Στρίβειν διά… της συζητήσεως

«Το θέμα είναι ανοιχτό». «Βρισκόμαστε σε σοβαρές διαπραγματεύσεις». «Βάζουμε πάνω στο τραπέζι διάφορες προτάσεις». «Έχουμε αντιληφθεί τη σημασία του ζητήματος και κάνουμε οτιδήποτε μπορούμε για την επίλυση του».

Σε κάθε ανοιχτή υπόθεση ύψιστης ή λιγότερο κομβικής σημασίας είναι σημαντικό να βλέπουν οι πολλοί πως το θέμα «τρέχει». Γιατί κάποιες φορές κάτι που «τρέχει» φαινομενικά, μπορεί ουσιαστικά να πηγαίνει πίσω… Γιατί κάποιοι επιλέγουν να «τρέξουν» κάτι με τέτοιο τρόπο ώστε να συμβάλλουν συνειδητά στην πιο αναπότρεπτη κωλυσιεργία. Ποιος μπορεί να κατηγορήσει κάποιον που κινείται, για απραξία; Το να καταλάβουν οι πολλοί το πραγματικό είδος της κάθε πράξης είναι κάτι που χρειάζεται χρόνο…

Ο χρόνος και η παράταση του (ως προς το σημείο λήψης μίας τελικής και οριστικής απόφασης) είναι τις περισσότερες φορές σύμμαχος για αυτούς που πρέπει να αποφασίσουν και έχουν μπροστά τους διάφορες δυσκολίες… Γιατί ξέρουν πως υπάρχουν πιέσεις. Πολύμορφες, και σε κάποιες περιπτώσεις και σκληρής υφής.

Κάποιες φορές ένα θέμα αναδύεται αρχικά από μία μικρή μειοψηφία. Όταν είναι πειστικά, σοβαρά και αληθινά τα επιχειρήματά της, αυτοί που λαμβάνουν τις αποφάσεις οφείλουν να συνυπολογίσουν τη μελλοντική προοπτική με βάση και αυτά που τους λέει αυτή η μειοψηφία.

Αν, όμως, κάποια μεγάλα συμφέροντα πιέζουν, οι κρατούντες οφείλουν (για το καλό το δικό τους πρωτίστως…) να καθυστερήσουν τις υποθέσεις. Θα κάνουν παραχωρήσεις, θα συμμετάσχουν σε συζητήσεις, θα «τρέξουν» το ζήτημα, θα «αφουγκραστούν» τις αιτιάσεις όλων των πλευρών, αλλά με τέτοιο τρόπο που να δίνεται στην ουσία η πρωτοκαθεδρία στα μεγάλα συμφέροντα. Ότι είναι να προωθηθεί, θα γίνει με τον τρόπο και το χρονοδιάγραμμα που αυτά θα επιθυμήσουν να θέσουν επί τάπητος. Ή, τέλος πάντων, είναι πολύ πιθανό για καιρό οι βασικές προτεραιότητες να είναι συμβατές (έστω και) με τα πιο ήπια θέλω των συμφερόντων αυτών. 

Οι μηχανισμοί πίεσης που αυτά τα συμφέροντα επιστρατεύουν είναι (συνήθως) και έμπειροι, και πολύπλευροι. Διαθέτουν, δε, επαγγελματική λειτουργία «καταλυτικής επεμβατικότητας», ενώ (επ)εκτείνονται σε διάφορους τομείς κοινωνικών δραστηριοποιήσεων. Ακόμα και σε εκείνους που δεν μπορεί να γίνει πια λόγος (με βάση τη θεώρηση του Emile Durkheim) για καταμερισμό εργασίας, αλλά για διαφοροποίηση που τείνει προς διάφορες μορφές παρανομισμού.

Δεν είναι λίγες οι φορές στη σύγχρονη νεοελληνική κοινωνία που τα πράγματα παίρνουν μία τέτοια τροπή. Σε κάθε τι σημαντικό, πάντως, στο τέλος επικρατεί εκείνο που είχε τα περισσότερα εχέγγυα για μία τέτοια εξέλιξη. Μπορεί η νίκη του να είναι προϊόν υπεροπλίας, μπορεί να είναι το τελικό αποτέλεσμα κάποιων σωστών τακτικών χειρισμών στο κατάλληλο timing, κάποιες φορές ακόμα και του παράγοντα τύχη.

Δεν είναι, όμως, λίγες οι φορές που κάτι κρίθηκε οριστικά επειδή ορισμένοι μπόρεσαν να κερδίσουν χρόνο και να «κοιμήσουν» τους αντιπάλους τους, όταν ακριβώς φαινόταν πως βιάζονταν να δώσουν μία λύση από «περίσσιο ενδιαφέρον»…

Όπως, βέβαια, δεν εκλείπουν και οι περιπτώσεις που αυτό το οριστικά δεν ίσχυσε στην πράξη, και αυτό συνιστά την μεγαλύτερη ελπίδα για τους πολλούς. Κανένας ντετερμινισμός και κανένας φιναλισμός δεν δικαιώθηκαν προς ώρας…