτικό επίπεδο ακόμη και των σχετικά εύπορων στρωμάτων.
Η αναγνώριση προσώπων μέσω φωτογραφιών εμπεριέχει, βέβαια, εγγενείς κινδύνους για διάπραξη κάποιου λάθους. Δεν έχω, ως εκ τούτου, ούτε την πρόθεση ούτε τη διάθεση ν’ αμφισβητήσω τη διάψευση του κ. Γιάννη Μπαστιά, πως ο εικονιζόμενος στην επίμαχη φωτογραφία δεν είναι ο πατέρας του. Κρίμα, μόνο, που δεν μας το διευκρίνισε αμέσως μετά την πρώτη δημοσίευσή της με την ίδια περίπου λεζάντα («Εφ.Συν.», 27/4/2019), ώστε η προβληματική αυτή αναφορά να μην επαναληφθεί.
Οπωσδήποτε λανθασμένη ήταν επίσης η μνεία (στη λεζάντα) του Κωστή Μπαστιά ως προϊσταμένου της Παπαδάκη στο Εθνικό Θέατρο το 1942-43, καθώς αυτός είχε απομακρυνθεί από εκεί ήδη το 1941. Η αλήθεια είναι ότι, όπως και ο ίδιος ο κ. Γιάννης Μπαστιάς αναφέρει στο βιβλίο του (σ. 358), κατά τη συγκεκριμένη περίοδο του 1942-43 ο πατέρας του υπήρξε όντως προϊστάμενος και εργοδότης της Παπαδάκη, αλλά στο ιδιωτικό Θέατρο Αθηνών, του οποίου ήταν συνιδιοκτήτης. (Η Παπαδάκη αποχώρησε το 1942 από το Εθνικό, αρνούμενη να δεχτεί τη μισθολογική «ισοπέδωση» με τους συναδέλφους της, κι επέστρεψε ξανά το 1943). Σύμφωνα μάλιστα με στοιχεία που περιέχονται στο ίδιο βιβλίο (σ. 371-3), και τα οποία αγνοούσα όταν έγραφα το άρθρο μου, το καλοκαίρι του 1944 η Παπαδάκη συνεργάστηκε ξανά με τον Κωστή Μπαστιά, ως εξετάστρια των μαθητών της Δραματικής Σχολής που αυτός είχε ιδρύσει.
Σε τελική ανάλυση, και ασχέτως διάψευσης, η μνεία του Μπαστιά στη συγκεκριμένη λεζάντα ήταν οφθαλμοφανώς ατυχής, στον βαθμό που αυτός -απ’ όσο τουλάχιστον γνωρίζω- ουδέποτε κατηγορήθηκε, όπως η Παπαδάκη, για ιδιοτελή σχέση με τις κατοχικές αρχές. Εξ ου και στο κείμενο του άρθρου μου, που αφορούσε την εν λόγω ηθοποιό και τη δημόσια εικόνα της επί Κατοχής, δεν υπήρχε η παραμικρή αναφορά στο πρόσωπό του.
