Ο δύσκολος ευρωπαϊσμός της Νέας Δημοκρατίας

Για τη Νέα Δημοκρατία, το κόμμα του Κωνσταντίνου Καραμανλή που έβαλε τη χώρα στην ΕΟΚ, η Ευρώπη ήταν παραδοσιακά προνομιούχο πεδίο στις εκλογικές μάχες. Και όμως, στη σημερινή εκστρατεία της Ν.Δ. για τις ευρωεκλογές η Ευρώπη καταλαμβάνει μια μάλλον διακριτική θέση. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης προτιμά να βαπτίζει την αναμέτρηση «δημοψήφισμα» κατά του Τσίπρα. Και όταν ακόμη προσκάλεσε τον επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος στην Ελλάδα, τον λογόκρινε σε μια προσπάθεια να αποκρύψει τις διαφορές τους στο Μακεδονικό.

Για να είμαστε δίκαιοι, η κυριαρχία της εθνικής ατζέντας στις ευρωεκλογές δεν χαρακτηρίζει μόνο τη στάση της Ν.Δ. Παρατηρείται σε όλα τα κράτη-μέλη και σε όλα τα ελληνικά κόμματα. Ομως αυτή τη φορά από τους δύο «μονομάχους» παρατηρούμε πως ο ΣΥΡΙΖΑ μιλά πολύ περισσότερο για Ευρώπη και για το ευρωπαϊκό διακύβευμα από τον παραδοσιακά ευρωπαϊστή αντίπαλό του.

Η εξήγηση είναι απλή: τα τελευταία χρόνια οι περισσότερες ευρωσκεπτικιστικές και αντιευρωπαϊκές φωνές προέρχονται από τη Δεξιά, και όχι μόνο από την Ακροδεξιά. Από τη Δεξιά προέρχονται και οι περισσότερες αντιρρήσεις στο βάθεμα της ολοκλήρωσης και της αλληλεγγύης στα κρίσιμα ζητήματα που ενδιαφέρουν την Ελλάδα. Ενώ σύσσωμη η Ευρώπη απορρίπτει τη στάση της Ν.Δ. (και του ΚΙΝ.ΑΛΛ.) για τις Πρέσπες. Αισθάνεται λοιπόν κάπως άβολα με τους συμμάχους του στη σημερινή Ευρώπη ο Μητσοτάκης, όταν θέλει να εμφανίζεται ως πρωταθλητής ευρωπαϊστής, όσο και να προσπαθεί να διασκεδάσει τη θερμή συμπάθεια και στήριξη που βρίσκει εκεί ο Τσίπρας με πομφόλυγες περί Μαδούρο.

Πλήρης απομόνωση για τις Πρέσπες

Στο Μακεδονικό, Ν.Δ. και ΚΙΝ.ΑΛΛ. είναι απολύτως απομονωμένοι στην Ευρώπη. Αν ακούστηκαν κάποιες φωνές αντίθεσης στις Πρέσπες, αυτές ήσαν από τη Μόσχα, τον Ορμπαν και κάποιους ακροδεξιούς, και μάλιστα περισσότερο με τη μορφή στήριξης των Μακεδόνων εθνικιστών, όχι της Ν.Δ. Ολοι οι άλλοι, μα κυριολεκτικά όλοι, στηρίζουν με ενθουσιασμό τη συμφωνία, έχουν ηρωοποιήσει Τσίπρα και Ζάεφ, εγκωμιάζουν το πολιτικό θάρρος και το ηγετικό τους πνεύμα. Γιατί βέβαια αποτελεί κοινό τόπο στην Ευρώπη πως η Συμφωνία των Πρεσπών είναι το μόνο θετικό γεγονός των τελευταίων ετών στα Βαλκάνια, αν όχι και σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Κανένα επικοινωνιακό κόλπο δεν μπορεί να κρύψει την απομόνωση αυτή σε ένα κρίσιμο θέμα που επέλεξε η αντιπολίτευση ως ευνοϊκό γι’ αυτήν. Ούτε η διγλωσσία με την οποία στη μεν Ελλάδα ο Μητσοτάκης μιλάει για μειοδοσία (και οι συνεργάτες του για προδοσία), στη δε Ευρώπη διαβεβαιώνει πως θα εφαρμόσει τη συμφωνία, με αποτέλεσμα να εξοργίζει τους Ελληνες εθνικιστές που ο ίδιος υπέθαλψε και στην Ευρώπη να τον χαρακτηρίζουν Βαλκάνιο πολιτικάντη σε αντίθεση με τον statesman [ηγέτη] Τσίπρα.

Ούτε η ανακάλυψη πως οι «ξένοι» κινούνται με βάση τα δικά τους συμφέροντα (ενώ όταν μας επέβαλλαν τα μνημόνια, υπηρετούσαν τα δικά μας). Ούτε η προσπάθεια να υποδαυλίσει παραπέρα εθνικιστικά αντανακλαστικά, πως δήθεν αντιστέκεται στους Μεγάλους χάριν της Πατρίδας. Η αλήθεια είναι κραυγαλέα: Στο Μακεδονικό, η Ευρώπη και το ευρωπαϊκό κόμμα του Μητσοτάκη είναι με τον Τσίπρα.

