Στο Κάρντιφ, την πρωτεύουσα της Ουαλίας, το Brexit είναι προ των πυλών. Αν και η πόλη που συγκεντρώνει υψηλά ποσοστά μεταναστών από πολλές χώρες ψήφισε υπέρ της παραμονής στην Ευρωπαϊκή Ενωση, το ποσοστό υπέρ του Brexit επικράτησε τελικά.
Οι περιοχές γύρω από το Κάρντιφ ψήφισαν υπέρ του Brexit, παρά το γεγονός ότι είναι μια περιοχή με υψηλά ποσοστά φτώχειας και ανεργίας που έχει χρηματοδοτηθεί γενναιόδωρα από την Ευρωπαϊκή Ενωση.
Αυτό δυστυχώς δεν αναγνωρίστηκε από τους κατοίκους. Αντίθετα, τα «Valleys» θεωρούνται μια απ’ τις πιο ξενοφοβικές περιοχές στη Μεγάλη Βρετανία. Δουλεύοντας σε ένα ερευνητικό πρόγραμμα προφορικής ιστορίας με πρώην ανθρακωρύχους είχα την ευκαιρία να το διαπιστώσω αυτό – αν και η συμπεριφορά τους απέναντί μου ήταν φιλική, αφού οι περισσότεροι ακόμα και αν δεν είχαν πάει στην Ελλάδα για διακοπές, όλο και κάποιον φίλο ή συγγενή ήξεραν που είχε πάει. Κάποιος πρώην ανθρακωρύχος μού είπε ότι ο εγγονός του είχε παντρευτεί Ελληνίδα, επομένως ένιωθε πως οι Ελληνες ήταν κατά κάποιο τρόπο συγγενείς. Δεν ίσχυε βέβαια το ίδιο όταν μιλούσαν για τους Πολωνούς, που τους έβλεπαν ως απειλή, αφού θεωρούσαν ότι τους έπαιρναν τις χειρωνακτικές και τεχνικές εργασίες και επομένως απειλούσαν τη δική τους επιβίωση. Μάλιστα διευκρίνιζαν ότι δεν είχαν πρόβλημα με ανθρώπους όπως εγώ, δεν συμπαθούσαν όμως τους Πολωνούς και γενικότερα τους ξένους που έκαναν παρόμοιες δουλειές με εκείνους.
Τέλη Μαρτίου, το Brexit θα είναι μια ζοφερή πραγματικότητα. Ο αριθμός των αστέγων στο κέντρο της πόλης του Κάρντιφ έχει ήδη αυξηθεί δραματικά. Τους βλέπεις παντού. Κοιμούνται στον δρόμο σε υπνόσακους παρά τις χαμηλές θερμοκρασίες και κατά τη διάρκεια της ημέρας μαζεύουν χρήματα από τους περαστικούς. Καταστήματα κλείνουν, άνθρωποι χάνουν τις δουλειές τους, αφού οι απολύσεις, σε πολλές περιπτώσεις μαζικές, έχουν αρχίσει.
Διοργανώνονται πορείες συχνά στο Κάρντιφ, για να μην πραγματοποιηθεί το Brexit. To κλίμα έχει αρχίσει να αλλάζει ακόμα και σε ομάδες όπως αυτές των κτηνοτρόφων που ψήφισαν υπέρ του Βrexit. Πρώτη φορά συνειδητοποιούν πως οι εξαγωγές κρέατος προς άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης θα δυσκολέψουν ή θα διακοπούν τελείως. Οι χρηματοδοτήσεις θα σταματήσουν επίσης. Δεν θα χτίζονται βιβλιοθήκες και πολιτιστικά κέντρα σε κάθε μικρό χωριό με χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Θα σταματήσουν τα συσσίτια που δίνονται στα παιδιά στα σχολεία πάλι με χρήματα της Ευρωπαϊκής Ενωσης.
Ακούγονται πολλά τρομακτικά σενάρια για την επόμενη μέρα τόσο στην Ουαλία όσο και στην υπόλοιπη χώρα: ότι θα κηρυχθεί στρατιωτικός νόμος, ότι θα υπάρξουν σημαντικές ελλείψεις σε τρόφιμα, φάρμακα, ότι θα διακοπούν οι πτήσεις, ότι θα καταρρεύσει η λίρα.
Τράπεζες, εταιρείες, αλλά και βιομηχανίες θα φύγουν απ’ το βρετανικό έδαφος, απολύοντας χιλιάδες εργαζόμενους ή αναγκάζοντας τους παλαιότερους υπαλλήλους σε πρόωρη συνταξιοδότηση. Και βέβαια ειδικοί μιλάνε για μακροπρόθεσμες συνέπειες, εκτός από οικονομικές και εδαφικές, με σημαντικές απώλειες τόσο στη Σκοτία όσο και στη Βόρεια Ιρλανδία. Και όσο και να μη θέλεις να ανησυχήσεις, είναι αδύνατον. Το Brexit αποδεικνύεται γρίφος για γερά νεύρα – που κανένας δεν διαθέτει.
Και η κυβέρνηση παρακολουθεί κυνικά αμέτοχη. Ολα για το κόμμα και την εξουσία με όποιο κόστος για τον γενικό πληθυσμό.
Η πρωθυπουργός μοιάζει να μην καταλαβαίνει σε τι κατάσταση χάους οδηγείται η χώρα. Και κανένας δεν τη σταματάει. Πηγαίνει στις Βρυξέλλες ξανά και ξανά και το μόνο που εισπράττει είναι απανωτές αρνήσεις στα αιτήματά της. Συνεχίζει να συμπεριφέρεται όμως σαν να μη αντιλαμβάνεται τι συμβαίνει.
Δυστυχώς πολλά συμβαίνουν. Μια χώρα αυτοκτονεί και κανείς δεν βρίσκεται να ανακόψει την πορεία της προς τον γκρεμό.
* Μεταδιδακτορική ερευνήτρια, Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας, Πάντειο Πανεπιστήμιο
