Για τέταρτη φορά μέσα σε τέσσερα χρόνια θα προσέλθουν στις κάλπες οι ψηφοφόροι στην Ισπανία στις αρχές Νοεμβρίου. Οι δημοσκοπήσεις δεν προβλέπουν βαρύνουσες αλλαγές των σημερινών συσχετισμών. Παρά το αδιέξοδο που διαπιστώθηκε για ακόμα μία φορά στις διαπραγματεύσεις Σοσιαλιστών – Podemos, η μετεκλογική συνεργασία τους προβάλλει ως υποχρεωτικός μονόδρομος και για τις δύο πλευρές.
Ο ηγέτης των Σοσιαλιστών και πρωθυπουργός Σάντσεθ έδωσε σκληρή εσωκομματική μάχη για την επάνοδο του στην κομματική ηγεσία με αδιαπραγμάτευτη θέση την άρνηση συνεργασίας ή έστω και ανοχής απέναντι στη Δεξιά. Aν εμμείνει στη σκληρή διαπραγματευτική στάση του απέναντι στον ηγέτη των Podemos, Ιγκλέσιας, κινδυνεύει να δει την αντιδεξιά γραμμή του να προβάλλει ως ψηφοθηρική τακτική, αν δεν συνοδεύεται από εναλλακτική κυβερνητική πλειοψηφία.
Για τους Podemos, που στο πρόσφατο παρελθόν έφτασαν σε απόσταση αναπνοής από τους Σοσιαλιστές, η συμμετοχή στην κυβερνητική διαχείριση θέτει υπαρξιακά διλήμματα. Πόσο «αριστερά» των Σοσιαλιστών και του Σάντσεθ μπορούν να είναι ως κυβερνητικοί εταίροι οι Podemos με δεδομένα τα συρρικνωμένα περιθώρια διαφοροποιήσεων, τα οποία ισχύουν για όλα τα κράτη-μέλη, που αφήνει το άκαμπτο δημοσιονομικό πλαίσιο της ευρωζώνης.
Ενα είναι βέβαιο, ότι η εποχή της δικομματικής σταθερότητας και των αυτοδύναμων μονοκομματικών κοινοβουλευτικών πλειοψηφιών αποτελεί παρελθόν για την Ισπανία. Με ποσοστά που στην καλύτερη των περιπτώσεων θα βρίσκονται λίγο πιο πάνω από το 30% για τους Σοσιαλιστές και για τους Podemos αντίστοιχα γύρω στο 15%, τα δύο κόμματα ή θα συνεργαστούν μετεκλογικά ή θα διακινδυνεύσουν την πολιτική αξιοπιστία τους και την κυβερνητική διαχειριστική τους ικανότητα.
Τρίτη λύση δεν υπάρχει στον μετεκλογικό ορίζοντα: αν ο Σάντσεθ δεν θέλει να κυβερνήσει με τη συμμετοχή ή την ανοχή της Δεξιάς, η κυβερνητική συνεργασία, η συγκυβέρνηση με τους Podemos αλλά και με μετριοπαθείς Βάσκους και Καταλανούς εθνικιστές μοιάζει να είναι αναπόφευκτη.
Σάντσεθ και Ιγκλέσιας θα πρέπει να ξεχάσουν τα υψηλά ποσοστά των κομμάτων τους αντίστοιχα στο απώτερο και το πρόσφατο παρελθόν και να προσγειωθούν στη σημερινή πραγματικότητα του κατακερματισμού της πολιτικής σκηνής της χώρας.
