Οταν την επαύριον της χρεοκοπίας της Lehman Brothers, τον Σεπτέμβριο του 2008, ο Σαρκοζί πρότεινε μέτρα κοινής θωράκισης του χρηματοπιστωτικού τομέα στην ευρωζώνη, η απάντηση της Μέρκελ ήταν άμεση και απορριπτική.
Η κρίση -έλεγαν στο Βερολίνο- αφορά τις ΗΠΑ και δεν υπάρχει κανένας λόγος περαιτέρω αμοιβαιοποίησης των κινδύνων εντός της ευρωζώνης.
Σήμερα, η Ε.Ε.–ευρωζώνη αντιμετωπίζει διπλή ταυτόχρονη πίεση:
-Από τη μια μεριά το κόστος των δασμών που επιβάλλει ο Τραμπ, μια κίνηση που νομιμοποίησε ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου καθώς δικαίωσε την αμερικανική πλευρά στη διαμάχη με την Ευρώπη σε ό,τι αφορά τη διένεξη για τις επιδοτήσεις στην Airbus.
-Από την άλλη είναι ο φόβος όχι μόνον για το κόστος ενός σκληρού Brexit στις 31/10, αλλά και για το μη ευκαταφρόνητο κόστος από μια παράταση της αβεβαιότητας όσον αφορά την τελική έκβαση της μεθόδευσης για αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ε.Ε.
Σε αντίθεση με το 2008, ουδείς στο Βερολίνο σήμερα υποτιμά το κόστος και τις επιπτώσεις της παραπάνω διπλής ταυτόχρονης πίεσης, χωρίς όμως να υπάρχουν εξελίξεις που να πιστοποιούν ότι, έστω και υπό ακραία συμπίεση, η Γερμανία κινείται προς σταδιακή εγκατάλειψη της εμμονικής προσήλωσής της στη μόνιμη δημοσιονομική λιτότητα.
Ποιος είναι ο στόχος του Τραμπ; Να αναγκάσει την Ε.Ε. σε υποχωρήσεις που να εξισορροπούν το διμερές διατλαντικό εμπόριο ή να κόψει τις γέφυρες με τη γηραιά ήπειρο, επεκτείνοντας την επιβολή πρόσθετων δασμών στην αυτοκινητοβιομηχανία της Ε.Ε., μια κίνηση με δυσθεώρητο κόστος κυρίως για τη Γερμανία;
Μπορεί ο Τραμπ σε μια εκλογική χρονιά, στη σκιά της πιθανής παραπομπής του σε δίκη ενώπιον της Γερουσίας, να υποστείλει τη σημαία τού «Πρώτα η Αμερική»;
Ποιος είναι ο χρονικός ορίζοντας ενός συμπεφωνημένου ή ακόμη και ασύντακτου σκληρού Brexit; Τα τέλη του μήνα ή η επόμενη μέρα των πρόωρων εκλογών στη Βρετανία οι οποίες δεν μπορούν να προκηρυχθούν χωρίς τη συναίνεση της αντιπολίτευσης;
Τα παραπάνω, καλώς εχόντων των πραγμάτων, θα έπρεπε να είχαν δώσει μια δεύτερη πνοή στις προτάσεις Μακρόν για τη μεταρρύθμιση της Ε.Ε.-ευρωζώνης όπως συμπυκνώθηκαν στην ομιλία του Γάλλου προέδρου στη Σορβόνη στα τέλη Σεπτεμβρίου του 2017.
Με τη Γερμανία σε ύφεση και με τις παρενέργειες της πολιτικής Τραμπ και τις αβεβαιότητες για το Brexit να σκιάζουν ήδη το σύνολο της Ε.Ε.-ευρωζώνης η πρόταση Μακρόν για κοινό προϋπολογισμό της ευρωζώνης, ως εργαλείο αναθέρμανσης της οικονομίας, θα έπρεπε να έχει τεθεί εκ νέου στην αρχική της διατύπωση που προσδιόριζε το ύψος του σε εκατοντάδες δισ. ευρώ πριν συρρικνωθεί με υπαιτιότητα του Βερολίνου σε λίγες δεκάδες δισ.
Η χαλάρωση της δημοσιονομικής πειθαρχίας και η περαιτέρω εμβάθυνση της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης δεν καταγράφονται μέχρι στιγμής στη Γερμανία ως εναλλακτική πρόταση για την αντιμετώπιση των προκλήσεων για τη γηραιά ήπειρο που συνιστούν οι επιλογές των Τραμπ και Τζόνσον.
Στο γερμανικό πρόβλημα που προέκυψε εδώ και σχεδόν μία δεκαετία τίποτε δεν είναι αυτονόητο.
Ποιος είναι ο μεγαλύτερος κίνδυνος για τη Γερμανία σήμερα;
Ενα μεγάλο και πλειοψηφικό τμήμα της γερμανικής ελίτ θα παραμείνει αμετακίνητο στις εμμονές του, καθώς εξακολουθεί να απαντά ότι οι μεγάλες απειλές είναι η αμοιβαιοποίηση του κινδύνου και η μεταφορά πόρων εντός της ευρωζώνης.