Κακές παρέες στο ΕΛΚ

Στη χώρα μας, ακόμη και σε συντηρητικούς κύκλους, ο Ούγγρος πρωθυπουργός Ορμπαν είναι ιδιαίτερα αντιπαθής. Οχι μόνο για τις γενικότερες ακροδεξιές του πολιτικές, αλλά πολύ συγκεκριμένα για τη στάση του στο προσφυγικό, όπου βρίσκεται σε ευθεία αντιπαράθεση με το δικό μας εθνικό συμφέρον. Και όμως, ο Ορμπαν εξακολουθεί να είναι «σύντροφος» του Μητσοτάκη στο ΕΛΚ, αφού με διάφορα τερτίπια απέφυγαν να τον διαγράψουν για να μη χάσουν τους βουλευτές του στην καταμέτρηση για την «πρωτιά» στο Ευρωκοινοβούλιο. Και η Ν.Δ. συνέπραξε σ’ αυτόν τον ελιγμό, ζητώντας την αναστολή της συμμετοχής και όχι τη διαγραφή του Ορμπαν από το ΕΛΚ.

Αλλά και άλλοι ηγέτες με θέσεις ευθέως αντίθετες προς τα ελληνικά συμφέροντα συμμετέχουν στην παράταξη της Ν.Δ.: ο Αυστριακός Κουρτς, ο Μακεδόνας Γκρούεφσκι και βέβαια ο υποψήφιος του ΕΛΚ για πρόεδρος της Επιτροπής, Βέμπερ, που, πέρα από τις γνωστές του θέσεις για την ελληνική κρίση, εκπροσωπεί ακριβώς το κομμάτι της Δεξιάς που υιοθετεί την ατζέντα της Ακροδεξιάς και επιδιώκει τη σύγκλιση μαζί της. Δύσκολο λοιπόν για τον Μητσοτάκη να ενθουσιάσει τους οπαδούς του (εκτός ίσως από κάποιους ακραίους), καλώντας τους να ψηφίσουν ΕΛΚ.

Οικονομική πολιτική και προσφυγικό

Τα δύο ζητήματα που κυριαρχούν στην ατζέντα των ευρωεκλογών σε ευρωπαϊκή κλίμακα είναι η οικονομική πολιτική (λιτότητα, ανισότητες, επίθεση στο κράτος πρόνοιας, γερμανικά πλεονάσματα, κ.λπ.) και το προσφυγικό. Και τα δύο ενδιαφέρουν ζωτικά την Ελλάδα: το πρώτο γιατί μια αλλαγή πολιτικής στην Ευρώπη είναι αναγκαία για να μπορέσουμε να ανασάνουμε και εμείς από τους καταναγκασμούς των δανειστών και για να υπάρξουν μεγαλύτερα περιθώρια για μια κοινωνική και αναπτυξιακή πολιτική. Το δεύτερο, γιατί μόνο με μια ευρωπαϊκή διαχείριση του προσφυγικού θα φύγει από εμάς (και την Ιταλία) το βάρος που σηκώνουμε ως πρώτη χώρα εισόδου των προσφύγων και μεταναστών.

Ποιες είναι όμως οι θέσεις του ΕΛΚ στα δύο αυτά ζητήματα; Οι αντιρρήσεις στη χαλάρωση της λιτότητας και σε μεγαλύτερη αλληλεγγύη, αλλά και οι απόψεις περί αποπομπής της Ελλάδας από την ευρωζώνη προέρχονται συντριπτικά από τη Δεξιά και ειδικότερα από τον χώρο του ΕΛΚ. Η δε αντίθεση σε μια ανθρώπινη και ευρωπαϊκή προσέγγιση στο προσφυγικό προέρχεται κυρίως από την Ακροδεξιά, αλλά και από κόμματα και στελέχη του ΕΛΚ που έχουν από πολλού αποκηρύξει την πολιτική Μέρκελ και προσεγγίζουν όλο και περισσότερο τις θέσεις της Ακροδεξιάς. Πώς λοιπόν να εμπνεύσει ο Μητσοτάκης τους Ελληνες, καλώντας τους να ψηφίσουν το ευρωπαϊκό κόμμα της λιτότητας και της μετατροπής της Ελλάδας σε «αποθήκη ψυχών»;

Η Ευρώπη είναι σήμερα προνομιούχο πεδίο του ΣΥΡΙΖΑ

Πέρα από τη διαχωριστική γραμμή Δεξιάς-Αριστεράς, η σημερινή ευρωπαϊκή Δεξιά υιοθετεί ή φλερτάρει με θέσεις που συγκρούονται με κρίσιμα ελληνικά συμφέροντα. Αντίθετα, στην Αριστερά, σοσιαλδημοκρατική και άλλη, βρίσκονται οι περισσότερες δυνάμεις και φωνές που συνάδουν με το εθνικό μας συμφέρον.

Γι’ αυτό και η Ν.Δ. είναι σήμερα αμήχανη στα ευρωπαϊκά, ενώ ο ΣΥΡΙΖΑ και ο Τσίπρας, που συμμετέχουν ενεργά στην ευρωπαϊκή Αριστερά και πρωτοστατούν στην πάλη για την ενότητά της, βλέπουν την Ευρώπη ως προνομιούχο πεδίο του αγώνα τους. Ψηφίζοντας ΣΥΡΙΖΑ, όχι μόνο ψηφίζουμε ενάντια στην παλινόρθωση των δυνάμεων που μας έφεραν εδώ και υπέρ του να παραμείνει η Ελλάδα αριστερά, αλλά ενισχύουμε και τις προοδευτικές δυνάμεις της Ευρώπης, τις μόνες που μπορούν να σώσουν την Ε.Ε. από την κρίση, να την καταστήσουν ισχυρή και αλληλέγγυα και να συμβάλουν έτσι στην αντιμετώπιση ζωτικών ζητημάτων που αφορούν κρίσιμα και τη χώρα μας.

* Διδάσκων στο Ελεύθερο Πανεπιστήμιο των Βρυξελλών, τ. στέλεχος Ευρωπαϊκής Επιτροπής, υποψήφιος του ΣΥΡΙΖΑ στις ευρωεκλογές