Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Η πολιτικο-ιδεολογική ενότητα της Κεντροαριστεράς
EUROKINISSI
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η πολιτικο-ιδεολογική ενότητα της Κεντροαριστεράς

  • A-
  • A+

Βρισκόμαστε πριν από τις κοινοβουλευτικές εκλογές της 7ης Ιουλίου 2019. Η συντηρητική Δεξιά έχει ανασυνταχθεί στο κομματικό, το ιδεολογικό και το πολιτικό επίπεδο και επιδιώκει να ασκήσει την κυβερνητική εξουσία. Αντιθέτως, στον προοδευτικό πολιτικό χώρο δεν παρατηρείται κάτι ανάλογο και ούτε αναλαμβάνονται πρωτοβουλίες για την ανασυγκρότησή του, εννοώ στο επίπεδο της ενιαίας κομματικής έκφρασης. Εχουν διαμορφωθεί συνθήκες ενός πολιτικού παραδόξου, στον βαθμό που τα δύο κόμματα (δηλαδή ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία και ΚΙΝ.ΑΛΛ.) της Κεντροαριστεράς, αντί να συγκλίνουν, ερίζουν για την πολιτική ιδιοκτησία του προοδευτικού χώρου.

Μετά την έκθεση των εμπειρικών αυτών δεδομένων μπορεί να θέσει κανείς το ερώτημα: Γιατί άραγε το πολιτικό αίτημα της Κεντροαριστεράς και τα κοινωνικά αιτήματα του προοδευτικού χώρου δεν έχουν αποκτήσει ενιαία κομματική έκφραση στην ελληνική πολιτική κοινωνία; Αντιλαμβάνονται οι αναγνώστες ότι το ερώτημα μπορεί να τίθεται εν όψει των κοινοβουλευτικών εκλογών, αφού η αντιπροσωπευτική διαδικασία στοιχειοθετείται μέσω των κομμάτων, αλλά αναφέρεται πρωτίστως στην ίδια την πολιτική δομή και συγκρότηση της ελληνικής πολιτικής κοινωνίας.

Το αρχικό ερώτημα επαναδιατυπώνεται ως εξής στο πλαίσιο της σημερινής συγκυρίας: Πώς η συντηρητική Δεξιά κατάφερε και στα τρία επίπεδα (επαναλαμβάνω: κομματικό, ιδεολογικό και πολιτικό) να έχει αποκτήσει ενιαία έκφραση και η δημοκρατική-προοδευτική παράταξη να είναι διαιρεμένη και διασπασμένη; Μήπως η διαίρεση και η διάσπαση αυτή είναι μία πολιτική κληρονομιά της μνημονιακής περιόδου (2010-2018) κατά την οποία το ΚΙΝ.ΑΛΛ. ως ΠΑΣΟΚ απώλεσε την κυβερνητική εξουσία, εξαναγκάστηκε να συγκυβερνήσει με τη Δεξιά, ενώ ο ΣΥΡΙΖΑ αναδείχθηκε κυβέρνηση; Εάν δεχθούμε ότι αυτή η ερώτηση -και απάντηση ταυτόχρονα- σχετικά με το πολιτικό ζήτημα των σχέσεων ανάμεσα στους δύο κομματικούς φορείς είναι ορθή, τότε θα πρέπει οι δύο αυτές κομματικές οντότητες να αναθεωρήσουν πολλά πράγματα, αφού η μνημονιακή περίοδος ανήκει στο ιστορικό παρελθόν.

Εάν κοιτάξει κανείς τα κοινωνικά πράγματα του τόπου μας στην εποχή μετά «το τέλος των τεχνοκρατικών μνημονίων» τρία είναι τα μείζονα προβλήματα: η φτώχεια, η άνιση κατανομή του κοινωνικού πλούτου και η απουσία μηχανισμού αύξησης του κοινωνικού πλούτου (αυτό που στην πολιτικο-δημοσιογραφική γλώσσα ονομάζεται επενδύσεις).

