Ο Νώντας ο Μπαρχαμπάς

Συμπληρώθηκαν το Σάββατο 14 Μαρτίου σαράντα μέρες που έφυγε ο σύντροφος, ο συναγωνιστής Νώντας Μπαρχαμπάς. Ο Νώντας, ο αμίμητος Αιτωλοακαρνάνας, θα κοσμεί τώρα με τη μοναδικότητά του το αφανές ηρώο μιας γενιάς που το αποτύπωμά της αντέχει και θα σιγοκαίει για πολύ ακόμη στον πυρήνα του ψυχικού μας θεμελιώματος. Αλλος ένας από τους εμβληματικούς ανθρώπινους χαρακτήρες μιας πατρίδας που παλεύει, που αντιστέκεται, που απολαμβάνει το ταξίδι υπομένοντας ανυπότακτα τις τροπές της ζωής.

Γεννημένος το 1935, ο Νώντας ήταν το πρώτο από τα δώδεκα παιδιά μιας οικογένειας που ήξερε από αγώνα. Δεκαπεντάχρονος οργανώθηκε στην ΕΔΑ, δραστηριοποιήθηκε στις γραμμές της Αριστεράς και βίωσε από πρώτο χέρι την περιπέτεια της δημοκρατίας.

Δραστήριο μέλος του Πανελλήνιου Αντιδικτατορικού Μετώπου στο Αγρίνιο, πιάστηκε από τα όργανα της δικτατορίας τον Αύγουστο του 1967 και καταδικάστηκε σε βαριά κάθειρξη από το στρατοδικείο της Τρίπολης.

Φυλακές της Τρίπολης πρώτα, φυλακές της Αίγινας ύστερα. Στις φυλακές Αβέρωφ το 1968 –και στη διάσπαση τότε του κόμματος– ο Νώντας διάλεξε Ανανέωση και ΚΚΕ Εσωτερικού – «γραφείο εσωτερικού» το λέγαμε τότε, τώρα μερικοί το λέμε «καλή μαγιά του ΣΥΡΙΖΑ». Ο Νώντας υπηρέτησε την επιλογή του αμετακίνητα: «Ενωμένη Αριστερά», «Συνασπισμός», «Συνασπισμός Ριζοσπαστικής Αριστεράς».

Αν, τελικά, ο βίος του ανθρώπου είναι το άθροισμα των στιγμιοτύπων που τον θυμίζουν, ο Νώντας δύσκολα θα χάσει τη μάχη με τη λήθη. Η γλαφυρή παρουσία, το χέρι με το τσιγάρο, η βαθιά φωνή, η βαριά αγρινιώτικη προφορά. Μια θυμόσοφη παρατήρηση, ένας αυτοσαρκαστικός υπαινιγμός, ένας εύστοχος αστεϊσμός από τον Νώντα – κι ένας χείμαρρος γέλιου απ’ τους συγκρατούμενούς του, μαρτιάτικο απόγευμα με ήλιο στο προαύλιο των φυλακών Κορυδαλλού.

Ετσι θα τον θυμόμαστε τον Νώντα. Με ένα χαμόγελο. Που θα το σκιάζει μια ιδέα μελαγχολίας, όχι που τελειώνει κάποτε η ζωή, αλλά που δεν είναι τόση ώστε να χωράει αδιάκοπα όλους όσοι, όλα όσα, μικρά και μεγάλα, την απαρτίζουν ωστόσο και, εν τέλει, τη νοηματοδοτούν…

* Κωστής Γιούργος, Γιάννης Ξαρχουλάκος, για τους συγκρατούμενους συναγωνιστές του