Το ABC, το barcode και η Ελλάδα

Το ABC (Audit Bureau of Circulation) είναι μια υπηρεσία με γραφεία σε όλον τον κόσμο, που αποτυπώνει τις κυκλοφορίες των εφημερίδων, γενικά, των εντύπων ΜΜΕ, ενώ στη Βόρεια Αμερική έχει αντικατασταθεί από τη Συμμαχία των Ελεγχόμενων ΜΜΕ (Alliance for Audited Media). Γενικές πληροφορίες για το ABC μπορούν να βρεθούν στο www.auditbureau.org/news., ενώ στοιχεία για τις κυκλοφορίες στο https://www.directhit.com/.

Σύγχρονη εξέλιξή του είναι ο γραμμωτός κώδικας (barcode) που μπορεί να αποτυπώνει καλύτερα όχι μόνο την κυκλοφορία των εφημερίδων, αλλά και τη διανομή τους -τη γεωγραφική τους διασπορά.

Το ζήτημα της σωστής αποτύπωσης των κυκλοφοριών των εφημερίδων σχετίζεται

• 1) με την ίδια την κερδοφορία τους, εφόσον οι εφημερίδες με μικρότερη κυκλοφορία διαθέτουν συρρικνούμενα έσοδα,
• 2) με τον πλουραλισμό των απόψεων,
• 3) με τη συγκέντρωση στον χώρο των ΜΜΕ, αλλά και με άλλες συνέπειες που προκύπτουν ευθέως από την αρχικά εσφαλμένη πληροφόρηση για την κυκλοφορία.

Στη χώρα μας, είχαμε για μεγάλο χρονικό διάστημα το καπέλο στις πωλήσεις, όπου ο ιδιοκτήτης του φύλλου (συνήθως έλεγε ότι) αγόραζε επιπλέον φύλλα, ώστε να φουσκώνει η κυκλοφορία του, πράγμα που εξαργυρωνόταν με περισσότερες διαφημίσεις, άρα και μεγαλύτερα έσοδα.

Ο γραμμωτός κώδικας έχει αρχίσει να εξαπλώνεται γενικά σε πολλά προϊόντα, εξασφαλίζοντας

• α) συγκρίσιμα μεγέθη τους για όλες τις χώρες του κόσμου,
• β) ιχνηλασιμότητα –πού βρίσκονται ανά πάσα στιγμή,
• γ) μείωση κόστους και χρόνου των διαδικασιών, και
• δ) τη μοναδική ταυτότητα του κάθε προϊόντος. Χρησιμοποιείται σε πολλές χώρες [στις ΗΠΑ η παλιά του μορφή, το PostNet barcode, έχει αντικατασταθεί από το USPS (US Postal Service) barcode], στη Ν. Αφρική χρησιμοποιείται το ISSN.

Σε χώρες όπου η νέα τεχνολογία έχει δυσκολέψει τα προηγούμενα ΜΜΕ, όπως η Γαλλία και οι Σκανδιναβικές χώρες, οι Αρχές έχουν προβεί σε άμεση στήριξη του Τύπου (μέσω επιδοτήσεων) ή και σε έμμεση στήριξη (μειώνοντας τη φορολογία). Η περαιτέρω εξέλιξη της τεχνολογίας μάς έχει δώσει τους κώδικες QR (ένας μετεξελιγμένος γραμμωτός κώδικας), για όσους έχουν «έξυπνα» κινητά, όπου σκανάρουν τον κώδικα με την κάμερα του κινητού και από εκεί τους παραπέμπουν σε ιστοσελίδες ή σε βίντεο.

Η χώρα μας έχει ήδη ξεκινήσει μια πορεία προς τη γενικευμένη χρήση του ψηφιακού πεδίου στην καθημερινότητα των πολιτών, για το άμεσο όφελός τους. Οι όποιες αντιστάσεις ή παραλείψεις σχετικά με τη χρήση του ψηφιακού πεδίου στην ορθή αποτύπωση των κυκλοφοριών, αλλά και της διανομής των εντύπων (εφημερίδων και περιοδικών) μόνο προβλήματα φέρνουν. Ακριβώς γι’ αυτόν τον λόγο, η Επιτροπή Ανταγωνισμού πρέπει να κινηθεί τάχιστα, ει δυνατόν και εντός των ημερών.

Το θέμα είναι τεράστιο και προφανώς θα επανέλθουμε.

* ομότιμος καθηγητής τμήματος ΕΜΜΕ Πανεπιστήμιο Αθηνών