Ενώ η Ελλάδα ανήκει ως πολιτική οντότητα σ’ αυτό που ονομάζουμε «πολιτική νεωτερικότητα», δεν απέκτησε θεσμούς, διαδικασίες και μηχανισμούς, οι οποίοι να υπερασπίζονται εγγενώς, δηλαδή μέσω της εσωτερικής δυναμικής των κοινωνικών πραγμάτων, τα σχετικά πολιτικά αιτήματα. Πάντοτε στη θεσμική συγκρότηση της ελληνικής πολιτικής κοινωνίας υπήρχε μία απόσταση (διαφορά) ανάμεσα στις κοινωνικές ανάγκες και τη θεσμική έκφρασή τους.

Αναφέρω ενδεικτικά την περίπτωση του ιδιότυπου σοσιαλισμού (ως πολιτικο-ιδεολογικού συστήματος) του Ανδρέα Παπανδρέου. Δεν θα κάνω καμία αναφορά στον νεοφιλελευθερισμό του Κυριάκου Μητσοτάκη και στο κατά πόσον και σε ποιο βαθμό εάν αναμειχθεί με την ιδεολογία της Ακροδεξιάς θα προκύψει ένα κυβερνητικό τέρας, αλλά μπαίνω στον πειρασμό να επισημάνω ότι οι πολιτικές ιδεολογίες δεν έχουν πεθάνει, αλλά αντιθέτως ζουν και βασιλεύουν!

Στις αναλύσεις μου ποτέ δεν αναφέρομαι σε περιπτωσιολογία, αλλά παρ’ όλα αυτά θα σταθώ σε μία νομοθετική ρύθμιση που έκανε η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ, σύμφωνα με την οποία οι ανασφάλιστοι και τελικά όλοι οι φτωχοί μπορούν να διαβούν την πόρτα του δημόσιου νοσοκομείου χωρίς να πληρώσουν το ποσό των πέντε (5 τον αριθμό) ευρώ που είχε επιβάλει το προηγούμενο συντηρητικό πολιτικό σύστημα. Αυτή η ρύθμιση είναι πολιτική εφαρμογή της ιδέας της κοινωνικής δικαιοσύνης.

Αλλά ας επανέλθουμε στο ζήτημα της ενιαίας κομματικής έκφρασης της πολιτικής Κεντροαριστεράς. Ο επιστημολογικός ορίζοντας των ιδεών μου δεν είναι οι επικείμενες εκλογές. Εάν λοιπόν συμφωνήσουμε όλοι οι προοδευτικοί πολίτες και πολιτικοί ότι δεν υφίστανται ριζικές διαφωνίες σχετικά με τα τρία κοινωνικά ζητήματα του τόπου μας (τη φτώχεια, τον μηχανισμό αύξησης και τις διαδικασίες διανομής του κοινωνικού πλούτου), τότε πώς δικαιολογείται, πώς ερμηνεύεται η διάσπαση της ελληνικής Κεντροαριστεράς σε δύο κομματικές εκφράσεις και φορείς; Αυτό ονομάζω πολιτικό παράδοξο της ελληνικής Κεντροαριστεράς!

Ο ΣΥΡΙΖΑ πριν από μήνες ανέλαβε την πολιτική πρωτοβουλία να δημιουργήσει την Προοδευτική Συμμαχία (η «Γέφυρα» είναι ο πολιτικός πρωταγωνιστής). Τώρα περιμένουμε όλοι εμείς οι προοδευτικοί πολίτες να αναλάβει και η ηγεσία του ΚΙΝ.ΑΛΛ. ανάλογη πολιτική πρωτοβουλία προσέγγισης με τον ΣΥΡΙΖΑ. Μπροστά στο ιστορικό μέλλον της Ελλάδας οι κομματικοί πατριωτισμοί μπορούν να τεθούν στο περιθώριο.

Εάν δεν κάνουμε τελικά το ιστορικό βήμα της πολιτικο-ιδεολογικής ενότητας της Κεντροαριστεράς, θα βρεθεί ο ίδιος ο προοδευτικός χώρος στο περιθώριο μετά την «παλινόρθωση της Δεξιάς».

Ως σύνοψη τονίζω ότι η πολιτικο-ιδεολογική σύγκλιση των δύο κομμάτων, τα οποία εκφράζουν την πολιτικο-κοινωνική Κεντροαριστερά, είναι δυνατή, εάν και εφόσον υποχωρήσουν τα ταυτολογικά ιδεολογικά περί πολιτικής ιδιοκτησίας του προοδευτικού χώρου. Και δεύτερον και σημαντικότερο σημείο των απόψεών μου είναι το εξής: Εάν δεν ενοποιηθεί και δεν ανασυγκροτηθεί τώρα σε κομματικό επίπεδο η πολιτικο-ιδεολογική Κεντροαριστερά, τότε θα βρεθεί οριστικά στο «καλάθι της Ιστορίας», όπως συμβαίνει σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες.

*καθηγητής Πολιτικής Φιλοσοφίας στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης

ΑΠΟΨΕΙΣ
Ενα νέο τοπίο στο πολιτικό σύστημα
Είναι ώρα να γίνει επιτέλους μια πιο σοβαρή συζήτηση για τις σχέσεις Κεντροαριστεράς και Ριζοσπαστικής Αριστεράς. Μέχρι τώρα το πεδίο αυτό σημαδεύτηκε κυρίως από εχθροπάθεια.
Ενα νέο τοπίο στο πολιτικό σύστημα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Μετάλλαξη του ΣΥΡΙΖΑ σε αντικαταστάτη του ΠΑΣΟΚ στον νέο δικομματισμό
Μετά τις εκλογές της 7ης Ιουλίου, πλήθος άρθρων έχουν δημοσιευτεί και συνεντεύξεις έχουν δοθεί τόσο από τον πρόεδρο όσο και από στελέχη και μέλη του ΣΥΡΙΖΑ για τη μετεξέλιξη, ανασυγκρότηση, διεύρυνση κ.λπ. του...
Μετάλλαξη του ΣΥΡΙΖΑ σε αντικαταστάτη του ΠΑΣΟΚ στον νέο δικομματισμό
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το δόγμα του ΠΑΣΟΚ
Το «δόγμα του ΠΑΣΟΚ» είναι ένα καθεστωτικό προπαγανδιστικό τέχνασμα που επιδιώκεται στις μέρες μας να επικρατήσει. Το εν λόγω τέχνασμα συνοψίζεται στην εξής υπόρρητη διατύπωση: στην Ελλάδα, όποια υπολογίσιμη...
Το δόγμα του ΠΑΣΟΚ
ΑΠΟΨΕΙΣ
ΠΑΣΟΚ ή Κίνημα Αλλαγής
Οι 459.000 ψηφοφόροι μας κατέταξαν το Κίνημα Αλλαγής ως τον τρίτο πόλο του κομματικού μας συστήματος. Με κριτήριο το μέλλον, έχει έναν νέο σημαντικό στρατηγικό ρόλο και όλοι εμείς που το συγκροτούμε, αυτόν θα...
ΠΑΣΟΚ ή Κίνημα Αλλαγής
ΑΠΟΨΕΙΣ
Επιστροφή στην κανονικότητα;
Το πρόβλημα δεν είναι οι απόψεις, όπως έλεγε ο Κλιντ Ιστγουντ στον επιθεωρητή Κάλαχαν, κάθε άνθρωπος έχει από μία… Το πρόβλημα είναι η μέθοδος, η συκοφαντία των αντίπαλων απόψεων, η δολοφονία χαρακτήρων, η...
Επιστροφή στην κανονικότητα;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Νέο πολιτικό τοπίο, νέες επιλογές
Ο δρόμος μας είναι ένας. Ενα σύγχρονο, ευρωπαϊκό σοσιαλδημοκρατικό κόμμα με σαφή φυσιογνωμία, που έχει αιχμηρό λόγο, που προκαλεί πολιτικό ενδιαφέρον, «ανοίγει» θέματα, αγγίζει με τον λόγο και τις παρεμβάσεις...
Νέο πολιτικό τοπίο, νέες επιλογές

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας